CHP Genel Başkan Yardımcısı Özgür Karabat, Türkiye'deki bankacılık verilerinin ekonomide ciddi tehlikeleri işaret ettiğini vurguladı. Geri ödenmeyen kredilerdeki hızlı artışın işletmeler için önemli bir tehdit oluşturduğunu belirten Karabat, KOBİ'lerin ihtiyaç duyduğu düşük faizli yeniden finansman paketlerinin hazırlanması ve borçların daha uzun vadeye yayılması yönünde çağrıda bulundu.
Bankacılık Sektöründeki Artışlar
Karabat’ın aktardığı verilere göre, bankacılık sistemi içinde kredi hacmi yılın başından itibaren oldukça hızlı bir yükseliş göstermiştir. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun verilerine göre, 2023 yılının ilk iki ayında 2 Ocak itibarıyla 23,05 trilyon lira olan toplam kredi hacmi, 3 Mart'ta 24,18 trilyon liraya ulaşmış durumda. Bu artış, iki ayda toplamda 1,13 trilyon lira ile yaklaşık yüzde 4,9 oranında bir büyüme göstermektedir.
Sorunlu Kredi Oranlarındaki Artış
Ancak, Karabat, takipteki alacakların artış hızının kredi artış hızından çok daha yüksek olduğunu belirtmektedir. Örneğin, 2 Ocak'ta 595 milyar lira seviyesinde olan sorunlu kredilerin 3 Mart itibarıyla 656 milyar liraya çıktı. Böylece, bu süreçte 61 milyar liralık bir artış yaşanmış ve yaklaşık yüzde 10,3'lük bir büyüme kaydedilmiştir. Sorunlu kredilerin kredi büyümesinden neredeyse iki kat daha hızlı bir artış göstermesi, kredi kalitesinin bozulduğuna dair endişeleri de tetiklemektedir.
Karşılık Ayrımları ve Ekonomik Riskler
Karabat, takipteki alacaklara yönelik ayrılan karşılıkların da yükseldiğini ifade ediyor. Bu kapsamdaki karşılık tutarları 435 milyar lira seviyesinden 488 milyar liraya ulaşmış ve karşılık oranı da yaklaşık olarak yüzde 74 seviyelerine çıkmıştır. Bu durum, bankacılık sisteminin daha ihtiyatlı bir yaklaşım benimsediğini gösterirken, aynı zamanda ülke ekonomisinde risk algısının arttığını da ortaya koymaktadır. Karabat, takip hesaplarına henüz girmemiş ancak geri ödeme riski taşıyan kredilerin bu tabloyu daha da ağırlaştırabileceğini dile getirerek dikkat edilmesi gerektiğini vurguladı.
KOBİ'ler İçin Yapılması Gerekenler
Küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) içinde bulunduğu zor ekonomik koşullara da değinen Karabat, bu işletmelerin yüksek faiz ortamında artan borç yükü ile ciddi bir baskı altında olduğunu belirtti. "İşletmeler kapılarını kapatmadan önlem alınmalı" diyen Karabat, borçlu şirketler için erken yapılandırma mekanizmalarının uygulamaya konmasını savundu. Ayrıca, KOBİ'ler için düşük faizli yeni finansman paketlerinin oluşturulması ve mevcut borçların daha uzun vadeye yayılması gerektiğine dikkat çekti.
Kamu Bankalarına Yönelik Çağrı
Karabat, ayrıca kamu bankalarının, özellikle Ziraat Bankası ve Halkbank'ın reel sektöre destek olacak finansman programlarını daha aktif bir şekilde uygulaması gerektiğini dile getirdi. Enflasyon ve bütçe disiplininin sağlanmasının ardından, üretimi ve işletmeleri koruyacak ekonomik kararların da hızla alınması gerektiğini belirtti. Bu adımların, ekonomik istikrarın sağlanmasında önemli bir rol oynayacağına dikkat çekti.
