Trump, İran’la devam eden ya da planlanan bir müzakere olmadığını açıkladı.
ABD Başkanı Donald Trump, Washington ile Tahran arasında yürütüldüğü öne sürülen diplomatik temaslara ilişkin dikkat çeken bir açıklama yaptı. Trump, İran ile şu anda devam eden herhangi bir görüşme bulunmadığını ve yakın dönem için planlanmış bir müzakerenin de olmadığını belirtti.
Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasının bütün unsurlarıyla devam ettiğini söyledi. Hürmüz Boğazı’nın açık ve işler durumda olduğunu savunan ABD Başkanı, bölgedeki deniz mayınlarının kaldırıldığını veya kontrollü şekilde imha edildiğini ileri sürdü.
Trump’ın açıklaması, ABD ile İran arasında yürütülen 60 günlük müzakere döneminin somut bir anlaşma sağlanamadan sona ermesinin ardından geldi. ABD Başkanı, daha önce yaptığı açıklamada haziran ayında varılan geçici mutabakatın süresinin uzatılmasını düşünmediklerini de ifade etmişti. Reuters’ın aktardığı açıklamaya göre Washington ile Tahran arasındaki diplomatik süreç fiilen durmuş durumda.
İran’dan Hürmüz Boğazı açıklaması
Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın açık ve işler durumda olduğu yönündeki açıklamasına İran’dan farklı bir değerlendirme geldi. İran’ın önde gelen müzakerecilerinden ve Meclis Başkanı Mohammad Baqer Qalibaf, Washington yönetimi haziran ayında varılan geçici mutabakat kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirene kadar boğazdaki geçişlerin normale dönmeyeceğini söyledi.
Qalibaf, İran’ın talepleri arasında ABD’nin İran limanlarına uyguladığı ablukayı kaldırması, petrol yaptırımlarına son vermesi ve Tahran’a ait dondurulmuş varlıkları serbest bırakması bulunduğunu belirtti. İran yönetimi ayrıca askeri operasyonların ve tehditlerin sona erdirilmesini istiyor.
Tarafların açıklamaları, Hürmüz Boğazı’nın mevcut durumu konusunda Washington ile Tahran arasında ciddi bir görüş ayrılığı bulunduğunu gösterdi. Trump boğazın açık olduğunu savunurken, İran yönetimi bölgedeki deniz trafiğinin kendi koşulları karşılanmadan normal seyrine dönmeyeceğini bildiriyor.
Kushner’ın sözleriyle çelişti
Trump’ın açıklaması, özel temsilci olarak görev yapan damadı Jared Kushner’ın bir gün önce yaptığı değerlendirmelerle de farklılık gösterdi. Kushner, ABD yönetimi ile İran yönetiminin farklı kanatları arasındaki görüşmelerin geçmişe kıyasla daha kapsamlı bir şekilde sürdüğünü söylemişti.
Trump ise son açıklamasında herhangi bir görüşme veya planlanmış müzakere bulunmadığını açıkça ifade etti. Washington yönetiminden gelen birbiriyle farklı mesajlar, perde arkasında dolaylı temas yürütülüp yürütülmediğine ilişkin tartışmaları da beraberinde getirdi.
Hürmüz Boğazı neden önemli?
Basra Körfezi’ni Umman Körfezi ve Hint Okyanusu’na bağlayan Hürmüz Boğazı, küresel enerji ticaretinin en önemli geçiş noktaları arasında bulunuyor. Savaş öncesinde dünyada ticareti yapılan petrolün yaklaşık beşte biri bu güzergâhtan taşınıyordu. Bu nedenle bölgedeki askeri hareketlilik ve gemi trafiğinde yaşanabilecek kesintiler, küresel petrol ve doğal gaz piyasaları açısından yakından takip ediliyor.
Associated Press’in haberine göre boğazdan çıkış yapan bir gemi, kimliği belirlenemeyen bir mühimmatın hedefi oldu. Geminin makine dairesinde hasar meydana gelirken bir mürettebatın da olaydan etkilendiği bildirildi. Mürettebatın hayatını kaybedip kaybetmediği veya yaralanıp yaralanmadığı konusunda ayrıntılı açıklama yapılmadı.
Türkiye ise Washington ile Tahran arasında diplomatik çözüm bulunması çağrısını sürdürüyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Trump ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde, İran ile ABD arasındaki gerilimde diplomasinin bütün imkânlarından yararlanılması gerektiğini vurguladığı belirtildi.
Trump’ın müzakere yapılmadığına ilişkin son açıklaması, kısa vadede diplomatik sürecin yeniden başlamasına yönelik beklentileri zayıflatırken gözler ABD ve İran’dan gelecek yeni açıklamalara çevrildi.
