Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, iki günlük resmi ziyaret kapsamında Pekin’e gitti. Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile bir araya gelen Putin için Tiananmen Meydanı’nda resmi devlet töreni düzenlendi. Törenin ardından Xi, Putin’i Pekin’deki Büyük Halk Salonu’nda karşıladı.
Karşılama töreninde Çinli askerler resmi protokol için hazır bulunurken, askeri bando Rusya ve Çin milli marşlarını çaldı. Törende Rus ve Çin bayrakları taşıyan çocukların da yer aldığı bildirildi. Çocuklar, iki lider Büyük Halk Salonu’na girmeden önce Çince “Hoş geldiniz” sloganları attı.
Resmi törenin ardından iki lider, ikili görüşmeler için salondan ayrıldı. Daha sonra heyetlerin de katıldığı genişletilmiş formatta görüşmeler gerçekleştirildi.
Çin ve Rusya Arasında 20 Anlaşma İmzalandı
Pekin’deki zirvenin en dikkat çeken başlıklarından biri, iki ülke arasında imzalanan anlaşmalar oldu. Çin devlet televizyonu, Putin ve Xi’nin ikinci ve daha geniş kapsamlı görüşmesini tamamladığını duyurdu.
Görüşmelerin ardından düzenlenen törende iki lider, belge dosyalarını değiş tokuş ederek fotoğraf çektirdi. İmzalanan ilk anlaşmanın “kapsamlı stratejik koordinasyona ilişkin ortak bildiri” olduğu açıklandı.
Kremlin, ziyaret öncesinde yaklaşık 40 anlaşmanın imzalanmasının beklendiğini bildirmişti. Açıklamaya göre bu anlaşmalardan 20’si liderlerin huzurunda imzalandı. Diğer anlaşmaların ise ayrıca duyurulacağı belirtildi.
Xi Jinping’den Orta Doğu İçin Ateşkes Mesajı
Toplantı sonrası yapılan açıklamalarda Orta Doğu’daki gelişmeler de gündeme geldi. Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, iki ülkenin ulusal kalkınma ve yeniden canlanma süreçlerinde birbirine destek olması gerektiğini söyledi.
Xi, dünyanın yeniden “orman kanunlarına” dönme riskiyle karşı karşıya olduğunu ifade ederek, Orta Doğu’da daha fazla çatışmanın uygun olmadığını dile getirdi. Çin lideri, bölgede kapsamlı ateşkesin son derece acil olduğunu vurguladı.
Bu açıklama, Pekin’deki zirvenin yalnızca ikili ilişkilerle sınırlı kalmadığını, küresel kriz başlıklarının da liderlerin gündeminde yer aldığını gösterdi.
Putin: İlişkiler Eşi Benzeri Görülmemiş Seviyede
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de görüşmelerin ardından yaptığı açıklamada, Çin ile Rusya arasındaki ilişkilerin eşi benzeri görülmemiş bir seviyeye ulaştığını belirtti.
Putin, Orta Doğu’daki kriz ortamına dikkat çekerek Rusya’nın güvenilir bir enerji tedarikçisi olmayı sürdüreceğini söyledi. Rus lider ayrıca Xi Jinping’i gelecek yıl Rusya’ya davet etti.
İki liderin açıklamalarında enerji, ticaret, stratejik koordinasyon ve dış politika başlıkları öne çıktı. Görüşmelerin, Çin-Rusya ilişkilerinin gelecek dönem yönü açısından önemli bir aşama olduğu değerlendirildi.
Enerji Alanında Önemli Anlaşma
Kremlin, liderler arasındaki görüşmelerde enerji projelerinin de ele alındığını açıkladı. Yapılan bilgilendirmede, enerji alanında önemli bir anlaşmaya varıldığı ifade edildi. Ancak söz konusu anlaşmanın ayrıntılarına ilişkin bilgi paylaşılmadı.
Enerji başlığı, Rusya ve Çin arasındaki ekonomik ilişkilerde kritik konulardan biri olarak öne çıkıyor. Putin’in açıklamalarında Rusya’nın enerji tedarikçisi rolüne vurgu yapması da zirvenin bu yönünü güçlendirdi.
Teknoloji, Yapay Zeka ve Ticaret Gündemdeydi
Xi Jinping, imza törenindeki konuşmasında Çin ve Rusya’nın tek taraflı zorbalığa ve tarihi tersine çevirme girişimlerine karşı çıkması gerektiğini söyledi. Çin-Rusya ilişkilerinin yeni bir başlangıç noktasına ulaştığını belirten Xi, stratejik iletişimin sürdürüleceğini dile getirdi.
Xi ayrıca yapay zeka ve teknoloji inovasyonu alanlarında iş birliğinin hızlandırılacağını ifade etti. Putin ise imzalanan belgelerin ekonomik iş birliğinin devamını hedeflediğini söyledi.
Rus lider, Çin-Rusya ticaretindeki ödemelerin büyük ölçüde ruble ve yuan üzerinden yapıldığını kaydetti. Yenilenebilir enerji projelerinde büyük potansiyel bulunduğunu da belirten Putin, iki ülkenin bağımsız dış politikaya bağlı kaldığını ve uluslararası arenada istikrar sağlayıcı rol oynadığını ifade etti.
Ticaret ve Yatırımlar Zirvenin Ana Başlıkları Arasında
Çin ve Rusya medyasında yer alan değerlendirmelerde, karşılıklı ticaret ve yatırımların Putin’in gündemindeki temel başlıklar arasında olduğu belirtildi. Özellikle yaptırımlar ve artan maliyet baskısı altındaki Rus ekonomisi açısından bu başlıkların önem taşıdığı ifade edildi.
Zirve sırasında Çin Ticaret Bakanlığı’nın açıklamaları da dikkat çekti. Bakanlık, Çin’in 200 Boeing uçağı satın alacağını ve Kuala Lumpur’da ABD ile geçen yıl varılan ticaret anlaşmasının uzatılmasını isteyeceğini teyit etti. Bu açıklama, Boeing siparişine ilişkin Pekin’den gelen ilk resmi teyit olarak kayda geçti.
Kremlin’den Protokol Töreni Açıklaması
Putin ile Xi arasındaki görüşmeler, Çin liderinin kısa süre önce aynı yerde ABD Başkanı Donald Trump’ı ağırlamasının ardından gerçekleşti. Trump ile Xi arasındaki görüşmede ticaret, yatırımlar, İran’daki gelişmeler ve Tayvan gibi başlıklar ele alınmıştı.
Basında Putin ve Trump’ın Çin ziyaretlerindeki protokol törenlerinin karşılaştırılmasına ilişkin haberler üzerine Kremlin’den açıklama geldi. Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov, bu tür karşılaştırmaların anlamlı olmadığını belirterek, asıl değerlendirilmesi gereken unsurun tören değil içerik olduğunu ifade etti.
Peskov, her şeyin yüzeyde görünmediğini, bu nedenle içeriği karşılaştırmanın her zaman kolay olmadığını söyledi. Kremlin’e göre ziyaretin asıl değeri törensel unsurlarda değil, görüşmelerin içeriğinde yatıyor.
