ABD’nin Tayvan’a yönelik 14 milyar dolarlık silah satışını durdurduğu açıklandı. Karara ilişkin değerlendirme, ABD Donanmasından Sorumlu Müsteşar Hung Cao’dan geldi. Cao, ABD Senato Bütçe Komitesinde yaptığı açıklamada, satış sürecine ara verilmesinin nedenini ABD/İsrail-İran savaşı kapsamında duyulan mühimmat ihtiyacıyla ilişkilendirdi.
Tayvan’a yapılması planlanan askeri satışın akıbetine yönelik soruyu yanıtlayan Cao, “Epik Öfke” operasyonu için gerekli mühimmatın elde bulunduğundan emin olmak amacıyla sürece ara verildiğini söyledi. Bu açıklama, Washington’ın Tayvan politikası ve bölgedeki güvenlik dengeleri açısından dikkatle takip edilen yeni bir gelişme olarak öne çıktı.
14 milyar dolarlık satış neden askıya alındı?
Hung Cao’nun açıklamasına göre ABD yönetimi, mevcut bölgesel savaş koşulları nedeniyle önceliği kendi operasyonel ihtiyaçlarına verdi. Cao, Tayvan’a yönelik satışın tamamen iptal edildiğine dair bir ifade kullanmazken, kararın mühimmat stoklarının güvence altına alınması amacıyla geçici bir ara niteliği taşıdığını belirtti.
ABD’li yetkili, yönetimin gerekli gördüğü zaman yurt dışına yönelik askeri satışlara yeniden devam edeceğini de söyledi. Bu açıklama, Tayvan’a yönelik askeri desteğin tamamen sonlandırılmadığı, ancak mevcut savaş koşulları nedeniyle planlamanın yeniden değerlendirildiği şeklinde yorumlandı.
Tayvan’dan ilk açıklama: Bilgi sahibi değiliz
Tayvan makamları ise konuya ilişkin yaptıkları açıklamada, ABD’nin ülkeye yönelik silah satış politikasında herhangi bir değişiklik olduğuna dair ellerinde bilgi bulunmadığını bildirdi. Tayvan’ın bu açıklaması, Washington’dan gelen beyanların ardından sürecin diplomatik ve askeri kanallar üzerinden netleşmesinin beklendiğini gösterdi.
ABD ile Tayvan arasındaki savunma iş birliği, uzun süredir Asya-Pasifik bölgesindeki güvenlik denkleminde önemli başlıklardan biri olarak görülüyor. Bu nedenle 14 milyar dolarlık satışa ara verilmesi, yalnızca iki taraf arasındaki askeri ilişki açısından değil, Çin’in bölgedeki pozisyonu bakımından da dikkat çekti.
Çin’den “tutarlı, net ve kararlı” mesajı
Gelişmeye ilişkin Çin’den de açıklama geldi. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, Washington’ın Tayvan’a silah satışına karşı Pekin yönetiminin tutumunun “tutarlı, net ve kararlı” olduğunu ifade etti.
Çin, Tayvan’a yönelik ABD silah satışlarına uzun süredir karşı çıkıyor. Pekin yönetimi, bu tür adımların bölgedeki gerilimi artırdığı görüşünü savunuyor. Son gelişme, ABD’nin savaş koşulları nedeniyle askeri satışta frene basması bakımından Çin tarafından dikkatle izlenen bir karar oldu.
Trump’ın Tayvan lideriyle görüşme açıklaması gündemde
ABD Başkanı Donald Trump’ın 21 Mayıs’ta Tayvan lideri Lai Ching-te ile olası bir silah satışı konusunda görüşeceğini açıklaması da konunun diplomatik boyutunu daha görünür hale getirmişti. Diplomatik ilkeler açısından tartışma yaratan bu açıklamanın ardından, ABD yönetiminden gelen satışa ara verme kararı yeni bir başlık açtı.
Washington’ın önümüzdeki dönemde Tayvan’a yönelik askeri satış politikasında nasıl bir yol izleyeceği merak ediliyor. Hung Cao’nun açıklaması, kararın mevcut savaş koşulları ve mühimmat ihtiyacıyla bağlantılı olduğunu ortaya koyarken, Tayvan ve Çin cephesinden gelen açıklamalar bölgedeki hassas dengelerin sürdüğünü gösteriyor.
