CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç’in Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na yönelik verdiği soru önergesine bakanlık tarafından sunulan yanıt, Türkiye’de kadınların maruz kaldığı şiddete karşı barınma olanaklarının son derece yetersiz olduğunu gözler önüne serdi. Bakanlığın verilerine göre, her 11 bin kadına sadece bir yatak düşmekte ve mevcut sığınma evlerinin büyük kısmı dolu durumda bulunuyor.
CHP'li Aşkın Genç’in Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) sunduğu yazılı soru önergesinin ardından, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’tan gelen yanıt oldukça çarpıcı verileri içeriyor. Türkiye genelinde yalnızca 150 kadın konuk evi mevcut olup, bu tesislerin toplam kapasitesi yalnızca 3.683 kişiyi barındıracak düzeydedir. Kadına yönelik şiddetin artış gösterdiği ve birçok kadının bu durumu yaşadığı göz önünde bulundurulduğunda, mevcut kapasite kadınların güvenliğini sağlamakta yeterli olmaktan oldukça uzak kalmaktadır.
Konuk Evlerinin Sahipliği ve Dağılımı
Bakanlıkça sağlanan verilere göre, 150 adet kadın konuk evinin 112'si Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na bağlı iken, 35’i yerel yönetimlere, yalnızca biri sivil toplum kuruluşuna ve ikisi ise diğer kamu kurumlarıyla, örneğin Göç İdaresi Başkanlığı’yla ilişkilidir. Yine de, toplamda sadece 3.683 kadının barınabileceği bu konuk evleri, Türkiye’de yaşayan 42 milyon kadınla kıyaslandığında, yalnızca büyük bir kısmına hizmet verebilecek kadar yetersiz kalıyor. Her 11.400 kadına bir yatak düşmesi, ülkenin yaşadığı kadın hakları krizini gözler önüne seriyor.
Şiddete Maruz Kalan Kadınların Durumu
Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu’nun verilerine göre, 2024 yılı itibarıyla Türkiye’de en az 315 kadın, erkek şiddeti nedeniyle hayatını kaybetmekte ve 280 binden fazla kadın, şiddet mağduru olarak kolluk kuvvetlerine başvuruda bulunmaktadır. Eğer tüm bu kadınlar sığınma talebinde bulunsalardı, mevcut kapasite yalnızca her 1.000 kadından 13’üne barınma imkânı sunabilecek konumda olacaktır. Bu oran, gerçekten de sığınma ihtiyacı olan kadınların ancak çok küçük bir kısmının mevcut konuk evlerinden yararlanabileceğini göstermektedir.
Doluluk Oranı ve Yatırım Yetersizlikleri
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na bağlı 112 kadın konuk evinin toplam yatak kapasitesi 2.814 olmasına rağmen, bu evlerin doluluk oranı 2024 yılı itibarıyla %70 ila %75 arasında değişmektedir. Bu durum, mevcut sığınma evlerinin neredeyse tamamının dolu olduğunu ve başvuran birçok kadının yer bulamadığını gösteriyor. Yüksek doluluk oranlarına rağmen, bakanlık yeni bir yatırım, strateji belgesi veya kapasite artırımıyla ilgili herhangi bir somut plan paylaşmamıştır.
CHP'li Aşkın Genç'in Değerlendirmeleri
Aşkın Genç, bakanlığın yanıtını değerlendirdiği açıklamasında, Türkiye’de kadına yönelik şiddetin sürekli arttığını ve kadınların sığınacak bir yer bulamamasının sosyal devlet anlayışıyla asla bağdaşmadığını belirtti. 42 milyon kadına karşın sadece 150 kadın konuk evinin mevcut olması, toplumsal bir krizin göstergesi olarak nitelendirildi. Ayrıca, devletin şiddete uğrayan kadınları koruma iddiasının mazur gösterildiğini fakat uygulamada bir eksikliğin var olduğunu ifade etti. Gelecek için belirli bir planın olmaması ve kaynak meselesinin öne çıkarılmasının yanı sıra, kadınların hayat hakkını korumanın siyasi bir öncelik olması gerektiğinin altını çizdi. Aşkın Genç, sığınma hakkının erişilebilir olmasının, tüm toplumun adalet ve güven duygusunu güçlendireceğini vurguladı.
