Bazen bir çocuğun sorduğu tek bir soru, yıllardır konuşulan bütün ekonomik raporlardan, siyasi nutuklardan ve istatistiklerden daha büyük bir gerçeği ortaya koyar.
Geçtiğimiz gün, sosyal medyada izlediğim kısa bir sokak röportajında küçük bir kız çocuğu şöyle diyordu:
“Ben annem ve abimle yaşıyorum. İkisi de beni okutmak için çalışıyor. Annem sabah işe gidiyor, akşam eve geliyor… Annem neden güneşi göremiyor? Annemle abim neden beni okutmak için bu kadar çok çalışıyor? Beni okutmak neden bu kadar zor?”
İşte o an sustum…
Çünkü o çocuk, aslında milyonlarca insanın söyleyemediğini söylüyordu.
Bir ülkenin bütün ekonomik çelişkileri, gelir adaletsizliği, sosyal devlet anlayışından uzak ve eğitimin giderek ağırlaşan maliyeti, küçücük bir çocuğun gözlerinden dökülen bu birkaç cümlede saklıydı.
O sözler yalnızca kulaklarımı değil, yıllar öncesi anılarıma götürdü.
Köyden Ankara’nın Tuzluçayır semtine gelen bir çocuktum. Derme çatma gecekonduların arasında büyüdük. Aileler köylerinden kopuyor, çocukları okusun diye büyük şehirlerin bilinmezliğine sığınıyordu. Anne ve babalar kendi hayatlarından vazgeçiyor, çocuklarının geleceğini kurabilmek için ömürlerini tüketiyordu.
Bizim kuşağımıza 78 Kuşağı dediler.
68 kuşağının umutlarını devralmıştık.
Yoksulduk ama umudumuz zengindi.
Hayallerimiz vardı.
Daha adil bir ülke, daha eşit bir toplum, daha özgür bir gelecek istiyorduk.
Çünkü biliyorduk ki eğitim yalnızca diploma almak değil, insanın kaderini değiştirebilmesiydi.
Aradan yarım asır geçti…
Teknoloji değişti…
Şehirler büyüdü…
Binalar yükseldi…
Ama ne acıdır ki değişmeyen tek şey, çocuk okutmanın hala yoksul ailelerin sırtına yüklenmiş ağır bir hayat mücadelesi olmasıdır.
Bugün bir çocuğun eğitim hakkı, anne ve babasının sağlığıyla, ömrüyle ve alın teriyle satın alınmaya çalışılıyor.
Bir çocuk üniversite okuyabilsin diye anneler sabahın karanlığında evden çıkıyor, gecenin karanlığında dönüyor.
Babalar fazla mesai üzerine fazla mesai yapıyor.
Emekliler yeniden çalışıyor.
Kardeşler kendi geleceklerinden vazgeçiyor.
Ve bütün bunların sonunda o çocuk mezun olduğunda onu bekleyen şey çoğu zaman işsizlik, güvencesizlik ve umutsuzluk oluyor.
İşte asıl trajedi budur.
Eskiden yoksulluk vardı ama umut da vardı.
Bugün ise yoksulluğun yanında umutsuzluk da büyüyor.
Bir toplum için bundan daha ağır bir yıkım düşünülebilir mi?
Daha dün Aliağa’da yaşanan faciada yine emekçiler hayatını kaybetti.
Onlar işe ölmek için gitmemişti.
Evlatlarını okutabilmek, evlerine ekmek götürebilmek ve çocuklarının yarınlarını kurabilmek için çalışıyorlardı.
Bir fabrika patlaması yalnızca işçileri öldürmez.
Bir fabrikanın kapısından çıkan tabutlar, çocukların geleceğini de toprağa gömer.
Yetim kalan her çocuk, aslında bu ülkenin ortak vicdanına bırakılmış ağır bir sorudur.
İnsan ister istemez düşünüyor…
Nasıl bir düzen kurduk ki anneler güneşi göremiyor?
Nasıl bir ekonomik sistem inşa ettik ki çocuklar eğitim hakkını anne ve babalarının ömürlerinden ödeyerek elde etmeye çalışıyor?
Nasıl bir ülke olduk ki hayal kurmak bile gelir düzeyine bağlı hale geldi?
Çünkü bugün eğitim bile sınıfsal bir ayrıcalığa dönüşmüş durumdadır.
Parası olan daha iyi eğitim alıyor.
Parası olan daha iyi besleniyor.
Parası olan daha güvenli yaşıyor.
Yoksul ise yalnızca daha fazla çalışıyor.
Bu düzen böyle sürmez, böyle gitmemelidir.
Çünkü hiçbir toplum, çocuklarının umutlarını tüketerek ayakta kalamaz.
Hiçbir devlet, annelerinin güneşi göremediği bir ülkede güçlü olduğunu söyleyemez.
Hiçbir iktidar, çocukların geleceğe güvenle bakamadığı bir toplumda başarı hikayesi yazamaz.
Bir ülkenin gerçek zenginliği kasalarındaki para değildir. Gelecek, çocuklarının gözlerindeki ışıktır.
O ışık sönmeye başlamışsa, alarm çanları çoktan çalıyor demektir.
Ben inanıyorum…
Bir gün bu ülkenin çocukları eğitim için değil, hayalleri için yaşayacak.
Bir gün anneler sabahın karanlığında değil, güneşin altında çocuklarıyla birlikte yürüyebilecek.
Bir gün babalar evlatlarının geleceği uğruna ölüme gönderilmeyecek.
Ve o gün geldiğinde kazanan yalnızca çocuklar olmayacak.
İnsanlık kazanacak.
Çünkü güneşi en çok hak edenler, bugüne kadar onu göremeyenlerdir.
Ve o küçük kızın sorusu, bu ülkenin vicdanında sonsuza kadar yankılanacaktır.
Bir ülkenin gerçek geleceği, çocuklarının kurduğu hayaller kadardır.
Annelerinin görebildiği güneş kadardır.
“Annem neden güneşi göremiyor?”
Bu soruya cevap veremeyenler, yarının tarihine hesap vermekten de kaçamayacaktır.
Bu böyle bilinsin.
