TÜRKİYE'DE İSRAFIN KAYNAĞI MARKETÇİLİK Mİ ? ÖRNEK ÜLKE:İTALYA

Son günlerde durulmak nedir bilmeyen gündemimize büyük tepki çeken bir gelişme daha düştü: "Bulgaristan’dan saman ithalatı..." Bu işin erbabları çıktılar kanallara, nedenlerini ve sonuçlarını söylediler. Yetmedi, bir sürü yazı yazıldı, gazetelerimizin o değerli köşeleri doldu taştı. Amma velakin en önemli konunun üstünde yeterince durulmadı: İsraf.

Üretim doğal ve doğal olmayan sebeplerden dolayı az gerçekleşebilir ama neden hâlihazırda üretilmiş ürünü çöpe atarız? Boyutlarını hiç düşündünüz mü? Bunun birçok sebebi var ama gelin, kendimce en büyük sorunu size anlatmaya çalışayım: Kötü marketçilik!

Kötü Marketçilik ve İsraf

Çok çeşitte ürün, daha bizim soframıza gelmeden çöpe gidiyor. Temel sorunlar belli; iyi olmayan saklama koşulları, yanlış paketleme ya da hiç paketlememe (açıktan satış) vb. şeklinde uzatılabilir. Bu saydıklarım dışında daha etkili olanı ise zamanında doğru satış teknikleri uygulamamak.

Gelin sizi Türkiye’nin yarısı büyüklüğündeki bir Akdeniz ülkesine, İtalya’ya götüreyim. İtalya’da herhangi bir ihtiyacınız için alelade bir markete girdiğinizde 2-3 farklılık görmeniz su götürmez bir gerçektir:

Yeterli gramaj,

Doğru ve şeffaf paketleme,

Sarı etiket uygulaması.

Bizim insanımızda gram algısı yerine kilo prensibi vardır. Her şeyden birer kilo, o da az gelirse bir buçuk-iki kilo diye alınır. "Biz bunu zamanında tüketebilir miyiz?" düşüncesi yoktur; bulunca kilo kilo alır, sonra çöpe atarız. Avrupa bunun çaresini çoktan bulmuş: "Temiz, sağlam ve ihtiyacın kadar al!"

En basit örnekle; kiloyla domates, patates, soğan alma kavramı yok. 200 gramlık, 500 gramlık, 800 gramlık hava alan delikli şeffaf plastik kutularda marketlerin soğutucu raflarında yerlerini alıyor. Hangi boyut ihtiyacınızı karşılayacaksa onu alabiliyorsunuz. Siz yine kiloyla almak isterseniz 800 gramlık ve 200 gramlık paketlerden yana tercihinizi yapabilirsiniz pek tabii.

Sarı Etiket Uygulaması

Diğer ve kanımca en önemli ayrıntı sarı etiket uygulamasıdır. Önce Türkiye’deki sistemi anlatayım: Markete girersiniz, biber almak istediğinizi varsayalım. O da ne? Biber, biber olmaktan istifa etmek üzere; buruş buruş, yenecek tarafı kalmamış ama hâlâ fiyat etiketi ilk günkü tazeliğindeymiş gibi duruyor! Yoğurt almak istersiniz, son tüketim tarihi yarındır ama 3 kilogramlık ürün hâlâ raftadır.

Efendim, İtalya’da bu işler böyle değil; bunun için sarı etiket kavramını geliştirmişler. Peki, nedir bu sarı etiket? Son tüketim tarihine ortalama 2-3 gün kala yüzde 50 indirimle ziyan olmadan tüketiciye ulaştırmayı hedefleyen bir marketçilik uygulamasıdır. Paketlerin üstüne dikkat çeken sarı etiketle OFFERTA (son teklif) ve ULTIMI GIORNI (son günler) yazısı konur. O zaman anlıyoruz ki ürünün tüketim için son 2-3 günü var ve yarı fiyatına satışta!

Tasarrufa önem veren biri, en fazla 2 market gezerek sadece sarı etiketli ürünlerle neye ihtiyacı varsa yarı yarıya az para harcayarak temin edebilir. Böylelikle marketlerde ya da evlerimizde gıdalar çöpe gitmiyor. Doğru sistemle hem market kazanıyor hem de tüketici parasını minimum düzeyde kullanarak ihtiyacını karşılayabiliyor. Bunca şeyi sadece işini layığıyla yapan market çalışanları başardı.

İsraf meselesi, aşılması bu kadar basite indirgenebilecek bir mevzu aslında. Kıymeti yeterince bilinmeyen bir sözle yazıma son vermek isterim:

“Vatanını en çok seven insan, görevini en iyi yapan insandır.”

— Mustafa Kemal Atatürk

Nefize Arbut