Son birkaç gündür soğan, buğday dâhil bazı tarımsal ürünlerde ithalat gümrük vergisinin sıfırlandığına ilişkin haberler okuyoruz. Bunun ne anlama geldiğini tarımsal ürün üreten çiftçimiz, köylümüz çok iyi biliyor ama kentlerde yaşayan büyük bir kitle ile sayın hükümetimiz, Tarım ve Orman Bakanımız ve diğer devlet yetkilileri sanırım ya henüz farkında değiller ya da görmezden geliyorlar. Türkiye’de yaşayan herkes bilmelidir ki yurt dışında üretilen ve yurdumuza ithal edilen tarımsal ürünler iki açıdan bizim için kötüdür:
İthal tarım ürünü iç piyasaya ulaştığında kendi üreticimizin ürettiği ürün elinde kalır ya da çiftçimiz ürettiği ürünü yurt dışından gelen veya gelecek olan üründen ucuza veya aynı fiyata satmak zorunda kalır.
Dövizimiz yurt dışına gider.
Önce Birinci Maddeyi İrdeleyelim:
Yurt dışından ürün ithal edilmesinin, yurt içinde aynı ürünün fiyatlarının yükselmesini önleyeceği için iyi bir şey olduğunu savunabilirsiniz belki. Hükümet de bu yüzden ithalat yapılmasını istiyor olabilir; ancak bu bir yanılsamadır. Kısa vadede o ürünün fiyatının yükselmesini önleyebilirsiniz, ancak uzun vadede kendi yerli ve millî tarımımıza büyük zarar verilmektedir. Asıl yapılması gereken, sorunun kaynağını araştırarak önlem almak olmalıdır. Öncelikle kendi üreticimizin ürettiği ürünleri neden pahalıya satmak zorunda kaldığına bakalım:
Ülkemizde tarımsal üretim girdileri; yani çiftçimizin üretmek için kullanmak zorunda olduğu enerji, gübre, tohum, fide gibi girdiler pahalıdır. Dünyanın hemen hemen en pahalı enerjisinin, gübresinin, tohumunun kullanıldığı bir ülkede tarımsal ürünlerin ucuzlamasını beklemek hayaldir. Öncelikle hükümetin çiftçiye ucuz mazot, ucuz gübre ve ucuz, yerli tohum sağlaması ya da bunların ucuza temin edilmesi için gerekli önlemleri alması gerekmez mi? Bu önlemlerin tamamı mutlaka sübvansiyon şeklinde olmak zorunda da değildir. Dövize endeksli ve pahalı, ayrıca topraklarımıza zarar veren kimyasal gübre kullanımını azaltacak hayvansal ve bitkisel atıklardan kompost yapımını ve kullanımını teşvik etmesi böyle bir önlem değil midir? Maalesef hükümet bunun tam tersini yapan politikalar izliyor ve sıfır gümrük uygulaması ile tarımsal ürünlerin ithal edilmesini teşvik ederek çiftçimize "Yabancı çiftçiler ucuza satabiliyorsa sen de ucuza sat" diyor. Bu büyük bir haksızlıktır; çünkü tarımsal ürünlerin fiyatlarının yükselmesinin sorumlusu çiftçilerimiz değildir.
Her şeye rağmen üreticimiz yine de ithal fiyatlarının altına satmayı başarsa bile ürünlerin yurt içine girmesi, hâllere girmesi, hâllerden büyük kentlere gitmesi ve yine oradan perakende satış noktalarına ulaşması ürünlerin fiyatlarını artırmaktadır. Her aşamada fiyatlar yükselmektedir. Her nakil ise yakıt tüketimi gerektireceği için ürünün karbon ayak izi de artmakta, sera gazı artışı sebebiyle küresel ısınmaya neden olmaktadır. Küresel ısınma sonucu ise iklimler değişmekte; aşırı sıcaklar, aşırı yağmurlar ve dolular yağdığı, küresel ısınma arttıkça bunların da şiddeti artacağı ve verimli topraklar çölleşeceği için tarımsal üretim yapılamaz hâle gelecektir. Bu defa yine tarımsal ürünlerin fiyatları artacaktır. Bu durum, içinden çıkılması mümkün olmayan kısır bir döngüdür. Küresel ısınmayı çok artıran bir diğer uygulama ise kimyasal gübrelerin ve pestisitlerin tarımda yoğun olarak kullanılmasıdır; çünkü bu ürünlerin (kimyasal maddelerin) üretimi sırasında çok miktarda fosil esaslı enerjiye gereksinim duyulmaktadır. Ayrıca kimyasal gübre ve pestisitler verimli topraklarımızı öldürmekte, çoraklaşmaya sebep olmakta ve ekolojik dengeyi bozmaktadır.
Peki, tarımsal ürünler ithal edildiğinde ne oluyor? Bir de bu duruma bakalım: Eğer ürün organik tarım ürünü değilse, kimyasal gübre ve pestisit kullanılmış olduğu için küresel ısınma açısından aynı dezavantajlar bu durumda da söz konusudur. Ama daha da önemlisi, ithal tarımsal ürünler yabancı bir ülkeden binlerce kilometre öteden geleceği için karbon ayak izi çok daha yüksek olacaktır. Bu, ithal ürünlerin doğaya çok daha fazla zarar vereceği ve çok daha fazla küresel ısınmaya sebep olacağı anlamına gelmektedir. Küresel ısınma sadece bir ülkeyi değil, tüm dünyayı etkilediği için çok gerekmedikçe yurt dışından ithalat yapmamalıyız. Ayrıca her ne kadar kontrol edilirse edilsin, bu tarımsal ürünlerle ülkemize hastalık veya zararlı bakteri ve virüsler de gelebilmektedir.
Yukarıdan da anlaşılabileceği gibi yurt dışından tarımsal ürünlerin ithal edilmesi, ürünü yapan ülkenin çiftçisini desteklerken kendi çiftçimizin yurt dışındaki çiftçilerle haksız şekilde rekabet etmesini beklemek anlamına gelecek ve üstüne üstlük daha fazla küresel ısınmaya da sebep olacaktır. Şimdi en kritik soruyu soralım: Kendi tarımımız ve çiftçimizi bitirirsek o zaman ileride yurt dışından yine ucuza tarım ürünü alabilir miyiz? Eğer hükümet yetkilileri buna "Evet, tabii ki alırız" diyorlarsa çok büyük bir yanılgı içindeler demektir; çünkü sizin çiftçiniz içeride tükendiyse gelecekte yurt dışındaki tedarikçilerin size teklif edecekleri fiyatlar da ona göre değişecektir. Bugün Türk çiftçisi pahalı da olsa TL ile size bir alternatif sunabilmektedir. Ama bizler kendi çiftçimizin ürünleri yerine ithal ürünleri tercih ederek kendi çiftçimizi tarımın dışına itersek hem ülkemizdeki işsizliği ve kentlere göçü artırırız hem de tek yerli alternatifimizi kendi ellerimizle yok eder, sürekli ithalata mecbur hâle geliriz. Ayrıca tarımsal ürünler açısından kendi kendini doyurabilen bir ülke olmanın askerî ve stratejik açıdan da çok önemli olduğunu bilmem vurgulamaya gerek var mı?
Ülkemiz iklim ve toprak verimliliği açısından tarıma bu kadar müsaitken bizim ülkemizde yetişebilecek ürünleri dışarıdan ithal etmemiz ne derece doğrudur?
İkinci Maddeye Bakacak Olursak:
Her ithalat kaleminde yurt dışına dövizimiz gitmektedir. Dövize çok ihtiyaç duyduğumuz böyle bir dönemde kendi ülkemizde yetişebilen ürünler için çok değerli dövizimizi harcamamız bilmem hangi ekonomik politikaya uygundur? Yurt içinde üretilen herhangi bir ürün yine yurt içinde TL ile satıldığında ödenen para yine yurt içinde kalacak ve sadece ekonomimizin içinde el değiştirmiş olacaktır. Yurt dışına giden herhangi bir döviz olmayacağı için ekonomimiz açısından herhangi bir kayıp ya da sırtımıza binen herhangi bir borç söz konusu olmayacaktır. Ama yurt dışından döviz ödeyerek satın alıp tüketeceğimiz her kilogram domates, soğan, pirinç veya kuru fasulye; yurt içinde azalan çiftçi, ileride daha pahalı tarımsal ürünler, artan işsizlik ve göç, artan küresel ısınma, çoraklaşan topraklarımız ve yakın bir gelecekte yurt dışına tam bağımlılık olarak bize geri dönecektir.
Zorunlu olmadıkça ülkemizde de yetişebilen tarımsal ürünlerin ithali yukarıda anlattığım gerekçeler nedeniyle yanlıştır. Unutmamalıyız ki kendini besleyemeyen uluslar hiçbir zaman tam bağımsız olamazlar! Umarım yüksek tarımsal ürün fiyatlarına kısa vadeli bakılmaz; çiftçilerimizin maliyetlerini azaltacak gerçek tedbirler alınır ve daha uzun vadeli hesaplar yapılır.