İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin nisan ayı olağan meclis toplantısının üçüncü birleşiminde, İzmir Büyükşehir Belediyesi ile ESHOT Genel Müdürlüğü’nün 2025 yılı faaliyet raporları görüşülerek oy çokluğuyla kabul edildi. Yaklaşık 6 saat süren oturum, yalnızca raporların içeriğiyle değil, mecliste yaşanan sert tartışmalar ve siyasi gerilimle de dikkat çekti. Görüşmeler sırasında siyasi parti temsilcileri söz alırken, zaman zaman protestolar ve kısa süreli arbede yaşandı. Başkan Dr. Cemil Tugay’ın eleştirilere yanıt vermek üzere kürsüye gelmesinin ardından AK Parti grubunun meclis salonunu terk ettiği aktarıldı.
Başkan Tugay, mecliste yaşanan gerginliğe ilişkin değerlendirmesinde, bazı meclis üyelerinin kabul edilemeyecek sözlerle tartışma zeminini bozduğunu söyledi. Buna rağmen asıl muhataplarının İzmir halkı olduğunu vurgulayan Tugay, belediyenin hizmet üretme kararlılığından geri adım atmayacağını dile getirdi. Özellikle şahsına ve belediye yönetimine yöneltilen ithamlara tepki gösteren Tugay, kamuoyunun gerçek tabloyu sahada gördüğünü ifade etti.
Cemil Tugay’dan merkezi bütçe ve kredi çıkışı
Meclis oturumunda yaptığı konuşmada İzmir’in merkezi bütçeden aldığı payın yetersizliğine dikkat çeken Başkan Tugay, kentten toplanan vergilerin yalnızca küçük bir bölümünün yatırım olarak geri döndüğünü söyledi. Tugay, bu tabloyu İzmir’e yönelik açık bir haksızlık olarak değerlendirdi. Belediyenin ağır mali yüklerle mücadele ettiğini belirten Tugay, geçmiş dönemde kullanılan dış krediler nedeniyle yalnızca kur farkından kaynaklanan yükün 7 milyar 800 milyon liraya ulaştığını ifade etti. Buna karşın bu dönemde yurt dışından yeni kredi kullanamadıklarını, en az iki yıldır bekleyen onay süreçlerinin sonuçlanmadığını söyledi.
Başkan Tugay, belediyelerin halka hizmet eden kurumlar olduğunu vurgulayarak, kaynakların kesildiği, kredilerin onaylanmadığı ve sorumlulukların paylaşılmadığı bir ortamda belediyelerin başarısız gösterilmeye çalışıldığını dile getirdi. Buna rağmen İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin tarihindeki en yüksek borç ödemelerinden birini gerçekleştirdiğini belirterek, tüm baskılara rağmen hizmet üretmeye devam ettiklerini kaydetti.
TOKİ satışına sert tepki: “Bu şehrin başını öne eğdirmeyeceğiz”
Başkan Tugay’ın en dikkat çeken çıkışlarından biri de Karşıyaka’daki TOKİ satışına ilişkin oldu. Tugay, belediye hizmet alanı niteliğindeki bir yerin satışa çıkarılmasına tepki göstererek, şartnamenin yalnızca belirli bir kişiye avantaj sağlayacak biçimde hazırlandığını savundu. Belediyenin ihaleye katılmak istediğini ancak hissesi bulunmadığı için başvuru yapamadığını anlatan Tugay, başka kimsenin de bu satışa giremediğini söyledi. Satış sürecinin planlı biçimde tek bir alıcıya göre düzenlendiğini öne süren Tugay, bu işlemle ilgili dava açacaklarını açıkladı. “Biz bu halkın hakkını aramak için geldik” diyen Tugay, İzmir’in iradesine ve hakkına sahip çıkacaklarını vurguladı.
Aynı konuşmada İzmir’in altyapı sorunlarının bulunduğunu ancak bunun yalnızca bu kente özgü bir durum olmadığını söyleyen Tugay, belediye ekiplerinin 30 ilçe ve yüzlerce mahallede yoğun biçimde çalıştığını ifade etti. Yangın, sel ve diğer afet anlarında sahada olduklarını belirten Tugay, devlet kurumlarının yerine de zaman zaman belediyenin sorumluluk üstlendiğini söyledi. Bu yaklaşımın İzmir halkı tarafından görüldüğünü ve takdir edildiğini dile getirdi.
Büyükşehir bütçesi 77,8 milyar liraya ulaştı
Faaliyet raporunda yer alan verilere göre İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin 2025 yılı toplam bütçesi 77,8 milyar lira olarak gerçekleşti. Bu bütçenin 16,2 milyar liralık bölümü yatırımlara ayrıldı. Beş stratejik alanda 161 faaliyet ve 245 performans hedefi yürütülürken, belediyenin uluslararası kredi derecelendirme kuruluşlarından aldığı yüksek notların finansal esnekliğini ve bütçe gücünü ortaya koyduğu belirtildi. Ayrıca daha önce 2016 yılında alınan AAA derecelendirme notunun yeniden kazanıldığı kaydedildi.
Bütçeden 17,2 milyar liralık payın Buca Metrosu, Buca Onat Tüneli ile yol yapım ve asfalt çalışmalarına ayrıldığı açıklandı. Sosyal belediyecilik kapsamında 291 milyon 131 bin liralık sosyal yardım yapıldığı, emeklilere, öğrencilere ve çocuklara çok sayıda destek ulaştırıldığı bilgisi paylaşıldı. Kentin dirençliliğini artırmaya dönük yapı envanteri çalışmaları, kentsel dönüşüm projeleri ve yeni yeşil alan yatırımları da raporda öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.
ESHOT’ta yeni hatlar, yeni duraklar ve milyarlık destek
ESHOT Genel Müdürlüğü’nün 2025 yılı faaliyet raporu da meclisten oy çokluğuyla geçti. Rapora göre yıl boyunca 28 yeni hat açıldı, 179 hattın güzergâhı güncellendi ve 581 yeni durak hizmete alındı. Böylece toplam hat sayısı 448’e, hizmet alanı ise bin 311 kilometrekareye ulaştı. ESHOT’un yüzde 45’lik biniş payıyla liderliğini sürdürdüğü, İZTAŞIT dahil edildiğinde bu oranın yüzde 51’e yükseldiği belirtildi.
Başkan Tugay, ESHOT için aylık sübvansiyonun 1 milyar lira seviyesinde olduğunu, 90 dakika uygulaması sayesinde ise yaklaşık 2 milyar liranın İzmirlilerin cebinde kaldığını söyledi. İzmir’in toplu ulaşımda en düşük bilet fiyatı sunan şehirlerden biri olduğunu vurgulayan Tugay, bir binişin maliyeti 61,73 liraya yükselirken yolcudan elde edilen ortalama gelirin 11,27 lirada kaldığını ifade etti. Aradaki farkın büyük ölçüde belediye tarafından karşılandığı ve ESHOT’a sağlanan toplam desteğin 12,7 milyar liraya ulaştığı belirtildi.
Kadın şoför sayısı arttı, elektrikli otobüs projesi için onay bekleniyor
ESHOT’un atölye üretimi ve geri kazanım çalışmaları sayesinde 132 milyon liralık tasarruf sağlandığı, telemetri sistemiyle de 192 bin litre yakıt tasarrufu elde edildiği açıklandı. Başkan Tugay döneminde 125 yeni otobüsün hizmete alındığı, 95 otobüsün ise yenilenerek tekrar kullanıma kazandırıldığı belirtildi. Ayrıca “Eşitliğe Sür” projesi kapsamında kadın şoför sayısının 290’a ulaştığı ve kadın sürücü oranının yüzde 11’e çıkarak dünya ortalamasının iki katına yükseldiği bilgisi paylaşıldı.
Öte yandan 80 milyon Euro finansman desteği öngörülen ve 400 otobüsü kapsayan Dinamik Şarjlı Elektrikli Otobüs Projesi için Hazine ve Maliye Bakanlığı onayının beklendiği belirtildi. İzmir Büyükşehir Belediyesi ile ESHOT’un faaliyet raporları, tüm bu veriler ışığında mecliste kabul edilirken, oturum aynı zamanda İzmir’in mali yapısı, merkezi yönetimle ilişkileri ve yerel hizmetlerin sürdürülebilirliği açısından da önemli mesajlar verdi.
