Sırbistan’da 25 Ekim 2026 Pazar günü yapılan erken parlamento seçimlerinde, öğrencilerin desteklediği Öğrenci Listesi çoğunluğu elde etti. Aleksandar Vučić’in yenilgiyi kabul etmesinin ardından başkent Belgrad başta olmak üzere birçok kentte kutlamalar yapıldı.
26 Ekim’de açıklanan, sayımı büyük ölçüde tamamlanmış sonuçlarda Öğrenci Listesi’nin oy oranı yaklaşık yüzde 53’e, Vučić’in desteklediği ittifakın oy oranı ise yüzde 39’a ulaştı. Kesin sonuçların ilanı öncesinde ortaya çıkan tablo, öğrenci hareketinin parlamentoda hükümet kurabilecek çoğunluğa ulaştığını gösteriyor.
Öğrenci hareketi kimdir?
“Öğrenciler ittifakı” olarak da anılan oluşumun seçimlerdeki adı Öğrenci Listesi. Üniversitelerde başlayan protestolardan doğan hareket, öğrencilerin desteklediği farklı mesleklerden adayları ortak bir seçim listesinde buluşturdu.
Dolayısıyla seçim başarısı, parlamentonun yalnızca üniversite öğrencilerinden oluşacağı anlamına gelmiyor. Listede akademisyenler, sanatçılar ve çiftçiler gibi farklı kesimlerden isimler bulunuyor.
Öne çıkan isimler arasında kardiyolog Ilija Srdanović, eski merkez bankası başkanı Dejan Šoškić ve akademisyen Radomir Šaičić yer alıyor.
Hareket nasıl ortaya çıktı?
Öğrenci hareketinin büyümesinde, 1 Kasım 2024’te Novi Sad tren istasyonunun beton sundurmasının çökmesi belirleyici oldu. Toplam 16 kişinin hayatını kaybettiği facianın ardından yenileme çalışmalarına ilişkin ihmal ve yolsuzluk iddiaları protestolara yol açtı.
Öğrencilerin hesap verilmesi talebiyle başlattığı eylemler, zamanla farklı toplumsal kesimlerin katıldığı geniş bir harekete dönüştü. Üniversite kampüslerinden taşan gösterilere öğretmenler, çiftçiler ve sanatçılar da destek verdi.
Tek bir lider olmadan nasıl örgütlendiler?
Hareket, kararların ortak toplantılarda alınmasına dayanan bir örgütlenme modeli benimsedi. Tek bir siyasi lider etrafında toplanmak yerine öğrencilerin ve yurttaşların katılımını öne çıkardı.
Seçim kampanyasında küçük yerleşimlere de ulaşmayı hedefleyen öğrenciler, köy ziyaretleriyle seçmenlerle yüz yüze temas kurdu. Böylece protestolar sırasında oluşan dayanışmayı seçim desteğine dönüştürmeye çalıştı.
Seçimden sonra ne olacak?
Öğrenci Listesi’nin zaferinin ardından gündemde hükümetin kurulması ve yönetim kadrolarının belirlenmesi bulunuyor. 26 Ekim itibarıyla başbakanlık görevini kimin üstleneceği henüz netleşmiş değil.
Yeni yönetimin önünde yolsuzlukla mücadele, kurumların bağımsızlığı ve eğitim gibi başlıkların yanı sıra ekonomi ve dış politika kararları da bulunuyor. Avrupa Birliği ile ilişkiler, Rusya’yla bağlar ve Kosova meselesi, hareketin ortak tutum oluşturması gereken konular arasında yer alıyor.
