ABD Başkanı Donald Trump’tan İran ile devam eden görüşmelere ilişkin hem diplomasi hem de askeri tehdit içeren dikkat çekici açıklamalar geldi. Trump, Washington ile Tahran arasında gerçekleştirilen temasların iyi ilerlediğini belirterek anlaşma sağlanamaması durumunda İran’ın önemli altyapı tesislerinin hedef alınabileceğini söyledi.
Trump’ın açıklamasına göre ABD’nin olası hedefleri arasında elektrik santralleri, köprüler ve İran’ın nükleer programıyla bağlantılı olduğu iddia edilen yer altındaki tahkim edilmiş bir tesis bulunuyor. Trump, Fox News’in “Fox & Friends” programına verdiği röportajda, mümkün olması halinde İran’daki köprüleri ve elektrik santrallerini hedef almaktan kaçınmak istediğini ifade etti.
ABD Başkanı buna karşın Tahran yönetiminin anlaşmayı kabul etmemesi durumunda askeri seçeneğin masada kalacağını açık şekilde dile getirdi. Trump, İran’ın Washington’ın bu konudaki kararlılığının farkında olduğunu savunarak, “Anlaşma olmazsa bunu yapacağımı biliyorlar” mesajını verdi.
Trump, İran’la yapılan temasları değerlendirirken “Çok iyi görüşmeler yaptık” ifadesini kullandı. ABD Başkanı ayrıca Washington’ın müzakerelerde güçlü bir konumda bulunduğunu öne sürdü.
Trump’tan son dakika İran açıklaması
Trump, ilerleyen saatlerde Beyaz Saray’da yaptığı değerlendirmede İran’ın şu ana kadar müzakereler konusunda sergilediği en ciddi tutumu ortaya koyduğunu söyledi. ABD Başkanı, İran’a yönelik büyük çaplı saldırılar hakkında henüz kesin bir karar vermediğini de açıkladı.
“Şu anda onlarla konuşuyoruz” diyen Trump, görüşmelerin ilerlemesi halinde yeni ve geniş çaplı bir askeri operasyonu tetikleyecek aşamaya gelinmeyebileceğini belirtti. Bu açıklama, Trump’ın İran’a yönelik sert tehdidini korurken diplomasinin öncelikli seçenek olmaya devam ettiği şeklinde yorumlandı.
Yer altındaki nükleer tesis gündemde
Trump’ın açıklamalarında öne çıkan başlıklardan biri de Reuters’ın İngilizce adıyla “Pickaxe Mountain” olarak aktardığı tesis oldu. Söz konusu yerin, İran’ın önemli nükleer bölgelerinden birinin yakınında bulunan ve yerin derinliklerine inşa edilen tahkim edilmiş bir tesis olduğu belirtiliyor.
Trump, bu tesisteki faaliyetler hakkında ayrıntılı bilgiye sahip olduklarını savundu. Anlaşma sağlanmaması halinde söz konusu tesisin de hedef alınabileceğini ifade eden ABD Başkanı, olası bir operasyonun kolaylıkla gerçekleştirilebileceğini ileri sürdü. Ancak tesisin mevcut faaliyetleri konusunda İran yönetiminden aynı yönde doğrulanmış ayrıntılı bir açıklama paylaşılmadı.
Trump-Netanyahu görüşmesinde İran gündemi
Trump’ın açıklamaları, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile Beyaz Saray’da gerçekleştireceği görüşme öncesinde geldi. Netanyahu’nun görüşmede İran’ın nükleer faaliyetleri ve yer altındaki tesis hakkında elde edildiği öne sürülen istihbaratı gündeme getirmesi bekleniyordu.
Trump ise Netanyahu’nun kendisine bu konuda bilgi vermesine ihtiyaç duymadığını belirterek ABD’nin bölgedeki gelişmeleri yakından takip ettiğini savundu. Trump’ın sözleri, Washington ile Tel Aviv arasında İran’a karşı izlenecek strateji konusunda görüş ayrılıklarının bulunduğu iddialarını yeniden gündeme taşıdı.
Netanyahu, Washington ziyareti öncesinde görüşmenin ana gündem maddesinin İran olacağını açıklamıştı. İsrail Başbakanı, ülkesinin güvenliğini korumak ve bölgede barış çemberini genişletmek amacıyla Trump ile mevcut seçenekleri değerlendireceklerini söylemişti.
Gözler ABD-İran görüşmelerinde
Trump’ın son açıklamaları, Washington’ın bir yandan diplomatik temasları sürdürürken diğer yandan askeri baskıyı müzakere aracı olarak kullandığını gösteriyor. ABD Başkanı, İran’ın anlaşmaya yaklaşması halinde yeni saldırıların önlenebileceği mesajını verirken Tahran’ın şartları kabul etmemesi durumunda köprüler, enerji altyapısı ve nükleer tesislerin hedef alınabileceği uyarısını yineledi.
Taraflar arasında yürütülen görüşmelerin kapsamı ve olası anlaşmanın kesin takvimi konusunda henüz kamuoyuna açıklanmış ayrıntılı bir metin bulunmuyor. Önümüzdeki süreçte İran’ın nükleer faaliyetleri, askeri saldırıların durdurulması ve bölgesel güvenlik başlıklarının müzakerelerin merkezinde yer almaya devam etmesi bekleniyor.
