Polis Meslek Eğitim Merkezi ve Polis Meslek Yüksekokulundaki eğitimlerini tamamlayan ancak Eğitim Sonu Sınavı’nda başarısız sayılan polis adayları, yaşadıkları mağduriyetin giderilmesi için yetkililere çağrıda bulundu. Adaylar, aylar süren eğitim dönemindeki başarılarının çok kısa süren sözlü sınavlarla gölgede bırakıldığını belirterek adalet beklediklerini ifade ediyor.
Eğitim Sonu Sınavı mağduru olduklarını söyleyen adaylar arasında 29, 30 ve 31. dönem POMEM ile 20 ve 21. dönem PMYO öğrencileri bulunuyor. Adaylar; polis okullarına kabul edilmeden önce KPSS, sağlık kontrolü, fiziki yeterlilik ve sözlü mülakat aşamalarından geçtiklerini, ardından 9 ila 11 ay boyunca mesleki eğitim aldıklarını belirtiyor.
Eğitim sürecindeki yazılı ve uygulamalı sınavları yüksek notlarla tamamladıklarını aktaran adaylar, mezuniyete kısa süre kala yapılan sözlü değerlendirmelerde düşük puan verilerek elendiklerini öne sürüyor.
Adaylardan kısa süreli sözlü sınav tepkisi
ESS mağdurları, eğitim sonu sözlü sınavlarının yaklaşık 30-40 saniye sürdüğünü ve bu kadar kısa sürede mesleki yeterlilik, özgüven, muhakeme gücü ve temsil kabiliyetinin objektif biçimde ölçülemeyeceğini savunuyor.
Bazı adaylar, eğitimlerini 90’ın üzerindeki not ortalamalarıyla tamamladıkları halde Eğitim Sonu Sınavı’nda 70 puanın altında bırakıldıklarını belirtiyor. Mahkeme dosyalarında kendileri hakkında “özgüveni yetersiz” veya “ikna kabiliyeti bulunmuyor” gibi değerlendirmelerin yer aldığını aktaran adaylar, bu gerekçelerin somut verilerle açıklanmasını talep ediyor.
Adaylar ayrıca polis okuluna giriş aşamasındaki sözlü mülakatta başarılı bulunmalarına rağmen eğitim sonunda benzer kriterler üzerinden başarısız sayılmalarının çelişki oluşturduğunu düşünüyor. Eğitim dönemi boyunca verilen notlar ve hazırlanan değerlendirme raporlarının da nihai kararda dikkate alınmasını istiyorlar.
Eğitim Sonu Sınavı nedir?
Yürürlükteki düzenlemelere göre polis eğitim kurumlarındaki öğrenim süresini başarıyla tamamlamak, doğrudan polis memuru veya komiser yardımcısı olarak atanmak için tek başına yeterli sayılmıyor. Adayların, eğitim sonunda Polis Akademisi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen sınavda da başarılı olmaları gerekiyor.
Sözlü sınavlarda adaylar; mesleki bilgi düzeyi, bir konuyu kavrayıp özetleyebilme, ifade ve muhakeme yeteneği, özgüven, ikna kabiliyeti, inandırıcılık, liyakat, temsil yeteneği ile davranışlarının mesleğe uygunluğu bakımından değerlendiriliyor.
Sınav komisyonu tarafından verilen puanların aritmetik ortalaması adayın Eğitim Sonu Sınavı notunu oluşturuyor. Belirlenen başarı puanının altında kalan adaylar başarısız sayılıyor ve atama hakkı elde edemiyor.
Yüksek eğitim notlarına rağmen elendiklerini söylediler
Mağdur adaylardan biri, POMEM’e 100 tam puanla girdiğini ve eğitimini 90 puan ortalamasıyla tamamladığını ancak Eğitim Sonu Sınavı’nda 45 puan verilerek elendiğini öne sürdü. Başka bir aday ise dokuz aylık eğitimini 96,5 puan ortalamasıyla tamamlamasına rağmen sözlü sınavda 65 puan aldığını belirtti.
Aynı aday, açtığı dava sonrasında yeniden sözlü sınava girdiğini ancak ikinci değerlendirmede 55 puan verilerek tekrar başarısız sayıldığını ileri sürdü. Adaylar, yargılama ve yeniden sınav süreçlerinin uzaması nedeniyle KPSS puanlarının geçerliliğini kaybettiğini ve mesleki geleceklerinin belirsiz hale geldiğini ifade ediyor.
ESS süreci yargıya taşındı
Eğitim Sonu Sınavı nedeniyle polis okullarıyla ilişikleri kesilen çok sayıda aday, işlemlerin iptali için idare mahkemelerine başvurdu. Yargı kararları ise her adayın sınav evrakı, komisyon değerlendirmesi ve dosyasındaki somut bilgilere göre farklılık gösterdi.
Bazı davalarda komisyon üyelerinin verdiği puanlar arasında açıklanamayan farklılıklar bulunması veya değerlendirmenin objektif yapılmadığının tespit edilmesi üzerine başarısızlık işlemleri iptal edildi. Bazı dosyalarda ise sınav komisyonunun yönetmeliğe uygun oluşturulduğu ve değerlendirmenin mevzuata uygun gerçekleştirildiği gerekçesiyle adayların talepleri reddedildi.
Bu nedenle daha önce verilen kararlar bütün ESS mağdurları açısından kendiliğinden ortak bir sonuç doğurmuyor. Her adayın hukuki durumu kendi sınav belgeleri ve dava dosyası üzerinden ayrı ayrı değerlendiriliyor.
ESS mağdurlarının talebi ne?
Polis adayları, yıllarca verdikleri emeğin kısa süreli sözlü sınavlarla ortadan kaldırılmamasını istiyor. Eğitim Sonu Sınavı’nın şeffaf, objektif ve yargısal denetime elverişli şekilde gerçekleştirilmesini talep eden adaylar, eğitim boyunca elde edilen başarı puanlarının da değerlendirme sürecinde etkili olmasını bekliyor.
Konuyu Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıyan milletvekilleri de yüksek mezuniyet notlarına rağmen sözlü sınavlarda düşük puan verilen adayların durumunun incelenmesini istedi. ESS mağdurları ise yetkili kurumlardan sorunlarını çözecek somut bir adım atılmasını ve uzun süredir devam eden belirsizliğin sona erdirilmesini bekliyor.
