İzmir Büyükşehir Belediyesi, çocuklara yönelik hizmetlerini yalnızca sosyal destek başlığı altında değerlendirmiyor; onları kentin bugününün ve geleceğinin eşit hak sahibi yurttaşları olarak kabul eden geniş kapsamlı bir anlayışla hareket ediyor. Başkan Dr. Cemil Tugay’ın öncülüğünde şekillenen bu yaklaşım, erken çocukluk eğitiminden ebeveyn destek programlarına, teknoloji ve bilim atölyelerinden kamusal alan düzenlemelerine kadar uzanan güçlü bir hizmet ağına dönüşmüş durumda.
Belediyenin bu yaklaşımında Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi temel bir referans olarak öne çıkıyor. Çocukların oyun hakkı, güvenli çevrelere erişimi, kamusal yaşama katılımı ve gelişim olanaklarına eşit biçimde ulaşması, İzmir’in yerel yönetim anlayışının ana eksenlerinden birini oluşturuyor. Bu çerçevede İzmir, çocuk politikalarını stratejik plana en güçlü biçimde entegre eden Türkiye’deki ikinci büyükşehir olarak dikkat çekiyor.
Cemil Tugay: “Bu bir tercih değil, yükümlülük”
İzmir’in çocuk odaklı yerel yönetim anlayışı, Toplum Çalışmaları Enstitüsü tarafından hazırlanan “Kentte Çocuk Olmak: Türkiye’de Parklar, Politikalar ve Uluslararası Deneyimler” raporunda da öne çıkan başlıklardan biri oldu. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, çocukların kent yaşamındaki yerini değerlendirirken, adil, sağlıklı ve sürdürülebilir bir kentin çocuklara sunduğu yaşam olanaklarıyla ölçülebileceğini vurguluyor.
Tugay’ın açıklamalarında özellikle çocukların oyun hakkı, güvenli ve erişilebilir kamusal alanlara ulaşımı ile karar alma süreçlerine katılımı ön plana çıkıyor. Belediyenin yaklaşımında bu başlıklar bir tercih değil, temel bir yükümlülük olarak ele alınıyor. Bu ifade, İzmir’in çocuk politikalarında neden daha kurumsal ve kalıcı bir çizgi izlediğini de ortaya koyuyor.
Yuvamız İzmir ile ailelere nefes aldıran model
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin çocuk odaklı çalışmalarında en dikkat çeken başlıklardan biri, okul öncesi eğitimde fırsat eşitliğini hedefleyen Yuvamız İzmir Çocuk Etkinlik Merkezleri oldu. Son iki yılda sayısı 22’ye çıkarılan merkezler, binlerce aile için önemli bir destek kapısı haline geldi. 2026 yılı hedefi ise bu sayıyı 30’a ulaştırmak.
Merkezlerde 36-66 ay arası 1600 çocuğa uzman eğitim desteği sağlanıyor. Belediyenin uyguladığı ücret politikası da bu hizmetin erişilebilirliğini artıran önemli unsurlardan biri olarak öne çıkıyor. Geçtiğimiz yıl yapılan yüzde 50 indirimle aylık ücretler 10 bin liradan 5 bin liraya düşürülmüştü. Yeni dönemde ise aylık ücretin 4 bin TL olarak belirlenmesiyle aileler için daha bütçe dostu bir eğitim modeli oluşturuldu. Böylece Yuvamız İzmir, yalnızca bir çocuk etkinlik merkezi değil, aynı zamanda ebeveynler için ekonomik anlamda da destek sunan bir model niteliği kazandı.
Teknoloji tüketen değil, üreten çocuklar yetişiyor
İzmir’in çocuk politikaları yalnızca bakım ve eğitim desteğiyle sınırlı kalmıyor. Belediye, çocukların bilim ve teknolojiyle iç içe büyümesini sağlayan çalışmalarıyla da öne çıkıyor. Çocuk Çalışmaları Şube Müdürlüğü bünyesindeki atölyelerde yetişen çocuklar, uluslararası düzeyde başarı elde eden takımlarla İzmir’i temsil ediyor.
Çocuk merkezlerindeki bilim ve teknoloji atölyelerinde antrenman yapan İzmir Büyükşehir Belediyesi 8056 Laissez Faire robotik takımı, FIRST Robotics Competition gibi prestijli turnuvalarda ödüller kazanıyor. Aynı şekilde Evreka robotik kodlama takımı da belediyenin sunduğu modern çalışma ortamlarında mühendislik ve teknoloji alanında güçlü bir temel oluşturuyor. Bu tablo, İzmir’in çocukları yalnızca bugüne değil, geleceğin üretim dünyasına da hazırladığını gösteriyor.
Çocuk merkezleri aileleri de kapsayan yaşam alanlarına dönüşüyor
Kentteki çocuk merkezleri, yalnızca çocuklara yönelik alanlar olarak değil, aileleri de içine alan çok yönlü yaşam alanları olarak faaliyet gösteriyor. Menemen Çocuk ve Ebeveyn Etkinlik Merkezi bu anlayışın dikkat çeken örneklerinden biri. Burada 36-53 ay arası çocuklar için oyun alanları sunulurken, yetişkinlere yönelik 3D Programlama ve Uygulama, Dijital Okuryazarlık ve Medya Okuryazarlığı atölyeleri de düzenleniyor.
Bu yönüyle merkezler, çocuk gelişimini aile desteğiyle birlikte ele alan bütüncül bir yaklaşım ortaya koyuyor. Aynı zamanda ebeveynlerin de çağın ihtiyaçlarına uygun beceriler geliştirmesine katkı sağlıyor.
İzmir Çocuk Meclisi ile çocuklar söz sahibi oluyor
İzmir’de çocukların yerel yönetime katılımı, Çocuk Meclisi aracılığıyla daha görünür hale geliyor. 9-14 yaş arası 199 çocuğun katılımıyla kurulan meclis, çocukların sadece dinlenen değil, görüşleriyle kent yaşamına katkı sunan bireyler olarak kabul edildiğini gösteriyor.
Meclis bünyesinde oluşturulan Kentsel Haklar, Doğa ve Ekoloji, Sosyal Etkinlik Planlama, Bilgi ve Teknoloji ile Genç ve Ergen Katılımı komisyonları sayesinde çocuklar, yaşadıkları kente kendi gözlerinden bakarak öneriler geliştiriyor. Bu yapı, çocukların karar süreçlerine dahil edilmesi açısından önemli bir model oluşturuyor.
Güvenli alanlar, spor ve sosyal destek bir arada
İzmir Büyükşehir Belediyesi, çocukların fiziksel, sosyal ve duygusal gelişimini sahada da destekliyor. Kent genelindeki sekiz Çocuk Merkezi’nde 6-14 yaş aralığındaki çocuklara akademik, kültürel, sosyal ve duygusal gelişim programları sunuluyor. Kırtasiye desteği ve beslenme paketi yardımları da eğitimde fırsat eşitliğini güçlendiren uygulamalar arasında yer alıyor.
Öte yandan Bornova Âşık Veysel Rekreasyon Alanı içindeki Buz Sporları Salonu’nda gerçekleştirilen sportif yetenek ölçümleriyle 8, 9 ve 10 yaş grubundaki çocukların doğru branşlara yönlendirilmesi hedefleniyor. “Güzel İzmir Hareketi” kapsamında Karabağlar’daki okul çevrelerinde güvenli yaya ulaşımı düzenlemeleri yapılırken, Ballıkuyu ve Çiğli Şirintepe’de atıl alanların modern çocuk parklarına dönüştürülmesiyle kamusal yaşam daha çocuk dostu bir yapıya kavuşuyor.
İzmir’in attığı bu adımlar, çocuklara yönelik hizmetlerin tek tek projelerden ibaret olmadığını; eğitim, katılım, güvenlik, spor ve teknoloji başlıklarını bir araya getiren güçlü bir yerel yönetim vizyonunun parçası olduğunu ortaya koyuyor.
