CHP Genel Başkan Yardımcısı Necdet Saraç, asgari ücretin en az 45 bin TL, emekli maaşlarının da en az asgari ücret kadar olması gerektiğini kaydederek, “17 milyon emeklinin yüzde 80’i 23 bin ile 40 bin lira arasında maaş alıyor. Bu maaşa mahkûm edilen emekli yaşamını idame ettirebilmek için başka bir işte çalışıyor. Türkiye gibi zengin, coğrafi olarak da zengin, üç tarafı denizlerle çevrili bir ülkede emekli tatil yapamıyor” vurgusu yaptı.
CHP Sosyal Politikalardan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Necdet Saraç, partisinin Genel Merkezi’nde düzenlediği basın toplantısında, Türkiye’nin sorun çözen değil, sorun üreten bir ülkeye dönüştüğünü vurgulayarak, şu ifadelere yer verdi:
“Bunun en son örneğini er, gazi ve şehit yakınları ve Doruk Maden işçilerinde yaşadık. 'Ben bu madende çalıştım, hak ettiğim maaşı ve kıdem tazminatımı almak istiyorum’ diyen sendika yöneticileri tutuklanıyor. Hakkını istemek asla tahrik değildir. Böyle sorun üreten ve sorunları sürekli büyüten bir ülke olmayı Türkiye hak etmiyor. Bağımsız Maden-İş Sendikası Genel Başkanı Gökay Çakır ve örgütlenme uzmanı Başaran Aksu gerçekten derhal serbest bırakılmalıdır.
10 EMEKLİDEN 8’İ AÇLIK SINIRINDA
Emekliler sanki açlık sınırının altında yaşamaya mahkûmlarmış gibi bir muameleyle karşı karşıyalar. Sosyal Güvenlik Kurumunun verilerine göre tam 16 milyon 997 bin 274 emekli var. Yaklaşık 17 milyon emeklinin yüzde 80’i 23 bin ile 40 bin lira arasında maaş alıyor. Yani her 10 emekliden 8’i fiili olarak açlığa mahkûm ediliyor. Yaşamını idame ettirebilmek için 2 milyon 200 bin emekli resmi olarak başka bir işte, yaklaşık 6,5 milyon emekli de iş bulursa kayıt dışı çalışıyor.
Deniyor ki: 'Olanaklar olsa emeklilerin maaşı artırılabilir, olanaklar olsa daha iyi geçim koşulları sağlanabilir’ diyerek Türkiye'de 17 milyon emeklinin yaklaşık yüzde 80’ini yoksulluğa mahkûm ediyorsunuz. Oysa Türkiye gibi zengin bir ülkede, tercihler doğru kullanılsa böyle bir sorunu çok rahat çözebilir.
“Türkiye gibi zengin, coğrafi olarak da zengin, üç tarafı denizlerle çevrili bir ülkede emekli tatil yapamıyor, böyle bir ülkede insanlar denizle tanışamıyor. Oysa sosyal devlet dediğin, kamu devleti dediğin emeklisini tatil yaptırabilen, denizle tanıştıran devlettir.
Bakış açısını değiştirmeden bu olmaz. Örnek mi? Türkiye Aile Destek Programı kapsamında yayınlanan son veri o kadar çarpıcı ki yoksullukla mücadele kapsamında geçen yıla göre, yani 2025 verilerine göre 2026’nın ilk 7 ayında, ocaktan temmuza kadar sosyal yardım miktarı yüzde 37’lik artışla 285 milyara ulaşmış. Peki Türkiye'de yoksulluk yenildi mi sosyal yardımlardan dolayı? Hayır, yenilmedi; tam tersine derinleşmiş durumda. İlk 7 ayda oransal olarak hem emekli maaşlarında hem de asgari ücrette ciddi bir gerileme var. Sosyal politikalarda temel kriter yoksulluğu yönetmek değil, yoksulluğu ortadan kaldıran, 'sadaka devleti' yaklaşımını yerle bir eden yeni bir kamucu yaklaşıma ihtiyaç var.
Kök maaş en son 23 bin lira sınırına kadar geldi ama enflasyon karşısında eziliyor. Çalışan emekli sayısı bu yüzden artmış durumda; hem de kayıt dışı çalışanların sayısı artmış durumda. Bir diğer önemli sorun barınma ve kira sorunu. Emeklilerle ilgili barınma sorununun çözülmesinde mutlaka TOKİ'nin devreye girmeli ve TOKİ yeniden kuruluş kodlarına dönmeli, emekliye kira yardımı yapılmalı.
Sağlık hizmetlerine erişim ve katkı payları meselesi yirmi üç bin lira maaş alan bir emekli için ciddi bir sorun olmaya devam ediyor.
EMEKLİYE “SOSYAL ÖLÜM”
Emeklinin sosyal izolasyonu ve kültürel yaşamdan kopması ise görünmeyen en önemli sorunlardan biri; Düşünsenize; sinemaya, tiyatroya gidemeyen, dışarıda bir kafede oturup çay, kahve içemeyen bir emekliden bahsediyoruz. Şehirler arası seyahat edemeyen bir emekliden bahsediyoruz ve bunların sayıları üç bin, beş bin, yüz bin değil; milyonlar! Şehirler arası otobüs yolculuğu bile lüks hale geldi. Bu durum ekonomik krizle birleşince düşük maaşlar emeklileri evlerine kapatır duruma getirdi ve burada en tehlikeli kavramlardan biri devreye giriyor: 'Sosyal ölüm.'
CHP’nin bu sorunların çözümü için yaklaşımı çok net: Emekli aylıkları asgari ücretin altında olmamalı ve enflasyon oranına göre aylık otomatik düzenlenmelidir. Evde bakım uygulamaları yaygınlaştırılmalı, aileyi koruyan bakım destek paketleri büyütülmeli, yaşlılar için gündüz bakım evleri kurulmalı, Dijital okuryazarlık artırılmalıdır. 2026'da dijital teknolojinin, yapay zekânın bu kadar geliştiği bir dönemde emeklilerimiz kenara çekilmek yerine yeni dünyaya dâhil edilmesi sağlanmalı, emeklilerin tecrübesinden yararlanılarak, emeklinin deneyimlerinin gençlere aktarılması sağlanmalıdır. Kamu tesisleri emeklilere açılmalı, emekliler kamu tesislerinde, öğretmen evlerinde, DSİ’nin, Karayollarının kamplarında yılın belli aralıklarında tatil yapma hakkına kavuşmalıdır.
ASGARİ ÜCRET 45 BİN LİRA OLMALI
Bunlar yapılabilir mi? Evet, tercih ederseniz yapılabilir. Cumhuriyet Halk Partisi bunun yapılabileceğini söylüyor. Bunun için çok uzun ideolojik, politik tartışmalara, büyük analizlere gerek yok. Siz planlama yaparsanız, önceliklerinizi değiştirirseniz bunu yaparsınız.
Tavrımız açık: Bu ülkede asgari ücret 28 bin lira olamaz, minimum 45 bin lira olmalıdır! Bu ülkede emekli aylığı 23 bin lira olamaz, en az asgari ücret seviyesinde olmalı.
Eğer böyle giderse, 2030'lardan itibaren emekli maaşlarının bile ödenemeyeceği bir ülkeye dönüşme tehlikesi var. Bu tehlikeyi devleti sosyalleştiren, devleti yeniden kamucu yapan, devleti Cumhuriyet'in kuruluş felsefesindeki değerleriyle yeniden buluşturan bir anlayış ortadan kaldırabilir.
Cumhuriyet Halk Partisi Genel Merkezinden mevcut iktidara bir kez daha seslenmek isterim: Dün er ve gazilere, şehit yakınlarına yaptığınızı, Doruk Maden işçilerine yaptığınızı bir biçimde emeklilere yapıyorsunuz. Gelin bundan vazgeçin. Emekçilerin, emeklilerin lehine olacak bütün yararlı hamlelerde Cumhuriyet Halk Partisi olarak biz varız.
