Türkiye’de Schengen vizesi başvurularında yaşanan randevu sıkıntısı, özel aracı kurumlar ve randevu karaborsası iddialarıyla yeniden gündeme geldi. Vize başvurusu yapmak isteyen vatandaşların randevu bulmakta zorlanması, bazı randevuların bot yazılımlar aracılığıyla kapatıldığı ve daha sonra ticari amaçla satıldığı iddialarını beraberinde getirdi.
Uzun süredir kamuoyunun gündeminde olan sorun, bu kez Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne taşındı. Milletvekilleri, Schengen vizesi için randevu arayan vatandaşların mağduriyet yaşadığını belirterek konuya ilişkin yazılı soru önergeleri verdi.
İddialara göre bazı firmalar ya da aracılar, sistemde açılan randevuları bot yazılımlarla topluyor ve bu randevuları yüksek bedeller karşılığında yeniden satıyor. Bu durumun haksız ticari uygulama ve tüketici hakkı ihlali niteliği taşıdığı yönündeki değerlendirmeler de Meclis gündemine yansıdı.
Ticaret Bakanı Bolat: 7 şirket inceleniyor
Konuya ilişkin soru önergelerine Ticaret Bakanı Ömer Bolat yanıt verdi. Bakan Bolat, Reklam Kurulu tarafından 7 farklı şirket hakkında inceleme yapıldığını duyurdu.
Bolat’ın açıklamasına göre, vize başvuru aracılığı hizmetlerine ilişkin son 5 yıllık dönemde vatandaşlardan çok sayıda başvuru geldi. Bu kapsamda 143 CİMER başvurusu ve 10 e-Devlet başvurusu yapıldığı belirtildi.
Bakanlık, söz konusu başvuruların hak arama yollarına yönlendirildiğini bildirdi. Ayrıca bazı başvurularda IBAN üzerinden şahsi hesaba ödeme alınması ve fatura verilmemesi gibi iddiaların yer aldığı ifade edildi.
Bu iddiaları içeren başvuruların Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Dışişleri Bakanlığı’na da iletildiği aktarıldı. Böylece randevu sürecine ilişkin şikâyetlerin yalnızca tüketici boyutuyla değil, mali ve diplomatik yönleriyle de ilgili kurumlara taşındığı ortaya çıktı.
Aracı kurumlar için özel düzenleme yok
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, vize başvuru aracılığı hizmeti sunan kurumlara ilişkin mevcut mevzuatla ilgili de bilgi verdi. Bolat, bu kurumların sunduğu hizmetlerin fiyatlandırılması, iade şartları ve bilgilendirme yükümlülükleri bakımından tüketicinin korunması mevzuatında özel bir düzenleme bulunmadığını hatırlattı.
Bakan Bolat, ilave düzenleyici tedbir alınıp alınmaması konusunun ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri dikkate alınarak değerlendirildiğini söyledi. Bu açıklama, vize randevusu ve aracı hizmetler alanında yeni düzenleme ihtimalinin de gündemde olduğunu gösterdi.
Randevuların 300 ila 500 euroya satıldığı iddiası
Schengen vizesi randevularına ilişkin en dikkat çeken iddialardan biri, randevuların karaborsaya düşmesi oldu. Buna göre randevuların 300 ila 500 euro arasında değişen fiyatlarla satıldığı ileri sürülüyor.
Acil durumlarda bu tutarın bin euroya kadar çıkabildiği iddiaları, vatandaşların yaşadığı mağduriyetin boyutunu daha da görünür hale getirdi. Vize randevusu alamayan vatandaşların, seyahat, eğitim, ticaret ve aile ziyareti gibi planlarında ciddi sorunlar yaşadığı belirtiliyor.
TÜRSAB’dan bot ve karaborsa uyarısı
Türkiye Seyahat Acentaları Birliği Başkanı Firuz Bağlıkaya da daha önce yaptığı açıklamalarda vize randevusu nedeniyle yaşanan sıkıntıların birçok farklı sorunu beraberinde getirdiğini söylemişti.
Bağlıkaya, Avrupa Komisyonu verilerinin de yaşanan sorunu ortaya koyduğunu belirterek, İtalya’ya vize başvurusu yapabilen vatandaşların sayısında yüzde 32,3 oranında gerileme olduğunu ifade etmişti. Fransa’ya başvuru sayısında da yüzde 6’ya yakın düşüş yaşandığını aktaran Bağlıkaya, bu tablonun vatandaşların randevu bulamadığının açık göstergesi olduğunu savunmuştu.
Bağlıkaya’ya göre sınırlı sayıda ve düzensiz şekilde açılan randevular botlar aracılığıyla bloke ediliyor. Gece yarısı, bayram sabahı ya da pazar günü açılan randevuların daha sonra yüksek fiyatlarla satıldığı iddiaları da sektör temsilcilerinin tepkisine neden oluyor.
Vatandaşlar başvuru aşamasına bile ulaşamıyor
Mevcut uygulamalar nedeniyle birçok vatandaşın vize başvurusuna dahi erişemeden sistem dışında kaldığı belirtiliyor. Randevu bulamama sorunu, yalnızca tatil ya da turistik seyahat planlarını değil; iş görüşmeleri, fuarlar, eğitim programları ve aile ziyaretlerini de doğrudan etkiliyor.
Schengen vizesi başvurularında yaşanan randevu krizi, bot yazılım iddiaları, yüksek ücretler ve aracı kurum uygulamalarıyla birlikte daha geniş bir tartışmaya dönüşmüş durumda. Ticaret Bakanlığı’nın 7 şirket hakkında inceleme başlatması ise sürecin resmi olarak mercek altına alındığını gösteriyor.
