CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, genç işsizliği ve eğitim dışında kalan milyonlarca gence ilişkin açıklamalarıyla dikkat çekti. Resmi işsizlik oranının yüzde 8,3’e düştüğünün açıklandığını hatırlatan Kış, aynı dönemde işgücü ve istihdam rakamlarında gerileme yaşandığını belirterek ortaya çıkan tabloya tepki gösterdi.
Kış, işgücünün 200 bin kişi azaldığını, istihdam edilen kişi sayısının ise 54 bin düştüğünü ifade ederek, bu şartlarda işsizliğin düşüyor gibi gösterilmesinin gerçeği yansıtmadığını savundu. Ona göre bu tablo bir başarı hikayesi değil, görünmeyen daha büyük bir sorunun işareti.
“6,7 milyon genç ne eğitimde ne istihdamda”
Türkiye’de 15-34 yaş grubundaki gençlerin önemli bir bölümünün ne eğitimde ne de istihdamda yer aldığını belirten Gülcan Kış, bu grubun toplamda 6 milyon 762 bin kişiye ulaştığını söyledi. Kış, bu verinin genç nüfusun yüzde 27,7’sine karşılık geldiğini vurguladı.
Her 4 gençten 1’inin sistemin dışında kaldığını ifade eden Kış, yeni her 100 gençten 28’inin “ev genci” olarak tanımlanabilecek durumda olduğunu dile getirdi. Ayrıca bu sayının son bir yılda 58 bin kişi daha arttığını belirterek, yaşanan tablonun başarı olarak sunulamayacağını söyledi.
“Gerçek işsizlik oranı yüzde 29,7”
Resmi verilerle çizilen işsizlik görünümünün yeterli olmadığını savunan Kış, işsizler, eksik istihdamda olanlar ve umudunu kaybedenler birlikte hesaplandığında ortaya çok daha ağır bir tablo çıktığını belirtti.
Kış’ın değerlendirmesine göre, gerçek işsiz sayısı 12 milyon 100 bine yaklaşmış durumda. Bu hesaplamayla gerçek işsizlik oranının yüzde 29,7 seviyesine çıktığını ifade eden Kış, neredeyse her 3 kişiden 1’inin işsiz ya da eksik istihdamda bulunduğunu söyledi.
“İşsizlik değil, umutsuzluk büyüyor”
CHP’li vekil, son bir yılda umudunu kaybedenlerin sayısında da ciddi artış yaşandığını belirtti. Buna göre umutsuzların sayısı 908 bin kişi artarak 5 milyon 129 bine çıktı.
Kış, bu verilerin işsizliğin azalmasından çok, insanların iş bulma umudunu yitirdiğini gösterdiğini savundu. Gençlerin ve iş arayanların sistemden uzaklaşmasının, resmi oranların tek başına anlatamadığı daha derin bir soruna işaret ettiğini dile getirdi.
Genç kadınlardaki tablo daha da dikkat çekti
Gülcan Kış, genç kadınlara ilişkin verilerin daha ağır bir eşitsizliği ortaya koyduğunu söyledi. Ne eğitimde ne de istihdamda olan genç kadınların oranının yüzde 41’e ulaştığını belirten Kış, bu durumun yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda sosyal bir sorun olduğunu ifade etti.
Bu tabloya göre ülkede her 10 genç kadından 4’ünün ne okulda ne de iş hayatında yer alabildiğini vurgulayan Kış, genç kadınların sistemin dışında kalmasının çok yönlü bir eşitsizliğe dönüştüğünü savundu.
“Çalışıyor görünenler de geçinemiyor”
İstihdamın niteliğine de dikkat çeken Kış, çalışanların önemli bir bölümünün güvencesiz koşullarda hayatını sürdürdüğünü belirtti. İstihdam edilenlerin yüzde 25,6’sının kayıt dışı çalıştığını söyleyen Kış, tarım sektöründe bu oranın yüzde 82’ye çıktığını kaydetti.
Eksik istihdamdaki kişi sayısının da 3 milyon 998 bine ulaştığını hatırlatan Kış, birçok kişinin çalışıyor görünmesine rağmen yeterli gelir elde edemediğini ve yaşamını kurmakta zorlandığını ifade etti. Bu nedenle istihdam rakamlarının tek başına sağlıklı bir tablo sunmadığını vurguladı.
Üretimdeki daralma genç işsizliği de etkiliyor
Kış, genç işsizliğini besleyen bir diğer başlığın üretimdeki zayıflama olduğunu söyledi. Özellikle imalat sanayisinde yaşanan daralmaya dikkat çeken Kış, her 100 tezgahtan 27’sinin üretim yapamadığını belirtti.
Kapasite kullanım oranının yüzde 73,3 seviyesine kadar gerilediğini ifade eden Kış, üretimin azalmasının doğrudan istihdamı etkilediğini söyledi. Üretim olmadığında yeni iş alanlarının da oluşamayacağını vurgulayan Kış, gençlerin iş bulmakta zorlanmasının temel nedenlerinden birinin bu tablo olduğunu dile getirdi.
“Bu tablo bir kuşak krizine işaret ediyor”
Açıklamasının sonunda iktidara çağrıda bulunan Gülcan Kış, milyonlarca gencin ne eğitimde ne de istihdamda yer aldığı bir ortamın başarı olarak gösterilemeyeceğini ifade etti.
Kış, gerçek işsiz sayısının 12 milyona dayandığını, 6,7 milyon gencin sistemin dışında kaldığını belirterek bunun bir kuşak krizi olduğunu söyledi. Gençlerin yalnızca iş bulamadıkları için değil, umutlarını da kaybettikleri için vazgeçtiğini savunan Kış, yaşanan tablonun bir neslin sistemin dışına itildiğini açık biçimde ortaya koyduğunu dile getirdi.
