İYİ Parti Hatay Milletvekili Şefik Çirkin, tarımsal üretimde kullanılacak mazot satışlarının Özel Tüketim Vergisi ve Katma Değer Vergisi’nden istisna tutulması amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na kanun teklifi sundu. Çirkin, düzenlemenin hayata geçmesi halinde çiftçilerin üzerindeki mali baskının azalacağını, üretimin devamlılığının destekleneceğini ve gıda arz güvenliğine katkı sağlanacağını ifade etti.
Hazırlanan teklif, özellikle son dönemde artan üretim maliyetleri nedeniyle zorlanan çiftçilerin temel girdilerden biri olan mazota daha düşük maliyetle ulaşmasını amaçlıyor. Böylece tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından önemli bir adım atılması hedefleniyor.
Gerekçede savaş ve enerji piyasalarındaki dalgalanmaya dikkat çekildi
Kanun teklifinin gerekçesinde, yakın coğrafyada yaşanan savaşların ve uluslararası enerji piyasalarındaki oynaklığın tarımsal üretim maliyetlerini ciddi şekilde yükselttiği vurgulandı. Bu süreçte özellikle gübre ve mazot fiyatlarında hızlı artışlar yaşandığı, bunun da üretimde verim kaybı riskini beraberinde getirdiği ifade edildi.
Gerekçede, gübre fiyatlarının genel olarak yüzde 8,3 ile yüzde 26,5 arasında arttığı, mazotun litre fiyatındaki yükselişin ise yüzde 22,3’e ulaştığı belirtildi. Ayrıca savaş ve sevkiyat kısıtlamaları nedeniyle bazı temel gübrelerin fiyatlarında kısa süreli olarak yüzde 40’a varan artışların görüldüğü aktarıldı.
“Mazot tarımsal üretimin stratejik girdilerinden biri”
Teklifte, Türkiye’nin gübre ve mazot ihtiyacının büyük ölçüde ithalatla karşılanmasının, ülkeyi uluslararası enerji ve tarım piyasalarındaki dalgalanmalara karşı kırılgan hale getirdiği vurgulandı. Özellikle Hürmüz Boğazı gibi kritik sevkiyat yollarında yaşanabilecek aksaklıkların petrol, doğalgaz ve gübre tedarikini doğrudan etkileyerek fiyatları yukarı çekebileceği ifade edildi.
Bu durumun çiftçilerin üretim planlamasını zorlaştırdığı ve tarımsal verimlilik ile sürdürülebilirliği tehdit ettiği belirtildi. Gerekçede, mazotun tarımsal üretimin hemen her aşamasında kullanılan stratejik bir girdi olduğu vurgulanırken, mevcut desteklerin çiftçinin ihtiyacını karşılamada yetersiz kaldığı savunuldu.
“Çiftçinin kullandığı mazotla lüks aracın kullandığı mazot aynı olmamalı”
Şefik Çirkin, mevcut sistemde mazot fiyatlarının önemli bölümünü oluşturan ÖTV ve KDV’nin çiftçinin mali yükünü artırdığını belirtti. Gerekçede, bugün lüks araçların kullandığı mazot ile çiftçilerin üretimde kullandığı mazotun aynı vergi yüküne sahip olmasının büyük bir adaletsizlik olduğu görüşüne yer verildi.
Artan maliyetler karşısında çiftçilerin dayanma gücünün azaldığı belirtilirken, tarımsal üretimin devamlılığının üretici maliyetlerinin düşürülmesine bağlı olduğu vurgulandı. Bu nedenle başta mazot olmak üzere temel üretim girdileri üzerindeki vergilerin kaldırılmasının zorunlu hale geldiği ifade edildi.
Teklifte hangi düzenlemeler yer alıyor?
Kanun teklifine göre, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 17. maddesine, “Tarımsal üretimde kullanılmak üzere çiftçilere yapılan motorin satışı Katma Değer Vergisi’nden istisnadır” hükmünün eklenmesi öngörülüyor.
Bunun yanı sıra 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu’na da, tarımsal üretimde kullanılmak üzere çiftçiler tarafından satın alınan motorin teslimlerinden ÖTV alınmayacağına ilişkin bir madde eklenmesi planlanıyor. Teklifte, bu kapsamda uygulanacak usul ve esasların; çiftçi kayıt sistemi, ürün türü ve arazi büyüklüğü dikkate alınarak Tarım ve Orman Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirleneceği belirtiliyor.
Hedef, üretim sürekliliği ve gıda arz güvenliği
Teklifin temel amacı, çiftçilerin üzerindeki mali baskıyı azaltarak üretimin devamlılığını sağlamak olarak öne çıkıyor. Şefik Çirkin, düzenleme ile çiftçilerin rekabet gücünün korunmasının ve üretimin daha sürdürülebilir hale getirilmesinin amaçlandığını ifade etti.
Aynı zamanda bu adımın, ülkede gıda arz güvenliğinin desteklenmesine de katkı sunacağı belirtildi. Tarımsal üretimde mazotun önemine dikkat çeken teklif, üretim zincirinin daha sağlıklı işlemesi için vergi yükünün hafifletilmesini gündeme taşıdı.
Çiftçinin maliyet yükü tartışması yeniden gündemde
Şefik Çirkin’in TBMM’ye sunduğu teklif, tarımsal üretimde artan maliyetler ve çiftçilerin yaşadığı ekonomik baskılar çerçevesinde dikkat çeken başlıklardan biri oldu. Gübre ve mazot fiyatlarındaki artışın üretim üzerindeki etkisi uzun süredir tartışılırken, bu teklif özellikle mazot üzerinden yaşanan maliyet baskısına yönelik somut bir düzenleme önerisi içeriyor.
Teklifin yasalaşıp yasalaşmayacağı ilerleyen süreçte netleşecek olsa da, çiftçilerin kullandığı mazotun vergiden muaf tutulması talebi tarım sektöründeki en önemli gündem başlıklarından biri olarak öne çıkmayı sürdürüyor.
