Dünya genelinde sıcaklık rekorları ve aşırı hava olayları için yeni bir uyarı yapıldı. Dünya Meteoroloji Örgütü’nün son değerlendirmesine göre tropikal Pasifik’te olağan dışı sıcak okyanus suları, El Nino koşullarının gelişmesini destekliyor. Bu durumun önümüzdeki aylarda küresel sıcaklık ve yağış düzenleri üzerinde etkili olması, aşırı hava olayları riskini artırması bekleniyor.
Kamuoyunda “Süper El Nino” olarak adlandırılan güçlü El Nino ihtimali, özellikle sıcak hava dalgaları, kuraklık, orman yangınları, ani sağanaklar ve sel riski nedeniyle yakından izleniyor. Ancak WMO, “Süper El Nino” ifadesinin standart operasyonel sınıflandırmada kullanılan resmi bir terim olmadığını belirtiyor. Buna rağmen tahmin modelleri, yaklaşan El Nino’nun en az orta, muhtemelen güçlü seviyede gelişebileceğine işaret ediyor.
El Nino için yüzde 80 olasılık
WMO’nun 2 Haziran 2026 tarihli güncellemesine göre El Nino’nun Haziran-Ağustos 2026 döneminde gerçekleşme olasılığı yüzde 80 olarak hesaplandı. Bu etkinin en az kasım ayına kadar sürme ihtimali ise yüzde 90’a yakın veya üzerinde gösterildi.
Raporda, tropikal Pasifik’te deniz yüzeyi sıcaklıklarının El Nino eşiğine yaklaştığı, yüzey altı sıcaklıklarının ise ortalamanın 6 derece üzerine çıktığı belirtildi. Bu sıcak su kütlesinin, El Nino koşullarının güçlenmesini destekleyen önemli bir ısı rezervuarı oluşturduğu ifade edildi.
Sıcaklıklar mevsim normallerinin üzerine çıkabilir
El Nino, doğal bir iklim olayı olsa da etkileri küresel ısınmanın bulunduğu bir atmosferde daha yıkıcı hale gelebiliyor. WMO, El Nino’nun genel olarak küresel sıcaklıkları artırdığını ve yağış düzenlerinde daha sert değişimlere yol açabildiğini bildiriyor. Haziran-Ağustos dönemi için dünyanın büyük bölümünde ortalamanın üzerinde sıcaklık bekleniyor.
WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo, potansiyel olarak güçlü bir El Nino’ya hazırlık yapılması gerektiğini belirterek bu sürecin kuraklık, şiddetli yağış ve sıcak hava dalgası riskini artırabileceğini vurguladı. Saulo, 2023-2024 dönemindeki son El Nino’nun kayıtlardaki en güçlü beş olaydan biri olduğunu ve 2024’teki rekor küresel sıcaklıklarda rol oynadığını hatırlattı.
Türkiye’de etkisi nasıl hissedilecek?
Uzmanlara göre El Nino’nun Türkiye üzerinde doğrudan bir etkisi bulunmasa da atmosferik dolaşımı değiştirerek dolaylı sonuçlar doğurması mümkün. Bu nedenle Türkiye’de yaz ve sonbahar aylarında daha sıcak dönemler, kuraklık baskısı, yangın riski ve kısa süreli aşırı hava olayları öne çıkabilir.
Özellikle Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde kuraklık riskinin büyüyebileceği; Karadeniz’de ise şiddetli yağış ve sel olaylarının daha fazla gündeme gelebileceği değerlendiriliyor. Akdeniz ve Karadeniz’de deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalin üzerinde seyretmesi, sonbaharda soğuk hava girişleriyle birleştiğinde kuvvetli sağanak, fırtına ve yerel ölçekte aşırı hava olayları için uygun koşullar oluşturabilir.
Orman yangını ve sel riski artabilir
Güçlü El Nino dönemlerinde yalnızca sıcaklık artışı değil, hava olaylarının şiddeti de önem taşıyor. Uzmanlar, 1997-1998, 2015-2016 ve 2023-2024 dönemlerindeki güçlü El Nino olaylarında kuraklık ve yangın riskinin arttığını hatırlatıyor. Bu yazın da stabil bir yaz olmaktan çok, yer yer yüksek sıcaklıkların, kuraklığın ve kısa süreli ekstrem hava olaylarının görülebileceği bir dönem olabileceği değerlendiriliyor.
Bu tablo, su yönetimi, tarım, enerji, orman yangınları ve afet hazırlığı açısından kritik görülüyor. Uzmanlara göre yerel yönetimler, tarım sektörü, enerji planlamacıları ve afet birimleri için erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi büyük önem taşıyor.
2027’de yeni sıcaklık rekorları görülebilir
El Nino’nun etkilerinin yalnızca 2026 yazıyla sınırlı kalmayabileceği belirtiliyor. Güçlü El Nino koşullarının 2027’ye de sarkması halinde küresel ölçekte yeni sıcaklık rekorları gündeme gelebilir. Türkiye açısından da 2026-2027 döneminde daha sıcak sonbahar, uzayan yangın sezonu ve ani sağanaklarla parçalanan hava düzeni ihtimali öne çıkıyor.
Bilim insanları, bu sürecin panik başlığıyla değil hazırlık başlığıyla ele alınması gerektiğini vurguluyor. El Nino’nun şiddeti ve bölgesel etkileri önümüzdeki aylarda netleşecek ancak mevcut veriler, sıcaklık rekorları ve aşırı hava olayları açısından dikkatli olunması gereken bir döneme girildiğini gösteriyor.
