Taliban’ın uygulamaları kadınların kamusal yaşamdan dışlanması olarak değerlendirildi
Eşitlik İçin Kadın Platformu, Afganistan’da Taliban yönetiminin kadınlar ve kız çocuklarına yönelik uygulamalarına ilişkin bir basın açıklaması yayımladı. Açıklamada, Taliban’ın ilkokul sonrası kız çocuklarının eğitime erişimini kalıcı olarak yasakladığı ve bunun eğitim hakkının açık şekilde ortadan kaldırılması anlamına geldiği ifade edildi.
Platform, UNESCO verilerine atıfla, Taliban’ın iktidara geldiği 2021 yılından bu yana yaklaşık 2,2 milyon kız çocuğunun ilkokul sonrası eğitimden mahrum bırakıldığını hatırlattı. Kadınların yalnızca eğitim değil; çalışma, mesleki eğitim alma, erkek refakatçi olmadan seyahat etme ve kamusal alanlarda bulunma haklarının da ciddi biçimde kısıtlandığı vurgulandı.
Açıklamada, Taliban’ın 4 Ocak 2026 tarihli ceza düzenlemelerine de dikkat çekilerek, toplumun sınıflara ayrıldığı ve bireylerin “özgür” ve “köle” olarak nitelendirildiği bir yaklaşımın benimsendiği belirtildi. Rawadari İnsan Hakları Örgütü’nün 22 Ocak tarihli açıklamasına atıfla, siyasi muhalefetin ve “Taliban liderlerine hakaret”in suç kapsamına alındığı, “fesat” kavramına dayalı düzenlemelerin ise farklı mekân ve faaliyetleri hedef alabileceği ifade edildi.
Platform, söz konusu uygulamaların uluslararası hukukta “toplumsal cinsiyete dayalı zulüm” ve “gender apartheid” olarak tanımlanan insanlık suçları kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini savundu. Taliban’ın kadınları kamusal yaşamdan sistematik biçimde dışladığı ve erkek vesayetine dayalı bir düzen kurduğu görüşüne yer verildi.
Açıklamada, uluslararası topluma Taliban ile yürütülen normalleşme politikalarını gözden geçirme çağrısı yapılırken, eşitlik ve laikliğin demokratik toplum düzeninin temel ilkeleri olduğu vurgulandı.
