Türkiye’de biyoteknoloji ve ilaç geliştirme alanında dikkat çeken bir gelişme yaşandı. Boğaziçi Üniversitesi akademisyeni Prof. Dr. Rana Sanyal’ın liderliğinde geliştirilen RS-0139 isimli ilaç adayının Faz 1 klinik araştırması başarıyla tamamlandı. Erken dönem araştırmaları Boğaziçi Üniversitesi laboratuvarlarında yürütülen ve ardından klinik aşamaya taşınan RS-0139, bu yönüyle Türkiye’de keşiften kliniğe ulaşan ilk özgün ilaç adayı olarak öne çıktı.
Bu gelişme, yalnızca bir ilaç adayının klinik aşamada önemli bir eşiği geride bırakması anlamına gelmiyor. Aynı zamanda Türkiye’de üniversite laboratuvarlarında başlayan bir bilimsel çalışmanın, ileri teknolojiye ve klinik doğrulamaya uzanan somut bir başarıya dönüşebildiğini de gösteriyor. RS-0139’un Faz 1 aşamasını tamamlaması, kanser tedavisinde yeni bir yaklaşımın klinik süreçte ilerlediğini ortaya koyarken, akademi ile sanayi arasındaki iş birliğinin de güçlü bir örneği olarak değerlendiriliyor.
Akademiden kliniğe uzanan güçlü ar-ge modeli
RS-0139’un geliştirilme süreci, temel bilim araştırmalarından klinik aşamaya kadar uzanan çok katmanlı bir yapıyı yansıtıyor. Prof. Dr. Rana Sanyal liderliğinde yürütülen çalışmanın klinik öncesi araştırmaları, Boğaziçi Üniversitesi’nin laboratuvar altyapısında ve Hedefli Tedavi Teknolojileri Merkezi ekiplerinin katkılarıyla gerçekleştirildi. Daha sonra proje, Boğaziçi Teknopark bünyesinde faaliyet gösteren ar-ge firması RS Research tarafından klinik aşamaya taşındı.
İlacın üretim süreci ise RS Research’ün, İstanbul Sağlık Endüstrisi Kümelenmesi iş birliğiyle Teknopark İstanbul’da kurduğu GMP sertifikalı altyapıda gerçekleştirildi. Bu aşamanın ardından başlayan Faz 1 klinik araştırmasının başarıyla tamamlanması, geliştirilen ilaç taşıyıcı platform teknolojisinin klinik doğrulaması açısından da kritik bir eşik olarak öne çıktı. Böylece üniversite ekosisteminde ortaya çıkan bilginin, yüksek katma değerli ve ileri düzey bir sağlık teknolojisine dönüşebildiği net biçimde ortaya konmuş oldu.
Boğaziçi Üniversitesi ve Boğaziçi Teknopark ekosisteminin dikkat çeken başarısı
Elde edilen bu sonuç, Boğaziçi Üniversitesi’nin akademik birikimi ile Boğaziçi Teknopark’ın ar-ge ve inovasyon ortamının birleştiği güçlü bir modelin çıktısı olarak değerlendiriliyor. Üniversite laboratuvarlarında başlayan bilimsel araştırmanın, teknopark bünyesindeki ar-ge şirketi aracılığıyla klinik aşamaya taşınması, Türkiye’de derin teknoloji ve yüksek etkili biyoteknoloji üretimi açısından önemli bir örnek oluşturuyor.
Projeyi yürüten Prof. Dr. Rana Sanyal da bu başarının, Türkiye’nin kendi özgün ilacını geliştirme hedefinin somut bir sonucu olduğunu vurguladı. Sürece katkı sunan üniversite laboratuvar ekiplerinden yatırımcılara ve farklı paydaşlara kadar geniş bir ekosistemin bu başarıda rol oynadığına dikkat çeken Sanyal, ortaya çıkan tablonun ortak bir bilimsel ve teknolojik üretim iradesini yansıttığını ifade etti.
Kanser tedavisinde hedefli yaklaşım dikkat çekiyor
RS Research tarafından geliştirilen yaklaşım, kanser tedavisinde hedefli kemoterapi modeli üzerinden şekilleniyor. Şirketin geliştirdiği ilaç taşıyıcı platform teknolojisi, ilacın doğrudan tümöre yönlendirilmesini amaçlıyor. Bu yaklaşımın, tedavinin etkinliğini artırırken yan etkileri azaltma potansiyeli taşıdığı belirtiliyor. RS-0139’un Faz 1 çalışmasının tamamlanması da bu nedenle yalnızca bir klinik süreç başarısı değil, aynı zamanda bu platform teknolojisinin güvenlilik değerlendirmesi açısından önemli bir adım olarak görülüyor.
Faz 1’in başarıyla geride bırakılması, ilerleyen klinik aşamalar için güçlü bir temel oluşturdu. Bununla birlikte bu gelişme, yalnızca RS-0139’un gelecekteki faz çalışmalarına değil, aynı platform teknolojisi üzerinden geliştirilen diğer ilaç adaylarının da klinik potansiyeline işaret ediyor. Böylece Türkiye’de özgün molekül geliştirme ve klinik doğrulama kapasitesinin daha da güçlenebileceği bir dönemin kapısı aralanmış oluyor.
Finansal destek ve yeni yatırım süreci
RS Research, bu noktaya ulaşabilmek için gerekli finansal kaynağı farklı yatırımcılar ve kamu destekleriyle sağladı. Şirket, Gen İlaç, Eczacıbaşı Momentum, İstanbul Portföy ve ACT Venture Partners’tan toplam 14,2 milyon dolar yatırım aldı. Buna ek olarak 6 milyon doların üzerinde kamu desteği de projeye katkı sundu. Elde edilen bu finansal yapı, şirketin çalışmalarını klinik aşamaya taşımasında önemli rol oynadı.
Şirketin, ekosistemden aldığı destek ve bugüne kadar elde ettiği başarıların verdiği güçle bir sonraki yatırım turuna hazırlandığı da belirtildi. Bu durum, RS-0139’un yalnızca bilimsel açıdan değil, aynı zamanda girişimcilik ve teknoloji yatırımı boyutunda da dikkatle takip edilen bir gelişme olduğunu gösteriyor.
Türkiye için stratejik bir biyoteknoloji eşiği
Keşiften kliniğe uzanan bu yolculuk, Türkiye’nin özgün ilaç geliştirme kapasitesinin ulaştığı noktayı göstermesi bakımından stratejik bir önem taşıyor. Prof. Dr. Rana Sanyal ve ekibi tarafından Boğaziçi Üniversitesi ile Boğaziçi Teknopark ekosisteminde geliştirilen RS-0139, yalnızca bilimsel bir başarı olarak değil, aynı zamanda Türkiye’nin biyoteknoloji alanındaki küresel rekabet gücünü artırabilecek önemli bir kilometre taşı olarak öne çıkıyor.
Bu gelişme, akademi temelli ar-ge çalışmalarının yüksek etkili sağlık çözümlerine dönüşebileceğini güçlü biçimde ortaya koyarken, kanser tedavisinde yenilikçi yaklaşımlar açısından da umut verici bir tablo sunuyor. RS-0139, Türkiye için bir ilk olma özelliği taşımasının yanında, kanser tedavisine yönelik yeni nesil çözümler açısından dikkat çeken bir adım olarak değerlendiriliyor.
