YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Manisa'nın Hacıhaliller Mahallesi'nde bir üzüm bağında çiftçilerle bir araya geldi. Özel; kuru üzüm fiyatları, artan girdi maliyetleri, çiftçilerin borçları ve tarım politikalarına ilişkin açıklamalarda bulundu.
Hacıhaliller'in kendi köyü olduğunu söyleyen Özel, çocukluğunun pamuk tarlalarında ve üzüm bağlarında geçtiğini anlattı. Rize'de çay üreticisinin sesini duyurduğunu, Trabzon'da fındık bahçesine girdiğini, Gaziantep'te fıstığın peşine düştüğünü ve geçen yıl buğday üreticisi için Trakya'ya gittiğini aktaran Özel, bu kez köyündeki üzüm üreticilerinin sorunlarını dile getirmek için geldiğini belirtti.
Manisa'da üzüm üretimi ve bağlardaki gerileme
Özgür Özel, Türkiye'de üzümün yüzde 35'inin Manisa'da, yüzde 10'unun Denizli'de, yüzde 10'unun da Gaziantep ve Mardin'de üretildiğini söyledi. Manisa'yı "üzümün başkenti" olarak niteleyen Özel, bölgenin verimli bağları ve ihracat potansiyeliyle ülke ekonomisi açısından önemli olduğunu ifade etti.
Son 20 yılda kendi kendine yetme oranında yüzde 150'den yüzde 125'e gerileme yaşandığını savunan Özel, üzüm bağlarında yüzde 25, üzüm üretiminde ise yüzde 37 düşüş bulunduğunu söyledi. Bağların sökülmesi halinde yeniden verim almak için üç ila beş yıl kaybedilebileceğine dikkat çekti.
Kuru üzüm fiyatı 60-70 liraya geriledi
Geçen yıl 120 lira olan kuru üzümün bu yıl 60, 65 ve 70 liradan işlem gördüğünü belirten Özel, TARİŞ'in sekiz numara üzüm için 80 lira avans fiyatı açıkladığını kaydetti. Yedi numara olarak değerlendirilen üründe 7 lira kesinti yapıldığını, yüzde 10 ile 20 arasındaki fire kesintileriyle fiyatın 60 liraya kadar gerilediğini söyledi.
Üreticilerin banka borçları ve yüksek faiz nedeniyle ürünlerini bekletemediğini dile getiren Özel, Manisa'nın tarım toprakları yüzdesel olarak en çok ipotek altında olan il olduğunu okuduğunu belirtti. Üreticilerin faiz yükünden kurtulmak için üzümlerini bir an önce satmak zorunda kaldığını ifade etti.
Toprak Mahsulleri Ofisi'ne fiyat çağrısı
Özel, Toprak Mahsulleri Ofisi'nin bir an önce piyasa yapıcı ve doğru bir fiyat açıklaması gerektiğini savundu. Ziraat odalarının çalışmalarına göre 100 liranın üzümün maliyetini ancak karşıladığını, üreticinin para kazanabilmesi için geçen yılki 120 liralık fiyatın gerekli olduğunu söyledi.
"Geçen seneki 120 liralık fiyat iyiydi ama üzüm yoktu. Rekolte çok düşüktü. Bu sene rekolte iyi ama bu sefer de fiyat çok çok düşük" diyen Özel, genel olarak 10 liralık destekleme konuşulsa da fiyatların bu düzeyde kalması halinde 40 liralık desteğin üreticinin sorunlarını çözebileceğini ifade etti.
"Bir kilo üzüm artık bir litre mazot almıyor"
TARİŞ'in güçsüzleştirildiğini savunan Özel, kurumun açıklanan fiyat üzerinden kesinti yaptığını ve üreticinin getirdiği ürünün tamamını alamadığını söyledi. Yaş, sofralık, kuru ve şaraplık üzümde fiyatların geçen yılın yarısına kadar düştüğünü belirten Özel, geçen yıl 20 lira olan şaraplık üzümün bu yıl 10 liraya gerilediğini aktardı.
Gübre, akaryakıt, sergi örtüsü, muşamba, yağ, potasa, sepet ve zirai mücadele ilaçları gibi girdilerin maliyetlerinin yüzde 50 ile 100 arasında arttığını söyleyen Özel, üreticinin gelirindeki düşüşü şu sözlerle anlattı: "Üç yıl önce bir kilo üzüm sattığında 3 litre mazot alıyorlardı. Bunu bugün sattığında 1 litre mazot alamıyorsun."
Hacıhaliller'deki düğün örneğini anlattı
Hacıhaliller'de katıldığı bir düğünden örnek veren Özel, geçmişte köyde dört gün süren düğünler yapıldığını, bugün ise plastik tabakta iki kuru pasta ve limonatayla düğün düzenlendiğini anlattı. Özel, bu örnek üzerinden köyün, Manisa'nın ova köylerinin, üzüm ve pamuk üreticilerinin durumunun görülmesini istedi.
Çiftçi borçları için faiz silme ve can suyu kredisi
Gazetecilerin partisinin Meclis'teki çalışmalarına ilişkin sorusunu yanıtlayan Özel, YENİ Parti'nin iktidara gelmesi halinde çiftçilerin banka borçlarının faizlerini bir kereye mahsus sileceklerini, anaparayı ise üç yıla böleceklerini söyledi.
Borçların bu düzenlemeyle çözülemediği durumlarda çiftçilere ikinci şans kredisi verileceğini belirten Özel, daha ağır durumda olan üreticiler için de "can suyu kredisi" sağlayacaklarını ifade etti.
Üzüm üreticisi için alım garantisi ve güçlü kooperatifler
Düzenleyici ve denetleyici kurumlarla üretici kooperatiflerini güçlendireceklerini söyleyen Özel, TARİŞ gibi çiftçinin ortak olduğu yapıların yeniden piyasa yapıcı hale getirilmesi gerektiğini belirtti.
Üzümün alım garantili üretime uygun ürünlerden biri olduğunu ifade eden Özel, yol, şehir hastanesi, havaalanı ve tünel projelerinde çeşitli garantiler verildiğini; üzüm üreticisinin ise hiçbir garantisinin bulunmadığını söyledi. YENİ Parti iktidarında üreticinin yetiştirdiği ürün için devletin alım garantisi vereceğini kaydetti. Üzümün iç tüketim fazlasının ihracata gittiğini belirten Özel, ihracatçı ve tüccarın da desteklenmesi gerektiğini ancak önceliğin üreticide olması gerektiğini vurguladı.
Gıda enflasyonu ve genç çiftçiler
Özel, Adalet ve Kalkınma Partisi iktidara gelmeden önce çiftçilerin yaş ortalamasının 37 olduğunu, bugün ise 57'ye çıktığını söyledi. Genç çiftçilere sorulduğunda üç kişiden ikisinin asgari ücretli bir iş bulması halinde çiftçiliği bırakacağını söylediğini aktardı.
Türkiye'deki yüzde 35'lik gıda enflasyonunu ülkenin en önemli beka sorunlarından biri olarak niteleyen Özel, Avrupa ortalamasının yüzde 2,4 olduğunu söyledi. Sorunun doğru tarım politikalarıyla çözülmesi gerektiğini belirten Özel, Devlet Planlama Teşkilatı'nın kapatılmasının plansızlığa yol açtığını savundu ve Türkiye Planlama Teşkilatı kuracaklarını ifade etti.
Gençlerin tarımdan uzaklaşmasının üretimin geleceğini tehdit ettiğini söyleyen Özel, "YENİ Parti'nin en güçlü kası tarım politikalarına yönelik olandır. Pamuk tarlasından yetişmiş, üzüm bağının arasında büyümüş bir Genel Başkan olarak bu sorunu evelallah biz çözeriz" dedi.
