Yunanistan’da çocukların dijital dünyaya erişimine ilişkin önemli bir adım gündeme geldi. Başbakan Kiryakos Miçotakis, 1 Ocak 2027’den itibaren 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımının yasaklanacağını açıkladı. Alınması planlanan bu karar, özellikle son yıllarda gençler arasında artan ruhsal ve fiziksel etkiler üzerinden değerlendiriliyor.
Hükümetin yaklaşımında, sosyal medya platformlarının genç kullanıcılar üzerinde oluşturduğu baskı ve alışkanlık mekanizması öne çıkıyor. Açıklamalarda, anksiyete, uyku problemleri ve platformların bağımlılık yaratan tasarım özellikleri, yasağın temel gerekçeleri arasında gösterildi. Bu yönüyle karar, yalnızca bir teknoloji düzenlemesi değil, aynı zamanda çocukların ruhsal ve sosyal gelişimini korumaya dönük bir adım olarak dikkat çekiyor.
Yunanistan’ın daha önce de okullarda cep telefonu kullanımına yönelik yasak getirdiği ve ebeveyn kontrol sistemleri kurduğu belirtilirken, yeni düzenlemenin bu sürecin devamı niteliğinde olduğu görülüyor. Böylece hükümet, çocukların dijital ortamla ilişkisini daha sıkı kurallarla şekillendirmeyi hedefliyor.
Kararın arkasında hangi gerekçeler var?
15 yaş altına sosyal medya yasağı kararının arka planında, gençlerin dijital platformlarla kurduğu ilişkinin giderek daha fazla tartışılması bulunuyor. Yunanistan yönetimi, özellikle çocuklar ve ergenler arasında görülen kaygı düzeyindeki artışın, uyku düzensizliklerinin ve çevrim içi platformların bağımlılık oluşturan yapısının bu kararı zorunlu hale getirdiğini savunuyor.
Platformların kullanıcıyı ekranda daha uzun süre tutmaya odaklanan yapısı, hükümetin en fazla dikkat çektiği başlıklar arasında yer alıyor. Bu nedenle düzenleme, yalnızca yaş sınırı getiren bir uygulama olarak değil, aynı zamanda dijital platformların çocuklar üzerindeki etkisine karşı alınmış koruyucu bir önlem olarak öne çıkıyor.
Şubat ayında yayımlanan bir ankette toplumun yaklaşık yüzde 80’inin bu yasağı desteklediğinin belirtilmesi de kararın kamuoyunda güçlü bir karşılık bulduğunu gösteriyor. Bu destek oranı, çocukların dijital ortamda korunmasına yönelik endişelerin toplumun geniş bir kesiminde benzer şekilde hissedildiğini ortaya koyuyor.
Miçotakis’ten dikkat çeken açıklama ve AB’ye çağrı
Başbakan Kiryakos Miçotakis, yaptığı açıklamada Yunanistan’ın böyle bir girişimi başlatan ilk ülkeler arasında yer alacağını vurguladı. Bu ifade, ülkenin sosyal medya kullanımına yaş sınırı getirme konusunda öncü bir pozisyon üstlenmek istediğini gösteriyor.
Miçotakis, konunun yalnızca ulusal bir mesele olarak ele alınmaması gerektiğini de dile getirdi. Bu nedenle Avrupa Birliği’ne açık bir çağrıda bulunarak, benzer bir yaklaşımın birlik genelinde de benimsenmesini hedeflediklerini söyledi. Yunanistan yönetimine göre, dijital platformlar sınır aşan yapılar taşıdığı için sadece tek tek ülkelerin aldığı kararlar yeterli olmayabilir.
Bu nedenle Atina yönetimi, Avrupa çapında ortak kuralların oluşturulmasını savunuyor. Miçotakis’in yaklaşımı, sosyal medya kullanım yaşına ilişkin tartışmanın önümüzdeki dönemde yalnızca Yunanistan’da değil, Avrupa genelinde de daha yoğun biçimde gündeme gelebileceğine işaret ediyor.
Uygulama süreci ve olası yaptırımlar
Düzenlemenin hayata geçirilmesinde en dikkat çeken başlıklardan biri, yaş doğrulama sistemlerinin nasıl işleyeceği oldu. Yunanistan’ın sosyal medya platformlarını doğrudan yaş doğrulaması yapmaya zorlayamadığı, ancak mevcut Avrupa Birliği ve ulusal mekanizmaların kullanılmasının önerildiği aktarıldı. Bu süreçte ebeveynlerin de aktif rol üstlenmesi gerektiği vurgulandı.
Dijital Yönetim Bakanı Dimitris Papastergiu’ya göre, 2027’den itibaren platformların belirlenen kurallara uymaması halinde Avrupa Birliği Dijital Hizmetler Yasası kapsamında ciddi yaptırımlar gündeme gelebilecek. Bu çerçevede, kurallara aykırı davranan platformlara küresel cirolarının yüzde 6’sına kadar para cezası uygulanabileceği ifade edildi.
Bu yaptırım ihtimali, düzenlemenin yalnızca tavsiye niteliğinde kalmayacağını, belirli bir denetim ve ceza mekanizmasıyla desteklenmek istendiğini gösteriyor. Aynı zamanda platformların sorumluluğunun artırılması ve dijital güvenliğin kurumsal düzeyde ele alınması hedefleniyor.
AB genelinde ortak dijital yaş sınırı talebi
Miçotakis’in Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’e gönderdiği mektup, Yunanistan’ın bu konuyu Avrupa gündemine taşıma isteğini açık biçimde ortaya koydu. Mektupta, Avrupa Birliği çapında ortak bir “dijital reşit olma yaşı” belirlenmesi önerildi.
Bunun yanında tüm platformlar için zorunlu yaş doğrulama sistemleri kurulması, düzenli denetim mekanizmalarının oluşturulması ve ortak bir yaptırım çerçevesinin hazırlanması çağrısında bulunuldu. Yunanistan yönetimi, tek başına ulusal yasaların yeterli olmayacağını, asıl etkin sonucun Avrupa düzeyinde koordinasyonla sağlanabileceğini savunuyor.
Bu yaklaşım, sosyal medya ve çocuk güvenliği konusunun yalnızca teknoloji politikası değil, aynı zamanda ortak hukuk ve kamu düzeni meselesi olarak ele alındığını gösteriyor. 1 Ocak 2027 için planlanan düzenleme, hem Yunanistan’da hem de Avrupa genelinde dijital yaş sınırı tartışmalarını daha da büyütecek bir adım olarak öne çıkıyor.
