Bilim dünyasından rahim ağzı kanseriyle mücadelede umut veren sonuçlar geldi. İngiltere'de gerçekleştirilen kapsamlı bir araştırma, HPV (İnsan Papilloma Virüsü) aşısının genç kadınlarda rahim ağzı kanserine bağlı ölüm riskini neredeyse sıfıra indirdiğini ortaya koydu.
Dünyanın saygın tıp dergilerinden The Lancet'te Haziran 2026'da yayımlanan araştırmaya göre, İngiltere'de 2020 ile 2024 yılları arasında 20-24 yaş grubundaki kadınlarda rahim ağzı kanserinden kaynaklanan tek bir ölüm bile kaydedilmedi.
Araştırmacılar, bu yaş grubundaki kadınların yaklaşık yüzde 90'ının HPV aşısı olduğunu belirterek aşılama programının kanserden kaynaklanan ölümleri önlemede önemli rol oynadığını açıkladı.
HPV aşısında tarihi sonuç: 5 yılda sıfır ölüm
Queen Mary University of London araştırmacıları tarafından yürütülen çalışmada, İngiltere'de 2001-2024 yılları arasındaki rahim ağzı kanseri ölüm verileri incelendi.
Araştırmada özellikle 20-24, 25-29 ve 30-34 yaş gruplarındaki kadınların ölüm oranları değerlendirildi.
Elde edilen sonuçlar, HPV aşılama programının genç kadınlar üzerindeki etkisini ortaya koydu.
2020–2024 / 20–24 yaş
0
Kaydedilen rahim ağzı kanseri ölümü
Aşılama programının etkisi
~200
Önlendiği tahmin edilen ölüm
Veriler İngiltere'deki araştırmaya aittir; tüm yaş gruplarında kanserin veya ölüm riskinin sıfırlandığı anlamına gelmez.
Araştırmacılar, aşılama yapılmamış olması durumunda 2020-2024 döneminde 20-24 yaş grubunda yaklaşık 23 ölüm beklenebileceğini hesapladı.
Ancak söz konusu dönemde bu yaş grubunda rahim ağzı kanserine bağlı hiçbir ölüm gerçekleşmedi.
HPV aşısı yaklaşık 200 kadının hayatını kurtardı
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de aşılama programının bugüne kadar önlediği tahmini ölüm sayısı oldu.
Bilim insanları, İngiltere'de 2008 yılında başlatılan HPV aşılama programının 2024 yılı sonuna kadar yaklaşık 200 rahim ağzı kanseri ölümünü önlediğini hesapladı.
Araştırma, aşının yalnızca HPV enfeksiyonlarını ve kanser öncüsü hücresel değişiklikleri azaltmadığını, aynı zamanda kansere bağlı ölüm oranlarında da önemli düşüş sağladığını gösterdi.
Araştırmanın başındaki kanser epidemiyolojisi profesörü Peter Sasieni, elde edilen sonuçların HPV aşılamasının önemini güçlü biçimde ortaya koyduğunu belirtti.
Uzmanlara göre aşılanan nesillerin yaşlanmasıyla birlikte önlenen kanser vakalarının ve ölümlerin sayısının daha da artması bekleniyor.
Rahim ağzı kanseri neredeyse tamamen önlenebilir mi?
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), rahim ağzı kanserinin büyük ölçüde önlenebilir bir hastalık olduğunu belirtiyor.
Rahim ağzı kanseri vakalarının neredeyse tamamı, yüksek riskli HPV türlerinin neden olduğu kalıcı enfeksiyonlarla bağlantılı.
HPV aşıları, kansere neden olabilen başlıca virüs türlerine karşı bağışıklık oluşturarak enfeksiyon riskini azaltıyor.
İskoçya'da yapılan ayrı bir araştırmada da 12-13 yaşlarında HPV aşısı olan kadınlar arasında takip süresince rahim ağzı kanseri vakasına rastlanmadı.
Ancak uzmanlar, bu sonuçların HPV aşısının her birey için yüzde 100 koruma sağladığı anlamına gelmediğini vurguluyor.
HPV aşısı hangi yaşlarda yapılmalı?
Dünya Sağlık Örgütü, HPV aşılamasında öncelikli hedef grubun 9-14 yaş arasındaki kız çocukları olduğunu belirtiyor.
Aşının HPV ile karşılaşmadan önce uygulanması, koruyuculuğun artırılması açısından önem taşıyor.
Bununla birlikte HPV aşısı, ülkelerin aşılama programlarına ve kişilerin sağlık durumlarına göre daha ileri yaşlarda da uygulanabiliyor.
HPV aşıları yalnızca rahim ağzı kanserine karşı değil, HPV ile ilişkili bazı diğer kanser türlerine karşı da koruma sağlayabiliyor.
HPV aşısı olan kadınların tarama yaptırması gerekiyor mu?
HPV aşısının sağladığı yüksek korumaya rağmen uzmanlar, düzenli rahim ağzı kanseri taramalarının ihmal edilmemesi gerektiğini belirtiyor.
Aşı, kansere neden olabilen bütün HPV türlerine karşı koruma sağlamadığı için aşılanmış kadınların da ulusal tarama önerilerine uyması gerekiyor.
HPV DNA testi ve gerekli durumlarda uygulanan diğer tarama yöntemleri, kanser öncüsü değişikliklerin erken dönemde belirlenmesine yardımcı oluyor.
Dünya Sağlık Örgütü, rahim ağzı kanserinin ortadan kaldırılması hedefi kapsamında aşılama, tarama ve tedavinin birlikte yürütülmesini öneriyor.
Dünya Sağlık Örgütü'nün hedefi rahim ağzı kanserini ortadan kaldırmak
DSÖ'nün küresel stratejisi, rahim ağzı kanserinin bir halk sağlığı sorunu olmaktan çıkarılmasını amaçlıyor.
Bu kapsamda 2030 yılı için üç temel hedef belirlenmiş durumda:
Kız çocuklarının yüzde 90'ının 15 yaşına kadar HPV aşısıyla korunması.
Kadınların yüzde 70'inin 35 ve 45 yaşlarına kadar yüksek performanslı testlerle taranması.
Kanser öncüsü lezyon veya rahim ağzı kanseri tanısı alan kadınların yüzde 90'ının uygun tedaviye erişmesi.
İngiltere'den gelen araştırma sonuçları, yüksek aşılama oranlarının rahim ağzı kanseriyle mücadelede ne kadar etkili olabileceğini gösterirken, uzmanlar bu başarının sürdürülebilmesi için aşılama ve tarama hizmetlerine erişimin artırılması gerektiğini vurguluyor.
