CHP İstanbul Milletvekili Av. Mahmut Tanal, devletin sağladığı tarım ve hayvancılık desteklerinin çiftçilerin su ve elektrik borçları nedeniyle kesilmesine son vermek amacıyla yeni bir kanun teklifi hazırladı. Bu teklif, sıkça gündeme gelen ve çiftçileri zor durumda bırakan bir uygulamayı ortadan kaldırmayı amaçlıyor. Bu durum, özellikle Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. (DEDAŞ) tarafından bölgede uygulanan borç kesintileriyle dikkat çekiyor.
DEDAŞ Uygulamalarına Karşı Tepkiler
CHP’li vekil Tanal, TBMM Başkanlığı’na sunduğu teklifin gerekçesinde, özellikle Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde tarımsal sulamada elektrik kullanımı ile ilgili önemli noktaları gündeme getirdi. DEDAŞ'ın, Diyarbakır, Şanlıurfa, Batman, Mardin, Siirt ve Şırnak illerinde çiftçilerin tarımsal destekleme ödemelerine kesinti yaptığına dikkat çekti. Bu kesintilerin, çiftçilerin desteğe ihtiyaç duyduğu anlarda hayatlarını zorlaştırdığını belirterek, “Devletin çiftçiyi desteklemek amacıyla sağladığı desteklerin, özel elektrik dağıtım şirketlerine borçların kapatılması için kesilmesi, Anayasa’nın ihlali anlamına geliyor” şeklinde ifadeler kullandı. Tarımsal destekleme ödemeleri yerine özel şirketlerin alacaklarının ödenmesinin hukuksuz olduğunu vurgulayan Tanal, çiftçilerin alacaklarının haksız yere kesildiğini ve bu durumun kabul edilemeyeceğini savundu.
Tarımsal Desteklerin Kısıtlanması
Özellikle 6200 sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen hizmetler hakkında kanunun ek maddesine atıf yapan Tanal, çiftçilerin sulama işletme ve bakım ücretleri ile su kullanım bedeli borçları nedeniyle de kesintilerle karşılaştığını ifade etti. Böyle bir uygulama, devletin tarım alanındaki destekleme politikalarıyla çelişiyor. Tanal, çiftçilere verilen bu paraların, tarımın gelişimini teşvik etmek amacıyla sağlandığını ve bu desteklerin kesilmesinin, tarımsal üretimi olumsuz etkilediğine dikkat çekti. Devletin çiftçiye sağladığı desteklerin, özel şirketlerin borçlarına karşılık olarak kesilmesi, hukuki bir çerçeveye uymadığı gibi adalet anlayışına da ters düşüyor. Bu durum, devletin görevini yerine getirmediği anlamına geliyor.
Anayasal Haklar ve Eşitlik İlkesi
Kanun teklifinin gerekçesinde ayrıca Anayasa'nın 10. maddesine atıfta bulunularak, devletin eşitlik ilkesini gözetmek zorunda olduğu belirtiliyor. Tanal, özel hukuk tüzel kişilerini koruyan uygulamaların çiftçiler üzerinde yaratmış olduğu baskılara dikkat çekerek, bu durumun Anayasa'ya aykırı olduğunu ifade etti. Tarımsal üretimin desteklenmesinin devlete ait bir görev olduğunun altını çizen vekil, Anayasa'nın 45. maddesiyle de çiftçilerin korunması gerektiğini hatırlattı. Bu tür uygulamalar, çiftçilerin yalnızca mevcut borçlarıyla değil, aynı zamanda gelecekteki üretim kapasiteleriyle de tehlikeye atılmasına sebep oluyor. Tanal, bu kanun teklifinin, çiftçilerin haklarını koruma altına almayı hedeflediğini belirtiyor ve yasaların bu bağlamda yeniden düzenlenmesi gerektiğini vurguluyor.
