Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Rusya'nın, kocası tarafından elleri kesilen bir kadına toplamda 370 bin euro tazminat ödemesini karara bağladı. Mahkeme, Rusya'nın ev içi şiddetle ilgili mücadeledeki yetersizliğini dile getirerek, bu durumun uluslararası sözleşmelere aykırı olduğunu vurguladı.
Mahkemenin Gerekçeleri
AİHM, Rusya'nın ev içinde yaşanan şiddeti önleme konusundaki başarısızlığını sert bir dille eleştirdi. Mahkeme, Margarita Graçeva'nın 2017 yılında maruz kaldığı şiddetin ardından Rus devletinin olayı yeterince ciddiye almadığını belirtti. Graçeva, kocası tarafından baltayla saldırıya uğradığı sırada, bu tür durumların önlenmesi için gerekli hukuki reformların yapılmadığını ifade etti. Mahkeme, Rusya'nın, gelecekte benzeri olayların önüne geçmek amacıyla acilen yasal değişiklikler yapması gerektiğini vurguladı.
Olayın Detayları
Margarita Graçeva, yaşadığı korkunç olaydan önce yetkililere kocasının şiddet eğilimleri ile ilgili şikayette bulunmuş ancak bu ihbarın dikkate alınmadığını belirtmişti. Saldırı, ormanda gerçekleştiği için, olayın korkunç boyutu daha da artmıştı. Sol elinin kaybının ardından, sağ eline de bir protez takılan Graçeva, kendisi için destek bulmak amacıyla sosyal medya üzerinden bağış kampanyası düzenlemişti. Bu durum, Rusya'daki kadına yönelik şiddetin ulaştığı seviyeyi bir kere daha gözler önüne serdi.
Hukuki Sonuçlar ve Cezalar
Olaydan hemen sonra Graçeva'nın eski eşi Dmitri Graçev'e 14 yıl hapis cezası verildi. Ancak AİHM, Rusya'daki yetkililerin kadınların şikayetlerini genellikle görmezden geldiğini ve yalnızca fiziksel bir şiddet olayının sonuçları ağırlaştığında hareket ettiklerini ortaya koydu. Bu durum, AİHM'in Rusya'nın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ni ihlal ettiğini belirtmesinin temel sebebiydi.
Rusya'nın Yaklaşımı
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 2017 yılında ev içi şiddete karşı uygulanan hukuki yaptırımları hafifleten bir yasayı imzalamıştı. Bu yasaya göre, şiddete maruz kalan kişinin hastanelik olmaması ve failin daha önce suç işlememesi durumunda, ev içi şiddet vakalarına ceza davası açılması zorlaştırılmıştı. Yani, bazı durumlarda yaptırımlar azaltılmıştı. AİHM'in aldığı bu karar sonrasında, Rusya daha önce tazminat talep eden kadınlara ödeme yapmayı reddetmişti. Rusya Adalet Bakan Yardımcısı Mihail Galperin, bireylerin işlemekte olduğu suçların faturasını devletin ödemesi gerektiğini düşünmediğini ifade etti.
