Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Özgür Özel’in, Bursa Büyükşehir Belediyesi’ne yönelik operasyonun ardından ara seçim konusunu gündeme taşıması, parti içinde yeni bir değerlendirme sürecini beraberinde getirdi. CHP kurmayları, Özel’in bu çıkışını “meydan okuma” olarak yorumlarken, partinin ürettiği siyasi sonucu sandıkta göstermek istediğini dile getirdi.
Özgür Özel, partisinin genel merkezinde düzenlediği basın toplantısında ara seçim sandığının kurulması gerektiğini düşündüklerini açıklamış, bu çerçevede TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’tan görüşme talep edeceğini ve ara seçim konusunda güvence isteyeceğini belirtmişti. Bu açıklamanın ardından CHP yönetiminin, anayasal çerçevede nasıl bir yol izlenebileceğine dair seçenekleri değerlendirmeye başladığı aktarıldı.
Anayasa’nın 78. maddesi tartışmaların merkezinde
Ara seçim tartışmasının temelinde Anayasa’nın 78. maddesi yer alıyor. Söz konusu maddeye göre ara seçim, her seçim döneminde bir kez yapılabiliyor. Bunun için de önceki genel seçimlerin üzerinden 30 ay geçmiş olması ve bir sonraki seçime 12 aydan fazla süre bulunması gerekiyor. Bu hükümler doğrultusunda 28. Yasama Dönemi’nde ara seçimin 14 Kasım 2025 ile 14 Mayıs 2027 tarihleri arasında yapılabileceği belirtiliyor.
Anayasada ayrıca TBMM’de boşalan sandalye sayısının yüzde beşe, yani 30’a ulaşması halinde ara seçimin üç ay içinde yapılması öngörülüyor. Yine bir seçim çevresinin Meclis’te temsilcisiz kalması durumunda da 90 günden sonraki ilk pazar günü ara seçim yapılması hükme bağlanıyor. Bu nedenle CHP’nin üzerinde durduğu formül, Meclis’teki boş sandalye sayısını anayasal sınır olan 30’a ulaştırmak üzerine şekilleniyor.
22 milletvekili istifası seçeneği masada
Halen TBMM’de vefat, belediye başkanlığını tercih etme, bakanlık görevi ya da milletvekilliğinin düşmesi gibi nedenlerle sekiz sandalye boş durumda bulunuyor. Anayasa’da öngörülen yüzde beşlik boşalma şartının yerine gelmesi için 22 milletvekilinin daha istifa etmesi ya da milletvekilliğinin düşmesi gerekiyor. CHP yönetiminin de bu nedenle en az 22 milletvekilinin istifa ettirilmesi dahil çeşitli ihtimalleri değerlendirdiği ifade ediliyor.
Ancak istifa tek başına yeterli görülmüyor. Bir milletvekilinin istifasının geçerli hale gelmesi için öncelikle TBMM Başkanlık Divanı’nın bunu tespit etmesi, ardından da TBMM Genel Kurulu’nun kabul etmesi gerekiyor. Bu nedenle CHP yönetimi, sadece istifa planını değil, aynı zamanda bu istifaların Meclis tarafından kabul edilip edilmeyeceğini de sürecin en kritik aşamalarından biri olarak değerlendiriyor.
CHP’de gözler Numan Kurtulmuş görüşmesinde
CHP kurmayları, Özgür Özel ile TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş arasında yapılması beklenen görüşmenin sürecin yönünü belirleyeceğini ifade ediyor. Parti kaynakları, öncelikle Meclis Başkanı’nın bu konuda nasıl bir tavır alacağını görmek istediklerini vurguluyor. Numan Kurtulmuş’un tek başına karar verici olmadığını ancak istifaların Genel Kurul tarafından kabul edilmesi sürecinde Meclis Başkanı olarak tutumunun önemli olduğunu belirtiyorlar.
Kurmaylara göre, görüşmenin ardından yol haritası daha net ortaya çıkacak. Bu nedenle henüz “A planı” ya da “B planı” şeklinde kesinleşmiş bir formülden söz edilmiyor. CHP yönetimi, önce TBMM cephesindeki yaklaşımı görmeyi, ardından atılacak adımları belirlemeyi amaçlıyor.
“Meclis bu istifaları kabul ederse sandık iradesini tanımış olur”
CHP kaynakları, meselenin yalnızca teknik ya da anayasal bir işlem olarak görülmemesi gerektiğini de savunuyor. Parti kurmayları, 30 milletvekilinin istifa etmesi halinde asıl önemli başlığın, Meclis’in bu istifaları kabul edip etmeyeceği olduğunu ifade ediyor. Onlara göre Meclis bu istifaları kabul ederse, bu durum sarayın sandık iradesini kabul ettiği anlamına gelecek.
Bu nedenle CHP’nin öncelikle siyasi iradeyi görmek istediği belirtiliyor. Parti içinden yapılan değerlendirmelerde, kanunun açık olduğu ve 30 milletvekilinin istifası ile bu istifaların Genel Kurul’da kabul edilmesi halinde ara seçim için anayasal ön şartın oluşacağı vurgulanıyor.
“CHP ürettiği sonucu sandıkta göstermek istiyor”
Ara seçim çıkışının ardında, belediyelere yönelik operasyonlara karşı sandık iradesini yeniden ortaya koyma isteğinin bulunduğu belirtiliyor. CHP kurmayları, uzun süredir sahada olduklarını, mitingler yaptıklarını, çalışmalar yürüttüklerini ve siyasi olarak sonuç ürettiklerini savunuyor. Ancak demokrasilerde siyasi partilerin esas sonuç üretme alanının sandık olduğunu, bu nedenle de ara seçim talebinin bir yanıt niteliği taşıdığını söylüyorlar.
Kurmaylar, iktidarın araçsallaştırdığı yargı eliyle operasyonlar yürütmesinin, CHP’nin sonuç üretemediği anlamına gelmeyeceğini ifade ediyor. Onlara göre gelinen noktada CHP, elde ettiği siyasi karşılığın sandıkta yeniden görülmesi için ara seçim önerisini gündeme getiriyor.
İstifaların hangi bölgelerden olacağı da tartışılıyor
CHP içinde değerlendirilen bir başka başlık ise istifaların hangi bölgelerden olacağı konusu. Parti kurmayları, istifaların sadece operasyon yapılan belediyelerin bulunduğu yerlerle sınırlı düşünülmediğini belirtiyor. CHP’nin önde olduğu her yerde bu seçeneğin gündeme gelebileceği vurgulanıyor.
Kurmaylar, Genel Başkan Özgür Özel’in özellikle CHP’li belediyelerin bulunduğu yerlerle ilgili olarak “orada da sandık kurulsun, geriye düşersem istifa ederim” mesajı verdiğini hatırlatıyor. Ancak teknik olarak 30 milletvekilinin nerede istifa etmesi gerekiyorsa, buna göre hareket edileceğini söylüyorlar.
CHP’de ara seçim için son söz siyasi iradede
CHP kurmayları, ara seçimin gerçekten yapılıp yapılmayacağı sorusuna da temkinli yaklaşıyor. Parti içindeki değerlendirmelerde, iktidarın bir sonraki seçimi kazanacağına inanıyorsa ara seçime onay verebileceği görüşü öne çıkıyor. Bu nedenle önümüzdeki süreçte hem Meclis’teki tutum hem de siyasi iradenin yönü belirleyici olacak.
CHP’nin ara seçim çıkışı, yalnızca anayasal bir seçenek olarak değil, aynı zamanda siyasi bir meydan okuma olarak değerlendiriliyor. Parti yönetimi, bu tartışmayı sandık iradesi üzerinden yürütürken, gözler şimdi Özgür Özel ile Numan Kurtulmuş arasında yapılacak görüşmeye çevrilmiş durumda.
