İzmir Büyükşehir Belediyesi, Türkiye genelinde hızla yayılmaya başlayan ve tarımsal üretimde ciddi kayıplara yol açan kahverengi kokarca böceğine karşı harekete geçti. Ürünlerde büyük zarara neden olan istilacı türe karşı başlatılan mücadele kapsamında üreticiler bilgilendiriliyor, sahada feromon tuzağı dağıtımı yapılıyor.
Tarımsal üretimin zorlu koşullar altında sürdüğü bir dönemde çiftçiyi daha dirençli hale getirmeyi amaçlayan çalışma, hem üreticinin emeğini hem de kentin gıda güvenliğini korumayı hedefliyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülen uygulama, zararlının yayılımını erken dönemde kontrol altına almayı amaçlıyor.
Kahverengi kokarca böceği; satsuma mandalina, mısır, kiraz ve domates başta olmak üzere fındık, elma, armut, turunçgiller, ceviz, biber ve patlıcan gibi çok sayıda ürüne zarar verebiliyor. İzmir’in üretimde öne çıktığı ürünlerde oluşabilecek kayıpların önüne geçmek için başlatılan çalışma, üreticiler açısından büyük önem taşıyor.
İlk dağıtım Bergama’da başladı
Kahverengi kokarca böceğine karşı yürütülen mücadele çalışmasının ilk uygulama noktası Bakırçay Havzası oldu. Bergama’da üreticilerle bir araya gelen ziraat mühendisleri, zararlının tarımsal ürünlere verebileceği zararlar ve mücadele yöntemleri hakkında çiftçileri bilgilendirdi.
İlk etapta 1000 adet feromon tuzağı üreticilere dağıtıldı. Bu tuzaklar sayesinde zararlının yoğun görüldüğü alanlarda popülasyon takibi yapılacak. Böylece mücadele sürecinin doğru zamanda ve etkin biçimde yürütülmesi sağlanacak.
Dağıtımın yalnızca Bergama ile sınırlı kalmayacağı, İzmir genelinde yaygınlaştırılacağı belirtildi. Bu kapsamda zararlının yayılma riskinin bulunduğu bölgelerde erken müdahale olanakları güçlendirilecek.
Feromon tuzaklarıyla erken takip yapılacak
Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı’nda görevli ziraat mühendisi Barış Pasin, sahada üreticilere tuzakların kurulumu ve kullanımı hakkında bilgi verdi. Pasin, son yıllarda Türkiye’de yayılan kahverengi kokarca zararlısına karşı daha kontrollü ve etkili bir mücadele yürütmek istediklerini belirtti.
Feromon tuzaklarının temel amacının zararlının popülasyonunu ölçmek olduğunu ifade eden Pasin, popülasyon tespit edildiğinde üremeyi engellemeye yönelik mücadele sürecine geçileceğini söyledi. Pasin, üreticilerin bilinçlendirilmesinin de bu çalışmanın önemli bir parçası olduğunu vurguladı.
Çalışmanın ekolojik ve sürdürülebilir bir mücadele yöntemiyle yürütüldüğünü belirten Pasin, daha temiz ve duyarlı bir üretim sahası oluşturmayı hedeflediklerini dile getirdi.
Üreticiler mücadeleye destek veriyor
Feromon tuzağı desteğinden yararlanan Bergamalı üretici Erol Akkul, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin çalışmasından memnuniyet duyduklarını ifade etti. Kahverengi kokarca böceğini bölgede görmemeyi umut ettiklerini söyleyen Akkul, zararlının görülmesi halinde ise mücadelenin öncülüğünü yapacaklarını belirtti.
Akkul, yayılımın engellenmesi için öncelikle tuzakların kurulumunu yaptıklarını dile getirerek, erken önlem almanın önemine dikkat çekti. Üreticiler açısından bu tür desteklerin, olası ürün kayıplarının önüne geçilmesi bakımından kritik olduğu ifade ediliyor.
Bir sezonda 3 bin yumurta bırakabiliyor
Kahverengi kokarca böceği, tarımsal üretimde ciddi kayıplara neden olan tahripkâr ve istilacı bir tür olarak biliniyor. Genellikle yaprakların altına, meyve kabuklarına ya da genç sürgünlere yumurta bırakan zararlı, tek seferde bir yaprağın üzerine 28 yeşil yumurta bırakabiliyor. Bir sezonda ise 3 bin yumurtaya kadar ulaşabiliyor.
Meyvelerin kökünü 20 gün içinde kurutabilen kahverengi kokarca, günde 30 kilometre uçabilme özelliğiyle de yayılım riskini artırıyor. Bitkilerden beslenirken hortumunu kullanan zararlı, meyvelerin dış yüzeyinde nekroz alanları ve çukurlu bölgeler oluşturabiliyor. Yapraklarda beneklenmelere, tohum kaybına ve bitki patojenlerinin bulaşmasına da neden olabiliyor.
İhracat ürünlerinde ciddi kayıp riski
Kahverengi kokarca böceği, mahsulde lekelenme, buruşma ve çökmelere yol açarak hem ürün miktarını hem de kaliteyi düşürüyor. Hasat edilen ürünlerde zararlının tespit edilmesi halinde özellikle Avrupa ihracatında kabul sorunları yaşanabiliyor.
Türkiye’de Karadeniz Bölgesi’nde hızla yayılan kahverengi kokarca böceği, geçmiş yıllarda yalnızca fındık üretiminde 500 milyon dolara varan zarara neden oldu. Gürcistan’da da fındık hasadının yaklaşık üçte birini tahrip eden bu istilacı türe karşı İzmir’de mücadelenin erken dönemde başlatılması, tarımsal üretimin korunması açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
