Başbakanlık döneminde Ahmet Davutoğlu’nun danışmanlığını üstlenen gazeteci ve yazar Etyen Mahçupyan, referandum öncesinde Cumhurbaşkanlığı sistemi önerisini eleştirerek, bu sistemin tek adam yönetimine kapı araladığını belirtmiş ve oyunun ‘Hayır’ olacağına dair öngörülerde bulunmuştu. Mahçupyan, önerilen sistemin Türkiye’ye, muhafazakarlara ve AK Parti’ye uzun vadede ciddi zararlar vereceğini ifade etmişti.
Referandum Süreci ve Sonrası
Geride bıraktığımız tartışmalı referandumdan sonra ‘Türk tipi başkanlık’ sistemi yavaş yavaş hayata geçirilmekte. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın AK Parti’ye önce üye, ardından genel başkan olması ile bu süreç hız kazandı. Etyen Mahçupyan’a bu şartlar altında Türkiye’nin siyaseti ve muhtemel gelişmeleri hakkında ne düşündüğünü sorduğumuzda, 2019 öncesi Erdoğan için kritik bir yıl olduğunu ve ‘Hayır’ oyu vermiş muhafazakârların ona bir kredi tanıdığına dikkat çekti. Bu seçmenlerin tercihlerini, Türkiye’nin gelecekteki gidişatına göre belirleyeceğini vurguladı.
AK Parti ve Erdoğan'ın Değişim Süreci
Erdoğan’ın AKP Kongresi ile birlikte yeniden Genel Başkan olmasıyla ortaya çıkan değişimleri değerlendiren Mahçupyan, bunun Erdoğan’ın bir tercih değil, adeta bir kaderin sonucu olduğunu ifade ediyor. Bu şartlar altında olağanüstü yetkilere sahip olmanın beraberinde büyük riskler barındırdığını, mevcut AK Parti yapısının artık eski formunu kaybettiğini belirtiyor. Türkiye’deki muhafazakâr siyaset çizgisinin giderek daha milliyetçi ve devletçi bir hal aldığını dile getiriyor. Bunu örnekle destekleyen Mahçupyan, ‘Rabia’ sembolünün parti tüzüğüne girmesinin, muhafazakâr seçmen içinde derin bir huzursuzluğa yol açabileceğini savunuyor. Artık AK Parti’nin temsil ettiği düşüncelerin geçmişteki kadar kapsayıcı olmadığını belirtiyor.
Kurumların Durumu ve Çalışabilirliği
Günümüzde Türkiye'deki önemli kurumların işleyişinin büyük ölçüde durma noktasına geldiğini ifade eden Mahçupyan, yetkilerin tek elde toplandığı bir ortamda yerel inisiyatiflerin kaybolduğunu vurguluyor. Kurumların tepeden gelen emirlerle hareket ettiğini ve bu durumun siyasi donanım düşüşüne yol açtığını düşünüyor. Bu da, tarihi anlamda her zaman var olan muhalefet ve gündem değişikliği arayışlarını ortadan kaldırdığı için, sistemin etkinliğini önemli ölçüde etkiliyor.
Erdoğan’ın Sorumluluğu ve Başarı Kriterleri
Mahçupyan, Erdoğan’ın yönetimi altında kendini sorgulayan bir durumla karşı karşıya olduğunu belirtiyor. Çünkü, önünde sadece iki yıl olduğunu ve hızlı bir şekilde toplumun beklentilerini karşılamak zorunda olduğunu ifade ediyor. Bu süre zarfında, hem ekonomik hem de politik açıdan topluma gözle görünür faydalar sağlaması gerektiği konusunda uyarılarda bulunuyor. Aksi halde, isyan ve olumsuz geri dönüşlerin Erdoğan’ın başında yıkıcı etki yaratacağını savunuyor. Ekonomide, Kürt politikalarında ve Suriye konusunda doğru adımlar atamazsa, Erdoğan’ın ve hükümetin ciddi bir sıkıntıyla karşılaşabileceğini belirtiyor.
Toplumun Yönetimi ve Geleceği
Mahçupyan, 15 Temmuz sonrası dönemde toplumsal bir çatışma ve siyasi bir belirsizlik ortamının meydana geldiğini düşünerek, bu durumun yeni bir siyasi yapı oluşturma potansiyeli taşıdığını ifade ediyor. Ancak, toplumun genel tutumunun hala mevcut düzeni sorguladığı ve alternatif arayışların, özellikle ekonomik ve özgürlük alanındaki kaygılarla ön plana çıkabileceği gözüküyor. Özellikle genç seçmenlerin, mevcut iktidardan uzaklaşmaya başladığını ve özgürlük taleplerinin artış gösterdiğini vurguluyor.
Tahminler ve Olası Gelişmeler
Kısa vadede, Erdoğan’ın yönetiminde toplumsal huzursuzlukların artabileceğine işaret eden Mahçupyan, bu durumun Erdoğan ve AK Parti için bir test niteliğinde olacağını belirtiyor. Eğer toplumun taleplerine yeterince yanıt veremezse, bu durumun sonucunda yalnızca seçmenlerin değil, iktidarın da karşılaşacağı ciddi sorunlar doğurabileceğini ifade ediyor. Mahçupyan, toplumun her zaman mevcut yönetimi sorgulamakta serbest olduğunu ve yeni bir muhalefet alanının doğabileceğini öngörüyor. Toplumun ihtiyaçlarını karşılamaktan uzak bir yönetim anlayışının, sonunda kaçınılmaz sonucunun değişim olacağını düşünmekte.
Mahçupyan’ın değerlendirmeleri, Türkiye’deki siyasi dinamiklerle ilgili karmaşık bir tablo çizerken, önümüzdeki dönem için önemli ipuçları sunuyor. Özellikle AK Parti’nin karşılaşabileceği zorluklar ve toplumda oluşan değişim rüzgarları, belirleyici faktörler arasında yer almakta.
