Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Bloomberg HT ve Habertürk ortak yayınında Türkiye ekonomisine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Enflasyonla mücadelenin ekonomi programının temel hedefi olduğunu belirten Şimşek, dezenflasyon sürecinde ilerleme sağlandığını ancak düşüş hızının beklentilerin altında kaldığını söyledi.
Şimşek, enflasyon üzerindeki iç ve dış faktörlere dikkat çekerek bölgedeki savaşın yalnızca petrol ve doğal gaz fiyatlarını etkilemediğini, diğer emtia fiyatlarında da artışa neden olduğunu belirtti. Türkiye’de enflasyonun yüksek olması nedeniyle dış kaynaklı maliyet şoklarının daha güçlü hissedildiğini ifade etti.
“Savaş olmasaydı enflasyon 7 puan daha düşük olurdu”
Mehmet Şimşek, savaşın oluşturduğu fiyat baskısı yaşanmasaydı yıllık enflasyonun mevcut seviyesinden en az 7 puan daha düşük olabileceğini söyledi. Söz konusu dış etki bulunmasaydı yıl sonu enflasyonunun yüzde 21-22 civarında tamamlanabileceğini belirten Şimşek, başlangıçta öngörülen dezenflasyon takviminin bir miktar uzayabileceğini kaydetti.
Dezenflasyonun fiyatların düşmesi anlamına gelmediğini hatırlatan Şimşek, kavramın fiyat artış hızındaki yavaşlamayı ifade ettiğini söyledi. Temel mal enflasyonunda para politikasının etkisinin daha belirgin görüldüğünü, hizmet enflasyonundaki katılığın da tepki vermeye başladığını dile getirdi.
Şimşek, enflasyonda model tahminlerinden daha güçlü bir atalet bulunduğunu belirtti. Kira, eğitim ve ücretlerde geçmiş enflasyona bağlı fiyatlama davranışının güçlü olmasının düşüş sürecini yavaşlattığını ifade etti. Döviz kurundan fiyatlara geçişkenliğin ise yüzde 30-40 seviyesinde olduğunu açıkladı.
“Politika çerçevesinde değişiklik yok”
Ekonomi programının yönünde ve politika çerçevesinde herhangi bir değişiklik olmadığını vurgulayan Şimşek, Orta Vadeli Program’ın hem kamu hem de özel sektör açısından yol haritası niteliğinde olduğunu söyledi.
OVP’nin bütçe tarafında bağlayıcı olduğunu belirten Şimşek, bütçe açığının milli gelire oranında hedeflerden daha iyi bir sonuç alındığını ifade etti. Eşel mobil sistemi nedeniyle 2026 yılında önemli miktarda kamu gelirinden vazgeçildiğini kaydeden Şimşek, buna rağmen yüzde 3,5’lik bütçe açığı hedefi karşısında yüzde 3,1’lik bir gerçekleşme beklediklerini açıkladı.
Ekonomik büyümenin dış şoklara rağmen yüzde 3,3 düzeyinde gerçekleşmesinin öngörüldüğünü belirten Şimşek, cari dengede de iyileşme yaşandığını söyledi. Kur korumalı mevduat uygulamasından çıkıldığını ve rezervlerin ekonomi açısından temel sorun olmaktan uzaklaştığını dile getirdi.
Emekli ve memur maaşları için enflasyon mesajı
Hayat pahalılığının hükümetin en önemli öncelikleri arasında bulunduğunu söyleyen Mehmet Şimşek, kamu çalışanları ile emeklilerin maaşlarının en az enflasyon oranında artırılacağını açıkladı.
Seçim döneminde de dezenflasyon politikasından vazgeçilmeyeceğini vurgulayan Şimşek, sürdürülebilir büyüme için fiyat istikrarının sağlanması gerektiğini belirtti. Şimşek, seçim ekonomisi uygulanacağı yönündeki değerlendirmeleri de reddederek bütçede son üç yılda hedeflerin yakalandığını veya hedeflerden daha iyi performans gösterildiğini söyledi.
Eşel mobil uygulaması devam edecek mi?
Mehmet Şimşek, akaryakıt fiyatlarındaki vergi artışlarının sınırlandırılması amacıyla kullanılan eşel mobil sisteminin gelecek yıl sürdürülmesinin planlanmadığını açıkladı. Sistemin motorin için yıl sonuna kadar devam edeceğini belirtti.
Vergi politikasına ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Şimşek, dolaylı vergiler konusunda yeni bir düzenlemenin gündemde olmadığını söyledi. 2027 yılında vergi gelirlerinde artış beklendiğini belirten Şimşek, bu artışın ekonomik büyüme, eşel mobil uygulamasının sona ermesi ve kayıt dışılıkla mücadeleden kaynaklanacağını ifade etti.
İmalat sanayisine 250 milyar liralık destek
Reel sektörün finansmana erişim sorunlarına değinen Şimşek, imalat sanayisine işletme sermayesi desteği verileceğini açıkladı. Programın 250 milyar liralık kaynakla başlatılacağını ve ilerleyen dönemde büyütülebileceğini söyledi.
Eximbank’ın sermayesinin yedi kat artırıldığını belirten Şimşek, kurumun bu yıl sağlayabileceği kredi tutarının 60 milyar dolara ulaştığını ifade etti. Ayrıca 284 ürünün yatırım programına alındığını, bu ürünlerden birini Türkiye’de üreten yatırımcılara 10 yıl vadeli ve toplam 750 milyar lira büyüklüğünde kredi imkânı sunulduğunu kaydetti.
Yaklaşık 1 milyon çiftçiye kredi sağlandığını söyleyen Şimşek, tarımsal kredilerde ortalama faizin yüzde 12 olduğunu ve faiz yükünün yüzde 70’inin kamu tarafından karşılandığını belirtti.
Şimşek, genel para politikasını gevşetmek yerine seçici ve hedefli desteklerle reel sektör üzerindeki baskıyı azaltmaya çalıştıklarını vurguladı. Türkiye ekonomisinde büyümeyi aşağı çeken temel unsurun net ihracat olduğunu belirten Şimşek, dengeli, kaliteli ve sürdürülebilir büyümenin önemine dikkat çekti.
