Saadet Partisi Hatay Milletvekili Doç. Dr. Necmettin Çalışkan, TBMM Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada Hatay ve deprem bölgesinde devam eden sorunları yeniden gündeme getirdi. Depremin üzerinden üç buçuk yıl geçmesine rağmen bölgede birçok temel başlıkta ciddi mağduriyetlerin sürdüğünü belirten Çalışkan, özellikle Hatay’ın tarihî kimliği, barınma sorunu, mahalle kültürü ve kira yardımları konusunda acil çözüm çağrısında bulundu.
Çalışkan, Hatay’ın yalnızca bir yerleşim alanı değil, aynı zamanda çok katmanlı tarihî ve kültürel mirasa sahip bir kent olduğunu vurguladı. Deprem sonrası yeniden yapılanma sürecinde bu kimliğin yeterince korunmadığını savunan Çalışkan, yürütülen çalışmaların bölgenin bütününü kapsayacak şekilde planlanması gerektiğini ifade etti.
“Hatay’ın tarihî kimliği yalnız bırakıldı”
Depremde Antakya’daki tarihî alanların büyük bölümünün yıkıldığını hatırlatan Çalışkan, yeniden inşa sürecinde tarihî ve kültürel mirasın ihmal edildiğini söyledi. Avrupa Birliği fonlarıyla yalnızca belirli noktalarda vitrin niteliğinde çalışmalar yapıldığını savunan Çalışkan, bu yaklaşımın Hatay’ın tarihî dokusunu korumak için yeterli olmadığını dile getirdi.
Çalışkan, Kurtuluş Caddesi’nde restorasyon çalışmaları yürütülürken arka sokaklardaki tarihî yapıların kaderine terk edildiğini belirtti. Uzun Çarşı’da restorasyon çalışmalarının sürdüğünü ancak bölgenin otopark sorunlarının çözülmediğini ifade etti.
Hatay’ın yeniden ayağa kalkması için yalnızca görünen alanların değil, kentin tarihî bütünlüğünü oluşturan tüm sokakların, çarşıların ve yapıların birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı.
“Vakıf camilerinin yerleri kayboldu”
Necmettin Çalışkan, rezerv alan uygulamaları sonrasında birçok vakıf eserinin ve caminin yerinin ortadan kalktığını söyledi. Hacı Mevlüde ve Osmaniye Camii gibi yapıların yeniden inşa edilmediğini belirten Çalışkan, bu eserlerin yalnızca ibadet mekânı değil, aynı zamanda Hatay’ın medeniyet hafızasının önemli parçaları olduğunu ifade etti.
Vakıf eserlerinin korunmasının kültürel süreklilik açısından büyük önem taşıdığını dile getiren Çalışkan, bu yapıların yeniden inşa sürecinde göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi. Hatay’ın tarihî kimliğinin korunması için camiler, çarşılar, sokaklar ve vakıf yapılarının bütüncül bir anlayışla ele alınması gerektiğini vurguladı.
Mahalle kültürü için uyarı
Çalışkan, Hatay’ın Affan, Şirince ve Alpagot mahallelerini kapsayan bölgelerde vatandaşların kendi evlerini yapmalarına izin verilmediğini belirtti. Bu bölgelerde yaşayan insanların uzak noktalardaki TOKİ projelerine yönlendirildiğini söyleyen Çalışkan, bunun yalnızca barınma meselesi olmadığını, aynı zamanda sosyal dokuyu etkileyen ciddi bir sorun olduğunu ifade etti.
Mahalle kültürünün, komşuluk ilişkilerinin ve demografik yapının bu süreçten zarar gördüğünü dile getiren Çalışkan, binlerce yıldır aynı bölgede yaşayan insanların şehir dışına itilmek istendiğini savundu.
Yeniden yapılanma sürecinde yerel dinamiklerin dikkate alınmadığını belirten Çalışkan, Hatay’ın tarihî mahallelerinin yalnızca fiziksel yapılarla değil, orada yaşayan insanların kültürü ve hafızasıyla anlam kazandığını söyledi.
“Hatay Mozaik Müzesi hâlâ kapalı”
Hatay’ın kültürel mirası açısından büyük önem taşıyan Hatay Mozaik Müzesi’nin hâlâ kapalı olmasına da tepki gösteren Çalışkan, müzenin çevresinin harabe görüntüsü verdiğini ifade etti.
Dünyanın önemli kültürel mirasları arasında gösterilen müzenin kapalı kalmasının Hatay turizmi açısından büyük kayıp olduğunu belirten Çalışkan, bölgenin yeniden turizme kazandırılması için acil restorasyon çalışması yapılması gerektiğini söyledi.
Çalışkan’a göre Hatay’ın ayağa kalkması yalnızca konut yapımıyla sınırlı görülmemeli; kültürel mirasın korunması, turizm alanlarının canlandırılması ve kentin tarihî kimliğinin yeniden görünür hale getirilmesi de sürecin temel başlıkları arasında yer almalı.
“Kira yardımı kesilmemeli”
Depremzedelerin en önemli sorunlarından birinin kira yardımları olduğunu belirten Çalışkan, konut teslimleri tamamlanmadan bu desteklerin kesilmesini eleştirdi. Vatandaşların kira yardımını yalnızca barınma amacıyla değil, temel ihtiyaçlarını karşılamak için de kullandığını söyledi.
Çalışkan, birçok depremzedenin çocuklarının günlük ihtiyaçlarını dahi bu desteklerle karşılamaya çalıştığını belirterek, yardımların erken kesilmesinin mağduriyeti artıracağını ifade etti.
Depremzede vatandaşlar evlerine yerleşinceye kadar kira yardımlarının devam etmesi gerektiğini vurgulayan Çalışkan, Hatay ve deprem bölgesinde kalıcı çözüm için barınma, sosyal destek, tarihî miras ve yerel yaşam alanlarının birlikte ele alınması çağrısında bulundu.
