ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Amerikan basınına verdiği röportajda ABD’nin hazırladığı Gazze planına ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Rubio, planın başarıya ulaşabilmesi için Hamas’ın silah bırakmasının temel şart olduğunu ifade etti.
Gazze’ye yönelik planın uygulanabilirliğinin Hamas’ın silahsızlandırılmasıyla doğrudan bağlantılı olduğunu savunan Rubio, bu gerçekleşmeden sürecin netlik kazanamayacağını belirtti. ABD’li bakan, Hamas’ın silah bırakmasının yalnızca planın bir unsuru değil, tüm sürecin işlemesi için zorunlu bir koşul olduğunu dile getirdi.
“Hamas Silahsızlanırsa Plan İşler”
Rubio, Hamas’ın silahsızlanmasına ilişkin “umut verici işaretler” bulunduğunu iddia etti. Geçtiğimiz hafta sonu taraflar arasında bu konuda anlaşmaya yaklaşıldığına dair bazı işaretler aldıklarını söyleyen Rubio, ancak sürecin ayrıntılarına ilişkin detay paylaşmadı.
ABD Dışişleri Bakanı, Gazze planına dair yaptığı değerlendirmede, “Bu gerçekleşmek zorunda. Bu projenin tamamı ancak Hamas silahsızlandırılırsa işe yarar. Bu gerçekleşene kadar her şey belirsizliğini koruyacak” ifadeleriyle Washington’ın yaklaşımını ortaya koydu.
Rubio’nun açıklamaları, ABD’nin Gazze planında güvenlik başlığını merkeze aldığını gösterirken, Hamas’ın silah bırakmasının planın devamı açısından belirleyici unsur olarak görüldüğünü ortaya koydu.
İran’la Müzakerelerde Güç Mücadelesi Vurgusu
Marco Rubio, Fox News’e verdiği röportajda İran’la yürütülen müzakerelere de değindi. İran tarafının ABD’ye sunduğu teklifleri değerlendiren Rubio, bazı önerilerin beklentilerin üzerinde olduğunu söyledi. Ancak bu tekliflerin kimler tarafından sunulduğunun ve gerçekte ne anlama geldiğinin net olmadığını belirtti.
Rubio’ya göre İran’la müzakerelerdeki temel sorunlardan biri, ülke içindeki güç mücadelesi. ABD’li bakan, İran yönetimi içinde hangi teklifin yetkili kişilerce sunulduğunun ve bu önerilerin bağlayıcılığının belirsiz olduğunu savundu.
İran’ın nükleer programının ise müzakere sürecinin merkezinde yer alan en önemli konulardan biri olduğunu ifade eden Rubio, olası bir anlaşmanın İran’ın nükleer silah geliştirme ihtimalini tamamen ortadan kaldıracak nitelikte olması gerektiğini vurguladı.
Hürmüz Boğazı Tartışmasına Sert Mesaj
Rubio’nun açıklamalarında Hürmüz Boğazı da önemli bir yer tuttu. Uluslararası su yollarının herhangi bir ülkenin kontrolüne bırakılmasının kabul edilemeyeceğini söyleyen ABD Dışişleri Bakanı, bu durumun küresel ölçekte tehlikeli bir emsal oluşturabileceğini dile getirdi.
Rubio, Hürmüz Boğazı’nın Süveyş Kanalı ya da Panama Kanalı gibi değerlendirilemeyeceğini belirterek, söz konusu alanın uluslararası sular kapsamında olduğunu ifade etti. Ona göre bu tür su yolları üzerinde tek taraflı kontrol girişimleri yalnızca Orta Doğu’da değil, dünyanın farklı bölgelerinde de benzer adımların önünü açabilir.
“Gerçek Bir Açılım Olmaz”
İran’ın Hürmüz Boğazı’nı açma teklifine ilişkin de değerlendirme yapan Rubio, bu teklifin ne anlama geldiğinin dikkatle incelenmesi gerektiğini söyledi. Eğer İran’ın önerisi, boğazdan geçişlerin kendi iznine ve ücretlendirmesine bağlanması anlamına geliyorsa, bunun gerçek bir açılım olmayacağını belirtti.
Rubio, uluslararası geçiş yollarının serbestliği ilkesinin korunması gerektiğini vurguladı. Bu nedenle Hürmüz Boğazı’na ilişkin herhangi bir düzenlemenin, uluslararası hukuk ve küresel deniz ticareti açısından geniş sonuçlar doğurabileceği mesajını verdi.
Nükleer Program Masadaki Kritik Başlık
ABD Dışişleri Bakanı Rubio, İran’la olası bir anlaşmanın yalnızca kısa vadeli gerilimi azaltmaya yönelik olmaması gerektiğini savundu. Rubio’ya göre asıl hedef, İran’ın nükleer silah geliştirme ihtimalini tamamen ortadan kaldıracak güvence mekanizmalarının oluşturulması olmalı.
İran’dan gelen bazı önerilerin dikkat çekici olduğunu kabul eden Rubio, buna rağmen müzakerelerde netlik sorununun sürdüğünü ifade etti. ABD’li bakan, tekliflerin yetkili makamlarca mı sunulduğu, İran yönetimi içinde kabul görüp görmediği ve pratikte ne anlama geldiği konularında belirsizlik bulunduğunu söyledi.
Rubio’nun açıklamaları, Washington’ın hem Gazze planında hem de İran müzakerelerinde güvenlik odaklı bir yaklaşım benimsediğini ortaya koydu. Gazze’de Hamas’ın silahsızlanması, İran dosyasında ise nükleer program ve Hürmüz Boğazı başlıkları ABD’nin öncelikli gündem maddeleri arasında yer aldı.
