ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’yla bağlantılı 48 saatlik tehdidi 5 güne uzatmasının ardından gazetecilere yaptığı açıklamalarla gündeme geldi. Trump, basına yaptığı değerlendirmede iki tarafın da anlaşma yapmak istediğini söyledi.
Trump’ın, İran ile son iki gündür verimli görüşmeler yürütüldüğünü açıklaması ve süreyi uzattığını duyurması sonrası piyasalarda toparlanma yaşandığı belirtildi. Yeni açıklamalar ise gözleri bir kez daha Washington-Tahran hattına çevirdi.
“Önemli anlaşma noktalarında hemfikiriz” dedi
Canlı açıklamasında ABD’nin İran ile görüşmeler gerçekleştirdiğini söyleyen Trump, tarafların önemli anlaşma başlıklarında ortak noktada buluştuğunu ifade etti. Trump, müzakerelerin pazar günü sürdüğünü ve pazartesi günü de devam edeceğini belirtti.
Görüşmelerin aynı verimlilikle sürmesi halinde çok yakın zamanda bir anlaşma sağlanabileceğini dile getiren Trump, sürecin olumlu ilerlediği mesajını verdi. Bu açıklama, bölgede tansiyonun düşebileceğine dair beklentileri de artırdı.
Görüşmeleri Witkoff ve Kushner yürütüyor
Trump, İran ile temasları yürüten isimlere ilişkin de bilgi verdi. Açıklamasına göre müzakerelerde ABD’nin Ortadoğu özel temsilcisi Steve Witkoff ile damadı Jared Kushner görev alıyor.
Bu iki ismin süreci yönettiğini söyleyen Trump, diplomatik temasların sürdüğünü vurguladı. Açıklamalar, Washington yönetiminin müzakere kanallarını açık tuttuğunu ortaya koydu.
Askeri saldırı kararı 5 gün ertelendi
ABD Başkanı daha önce yaptığı açıklamada, İran’ın elektrik santrallerine yönelik herhangi bir askeri saldırının beş gün ertelenmesi talimatını verdiğini duyurmuştu. Bu kararın, çatışmanın dördüncü haftasında yeni bir tırmanma riskinin konuşulduğu kritik bir eşikte geldiği belirtildi.
Son tarihe saatler kala gelen erteleme kararı, bölgede daha büyük bir askeri gerilim ihtimaline karşı dikkat çekici bir adım olarak değerlendirildi. Aynı süreçte Trump’ın diplomasi mesajları vermesi de dikkat çekti.
İran cephesinden Trump’a yalanlama geldi
Trump’ın İran ile görüşmelerin sürdüğüne ilişkin sözlerine Tahran’dan ise farklı bir açıklama geldi. Mehr haber ajansının aktardığına göre İran Dışişleri Bakanlığı, ABD Başkanı’nın bu yöndeki ifadelerini reddetti.
Bakanlık açıklamasında, Trump’ın sözlerinin ABD’nin askeri planları için zaman kazanma ve enerji fiyatlarını düşürme amacı taşıdığı öne sürüldü. Böylece Washington’dan gelen uzlaşma mesajlarına karşı İran cephesinden sert bir karşılık verilmiş oldu.
“Bu savaşı başlatan taraf biz değiliz” mesajı
İran Dışişleri Bakanlığı açıklamasında, bölgesel ülkeler tarafından gerilimi azaltmaya dönük girişimlerin bulunduğu ifade edildi. Açıklamada, bu girişimlere verilen cevabın net olduğu ve savaşın başlatıcısının İran olmadığı vurgulandı.
Ayrıca bölgedeki tüm taleplerin Washington’a iletilmesi gerektiği belirtildi. Bu açıklama, İran’ın mevcut gerilimde sorumluluğu ABD tarafına yükleyen tutumunu sürdürdüğünü gösterdi.
Gözler yeni açıklamalara çevrildi
Trump’ın “iki taraf da anlaşma istiyor” sözleri ile İran’dan gelen yalanlama, diplomasi trafiğinin ne kadar kırılgan bir zeminde ilerlediğini bir kez daha ortaya koydu. Hürmüz Boğazı ve bölgedeki askeri gerilim başlıkları gündemdeki ağırlığını korurken, taraflardan gelecek yeni açıklamalar yakından izleniyor.
Washington’un müzakere mesajları ile Tahran’ın sert yanıtı arasındaki bu tablo, önümüzdeki günlerde hem enerji piyasaları hem de bölgesel dengeler açısından kritik gelişmelerin yaşanabileceğine işaret ediyor.
