Sosyal Güvenlik Kurumu’na prim borcu bulunan kişi ve işletmeleri yakından ilgilendiren yeni düzenleme Meclis gündemine geldi. Vergiye yönelik düzenlemeleri de içeren kanun teklifiyle, SGK borçlarının ödenmesinde önemli bir kolaylık sağlanması planlanıyor.
Teklife göre, SGK’ya olan prim borçlarında uygulanan tecil ve taksitlendirme süresi uzatılacak. Mevcut uygulamada 36 ay olan azami taksit süresi, düzenlemenin yasalaşması halinde 72 aya çıkarılacak. Böylece borçlular, şartları taşımaları durumunda SGK borçlarını 6 yıla kadar taksitlendirme imkânı bulacak.
Yeni düzenleme, borçların tamamen silinmesini ya da affedilmesini kapsamıyor. Bu nedenle kamuoyunda merak edilen “SGK borçlarına af mı geliyor?” sorusunun yanıtı, düzenlemenin içeriğine göre “hayır” olacak. Yapılacak değişiklik, borcun ödenmesini kolaylaştıran tecil ve taksitlendirme uygulamasına ilişkin olacak.
SGK borçlarına af olmayacak
Meclis’te görüşmeleri süren düzenleme, sosyal güvenlik borçlarına yönelik bir af içermiyor. Borçların silinmesi, cezaların tamamen kaldırılması ya da geçmiş dönem prim borçlarının affedilmesi gibi bir uygulama öngörülmüyor.
Düzenlemenin temel amacı, SGK’ya borcu olan kişi ve işletmelerin ödeme yükünü daha uzun vadeye yayabilmesi. Bu kapsamda borçların belirli süre ertelenmesi anlamına gelen tecil işlemleri ile taksitlendirme süreçlerinde yeni bir sistem devreye alınacak.
Borçlu kişi veya şirketin zor durumda olması halinde, borç faiz uygulanarak ve gerekli şartların sağlanmasıyla taksitlendirilebilecek. Bu nedenle düzenlemeden yararlanmak isteyenlerin yalnızca SGK borcunun bulunması yeterli olmayacak; borcun ödenmesinin borçluyu zor duruma düşüreceğinin de değerlendirilmesi gerekecek.
Taksit süresi 36 aydan 72 aya çıkacak
SGK’ya olan borçlarda mevcut durumda en fazla 36 ay taksitlendirme yapılabiliyor. Yeni kanun teklifinin yasalaşması halinde bu süre 72 aya kadar uzatılacak. Böylece borçlar 3 yıl yerine 6 yıla yayılarak ödenebilecek.
Bu değişiklik özellikle yüksek tutarlı prim borcu bulunan işletmeler, şirketler, işverenler ve SGK’ya borcu olan kişiler açısından önem taşıyor. Daha uzun vadeli taksit imkânı, ödeme planlarının daha sürdürülebilir hale gelmesini sağlayacak.
Ancak 72 aylık taksitlendirme otomatik olarak uygulanmayacak. Kanun teklifinde yer alan düzenlemeye göre, borçlunun vadesinde ödeme yapması, haciz işlemiyle karşılaşması veya haczedilen mallarının paraya çevrilmesi durumunda çok zor duruma düşecek olması gerekiyor. Bu şartların sağlanması halinde borçlu, yazılı başvuruda bulunarak tecil ve taksitlendirme talep edebilecek.
Teminatsız tecil tutarı 1 milyon liraya yükseliyor
Yeni düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de teminatsız tecil tutarı oldu. Geçmiş yıllarda 50 bin liraya kadar olan borçlar için teminat şartı aranmazken, bu tutar 2026 yılı başında 250 bin liraya yükseltilmişti.
Kanun teklifiyle birlikte teminatsız tecil tutarının 1 milyon liraya çıkarılması planlanıyor. Buna göre SGK’ya 1 milyon liraya kadar borcu olanlar, teminat göstermeden taksitlendirme imkânından yararlanabilecek.
Aynı şirkete ait farklı il veya ilçelerde birden fazla işyeri bulunması halinde de toplam borç tutarı dikkate alınacak. Eğer bu işyerlerinin SGK’ya olan toplam borcu 1 milyon liranın altında kalıyorsa, teminat gösterilmeden taksitlendirme yapılabilecek.
1 milyon lirayı aşan borçlarda teminat şartı
SGK’ya olan borç tutarının 1 milyon lirayı aşması halinde ise teminat uygulaması devreye girecek. Kanun teklifine göre, 1 milyon lirayı aşan borçlarda gösterilmesi gereken teminat tutarı, aşan kısmın yarısı üzerinden hesaplanacak.
Bu düzenleme, yüksek borçlu işletmeler için de ödeme sürecini kolaylaştırmayı hedefliyor. Ancak borç miktarı arttıkça teminat şartı da gündeme geleceği için başvuru sürecinde borcun toplam tutarı belirleyici olacak.
Belediyeler ve işletmeler de yararlanabilecek
Yeni düzenlemeden yalnızca bireysel borçlular değil, SGK’ya borcu bulunan işletmeler ve belediyeler de yararlanabilecek. Ancak burada en kritik şart, borçlunun gerçekten zor durumda olması.
Kanun teklifinde yer alan ifadeye göre, amme borcunun vadesinde ödenmesi ya da haciz uygulanması borçluyu çok zor duruma düşürecekse, yazılı talep ve gerekli teminat şartıyla borç 72 ayı geçmemek üzere faiz uygulanarak tecil edilebilecek.
Bu nedenle düzenleme, SGK’ya borcu bulunan herkese doğrudan ve koşulsuz 72 ay taksit hakkı tanımıyor. Borçlunun mali durumunun değerlendirilmesi ve ilgili şartları taşıması gerekiyor.
Taksitlendirmede faiz uygulanacak
SGK borçlarının 72 aya kadar taksitlendirilmesi halinde borca faiz uygulanacak. 2026 öncesinde gecikme faizi aylık yüzde 4,5 seviyesindeyken, bu yılın başından itibaren tecil başvurularında aylık yüzde 3,25, yıllık ise yüzde 39 faiz uygulanıyor.
Taksitlendirilmiş borca uygulanacak faiz oranında değişiklik yapılmaması halinde, yeni düzenleme yasalaştıktan sonra borçlular SGK borçlarını 72 ay vadeyle ödeyebilecek ve taksitlere aylık yüzde 3,25 faiz işletilecek.
Bu çerçevede düzenleme, borcun silinmesini değil, daha uzun vadeye yayılarak ödenmesini sağlayacak. SGK’ya prim borcu bulunan kişi, işletme ve belediyeler için ödeme planı oluşturulurken hem taksit süresi hem de faiz yükü dikkate alınacak.
