Yapay Tatlandırıcılar

Yapay tatlandırıcılar, kimyasal olarak türetilebilen ancak “doğal” kaynaklardan da elde edilebilen sentetik tatlandırıcılardır. Örneğin sukraloz şekerden elde edilir, fakat aynı zamanda yüksek oranda işlenmiştir.

FDA, altı yapay tatlandırıcıyı onaylamıştır: Sakarin, aspartam, asesülfam potasyum (As-K), sukraloz, neotam ve advantame. Bu tatlandırıcılar çok az miktarda kalori içermekte ya da hiç içermemektedir. Yapay tatlandırıcılar işlenmiş ve paketlenmiş birçok gıdada, özellikle de “şekersiz” etiketli paket yiyeceklerde bulunabilir.

Yapay Tatlandırıcılar Vücudu Nasıl Etkiler?

Yapay tatlandırıcılar hakkında birçok tartışma var ve araştırmalar bazen kafa karıştırıcı ve çelişkili olabiliyor. İşte bu tatlandırıcıların vücudu nasıl etkilediği hakkındaki bilgileri sizinle paylaşmak istiyorum:

İştah ve Kilo Verme

İnsanlar (ve diğer hayvanlar) kalorilere ve ağırlığa göre gıdaların tadı ve dokusuna dayalı doğal bir kabiliyete sahiptir. Örneğin bebekler için anne sütünün tatlı tadı ve kalın viskozitesinin gelen kalorilerin tek kaynağı olduğunu biliyoruz. Çalışmalar, yapay tatlandırıcıların sinyal döngüsünü etkileyebileceğini ve aşırı yemeye neden olabileceğini bulmuştur.

Bir araştırmada, sıçanlar tatlı olan ama hiçbir kalori içermeyen yiyecek veya içecekleri yediğinde, beyni yemeye devam etmeleri gerektiğini düşünmüştür. Laboratuvar ortamında sakkarinle tatlandırılmış yoğurtla beslenen sıçanların daha fazla kalori aldıkları ve glikozla tatlandırılmış yoğurtla beslenen sıçanlardan daha fazla kilo kazandıkları bulunmuştur.

Beyin Fonksiyonu

Düzenli olarak yapay tatlandırıcı kullanan kişiler, hem sakarin hem de şeker kullananlara göre daha yüksek bir açlık cevabına sahiptir. Başka bir çalışma, yapay tatlandırıcıların yeme davranışını etkileyebilecek beyin değişiklikleri ile ilişkili olabileceği sonucuna varmıştır.

İnsülin ve Kan Şekeri

Kan şekerinin yapay tatlandırıcılardan da etkilenmesi mümkündür. İçinde şeker bulunan bir şey yediğimizde vücudumuzun insülin üretmesi için sinyal verilir. Yapay tatlandırıcılı bir şeyler yersek vücut insülin salgılar ama aslında o an ortada şeker yoktur; dolayısıyla bu da düşük kan şekerine yol açabilir. Buna karşılık olarak düşük kan şekeri karbonhidrat açlıklarına neden olur ve tatlı isteğini artırır.

Bağırsak Sağlığı

Bağırsak sağlığının inanılmaz derecede önemli olduğunu biliyoruz, bu yüzden onu bozabilecek herhangi bir şey konusunda da temkinli olmak gerekir. Yapay tatlandırıcılar da bağırsak florasını bozarak ikinci beyin görevi gören bu sistemin tüm fonksiyonlarının bozulmasına sebep olur.

Doğal Sıfır Kalorili Tatlandırıcılar

Doğal sıfır kalorili tatlandırıcılar (stevia, eritritol ve ksilitol gibi) suni değildir, ancak yine de bazı dezavantajları olabilir. Örneğin stevia tozu yüksek oranda işlenir ve güvenlik açısından yeterince incelenmemiştir. Bu yüzden doğal olsa da bunların kullanımında da dikkatli olmak gerekir.

İnsanlar kilo almasalar bile besleyici gıdalardan uzak durup düşük kalorili tatlı yiyecekler tüketirlerse muhtemelen sağlıklarını kaybederler. Kilo sağlık belirtisi olabilir, ancak tek sağlık belirtecimiz kilo değildir. Bir kişi ideal kilosunda olabilir ama yine de sağlıksız olabilir.

Kısaca benim önerim, ekstra yapay bir tat ilave etmeden gıdalardan zevk almayı öğrenmemiz gerektiğidir. Besin içeriği yoğun gıdalar, bal ya da akçaağaç şurubu gibi besinler ise az miktarda doğal tatlandırıcılar kullanılarak arada bir tercih edilebilir; fakat bunu minimumda tutmak en doğru tercih olacaktır.