Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Londra’da gerçekleştirdiği Birleşik Krallık ziyaretinin ardından gazetecilere önemli değerlendirmelerde bulundu. Gündeminde Türkiye-Birleşik Krallık ilişkileri, İran ile ABD arasındaki süreç, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler ve bölgesel güvenlik başlıkları yer alan Fidan, özellikle olası bir anlaşma sonrasında Türkiye’nin nasıl bir pozisyon alabileceğine ilişkin dikkat çeken ifadeler kullandı.
Fidan, İranlılar ve Amerikalıların kendi aralarında bir anlaşmaya varmaları durumunda, Hürmüz Boğazı’nda mayınların temizlenmesine yönelik teknik bir çalışmaya Türkiye’nin sıcak bakabileceğini belirtti. Mayın temizliğinin insani ve herkesin yararına olan bir faaliyet olduğunu vurgulayan Fidan, bunun savaşlarda taraf tutmakla ilgili bir konu olarak görülmemesi gerektiğini ifade etti.
“Ana Odak Mayınların Temizlenmesi”
Hürmüz Boğazı’na ilişkin değerlendirmesinde iki farklı hareket tarzı bulunduğunu belirten Bakan Fidan, ilk seçeneğin anlaşma yoluyla eski statükoya dönülmesi olduğunu söyledi. Bu çerçevede Boğaz’ın açılması, serbest ticaretin yeniden başlaması ve herhangi bir geçiş ücreti olmadan sürecin normale dönmesi gerektiğini dile getirdi.
Fidan, bu yolun şu anda yürütülen müzakerelerle çözülmesi gereken bir başlık olduğunu ifade etti. İkinci seçeneğin ise müzakerelerin sonuçsuz kalması, savaşın devam etmesi veya başka sorunların ortaya çıkması halinde Hürmüz Boğazı’ndaki problemli alanların nasıl çözüleceğiyle ilgili olduğunu belirtti.
Bakan Fidan, Türkiye’nin bu konuda hassasiyetleri bulunduğunu vurgulayarak, mayın temizliği gibi teknik ve insani nitelikteki bir çalışmanın farklı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Fidan, bir anlaşma sonrası oluşacak koalisyonun bölgede teknik bir çalışma yapması ve mayınları temizlemesi halinde Türkiye açısından bunun sorun teşkil etmeyeceğini ifade etti.
Türkiye’nin Hassasiyetleri Vurgulandı
Bakan Fidan, Hürmüz Boğazı konusunda Türkiye’nin dış politika çizgisine uyan ve uymayan taraflar bulunduğunu belirtti. Cumhurbaşkanı’nın bu konuda net bir tutuma sahip olduğunu söyleyen Fidan, Milli Savunma Bakanlığı’nın da talimatlandırıldığını aktardı.
Ancak Fidan, savaşın yeniden başlaması ihtimalinde ya da Türkiye’nin bir taraf gibi konumlandırılacağı bir durumda hassasiyetlerin devreye gireceğini söyledi. Bu nedenle Türkiye’nin pozisyonunun, yürütülecek çalışmanın niteliğine ve siyasi bağlamına göre şekilleneceğini ifade etti.
Fidan, mevcut aşamada ana odak noktasının mayınların temizlenmesi olduğunu belirterek, bunun temel, insani ve herkesin hizmetine olan bir konu olduğunu dile getirdi.
İran ve ABD ile Her Gün Temas
İran ile ABD arasındaki süreç hakkında da değerlendirmelerde bulunan Hakan Fidan, taraflarla hemen hemen her gün görüşüldüğünü söyledi. Daha önce ilan edilen iki haftalık ateşkesin memnuniyetle karşılandığını belirten Fidan, ancak nihai bir anlaşmaya ulaşmak için bu sürenin yeterli olmayacağını daha önce de ifade ettiklerini hatırlattı.
Ateşkesin uzatıldığını dile getiren Fidan, yeniden başlayacak görüşmelerde özellikle nükleer dosyada tıkanan bazı konuların aşılabileceğini düşündüğünü söyledi. Türkiye’nin bu süreçte taraflara olumlu katkı ve telkin sunmaya çalıştığını belirten Fidan, ilerleme sağlanması halinde Hürmüz Boğazı ile ilgili sıkıntının da ortadan kalkabileceğini kaydetti.
Londra Ziyaretinde Stratejik İş Birliği Öne Çıktı
Birleşik Krallık ziyaretinin verimli geçtiğini belirten Bakan Fidan, Türkiye ile Birleşik Krallık arasındaki stratejik diyalog alanlarında iş birliğinin giderek arttığını ifade etti. Fidan, iki ülke arasında Türkiye-Birleşik Krallık Stratejik Ortaklık Çerçeve Belgesi’nin imzalandığını söyledi.
Bu belgenin iki ülke ilişkilerinin geldiği nokta açısından önemli bir aşama olduğunu belirten Fidan, Türkiye ve İngiltere’nin NATO üyesi ancak Avrupa Birliği üyesi olmayan iki büyük ülke olduğuna dikkat çekti. Nüfusları, ekonomik güçleri, kapasiteleri ve sanayileriyle iki ülkenin birbirini tamamlayabilecek potansiyele sahip olduğunu vurguladı.
Ekonomi, Savunma ve Avrupa Güvenliği Masadaydı
Fidan, Türkiye ile İngiltere arasındaki stratejik diyaloğun ekonomi, teknoloji, ticaret, savunma sanayii, Avrupa güvenliği ve NATO ilişkileri açısından yapıcı bir rol oynadığını söyledi. Son dönemde orta güçlerin daha fazla söz sahibi olduğu yeni bir politik çerçevenin ortaya çıktığını belirten Fidan, bu noktada Türkiye ve İngiltere’nin konuşacağı çok sayıda başlık bulunduğunu ifade etti.
Londra temasları kapsamında İngiltere Dışişleri Bakanı ve heyetiyle yoğun görüşmeler yapıldığını aktaran Fidan, Avam Kamarası ve Lordlar Kamarası üyeleriyle de bir araya geldiklerini söyledi. Görüşmelerde İran savaşı, yürüyen müzakereler, Rusya-Ukrayna süreci, Avrupa güvenliği ve iki ülke arasındaki stratejik iş birliği başlıklarının ele alındığını belirtti.