Ortadoğu’da Jeopolitik Kartlar Yeniden Dağıtılıyor
Türkiye ile Irak arasında petrol taşımacılığının çok ötesine geçen, ortak üretim, dev altyapı projeleri ve bölgesel ticareti kapsayan yeni dönem, dünya kamuoyunda ve özellikle İsrail’de geniş yankı uyandırdı. TPAO’nun Kerkük’teki zengin petrol sahalarını geliştirmek amacıyla dünya enerji devleri BP ve ConocoPhillips ile kurulan konsorsiyuma %15 hisse ile ortak olması, bölgesal dengeleri kökünden sarsacak bir adım olarak değerlendiriliyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Irak Başbakanı Ali el-Zaidi (Zeydi) arasında Ankara'da imzalanan stratejik anlaşma, Türkiye'nin enerji arz güvenliğini en üst seviyeye çıkarmayı hedefliyor.
İsrail Basını: "Coğrafya İki Nehir Verdi, Onlar Üçüncüyü Kuruyor"
Türkiye’nin bu hamlesini yakından takip eden İsrail basını, atılan imzaları manşetlerine taşıdı. Tel Aviv merkezli Maariv gazetesi, "Türkiye ile Irak arasında tarihi anlaşma: Üçüncü Nehir" başlığıyla verdiği haberde şu değerlendirmelere yer verdi:
"Ankara ile Bağdat yetkilileri arasında Orta Doğu’daki güvenlik sorunları karşısında jeopolitik istikrar sağlayacak ve daha önce hiç olmadığı kadar derin bir ekonomik entegrasyon kuruldu. Coğrafya Türkiye ile Irak’a iki nehir (Dicle ve Fırat) verdi ama onlar şimdi üçüncüyü kuruyorlar: Ekonomi nehrini."
İsrail’in bir diğer önde gelen yayın organı ICE ise "Dengeleri değiştirecek plan kabul edildi" başlığı altında, Bağdat yönetiminin Türkiye’ye günlük 1 milyon varile kadar petrol akışı sağlama önerisinin, Ankara’nın dışa bağımlılığını dramatik şekilde azaltacağını vurguladı.
Kalkınma Yolu Projesi ve "1 Milyon Varil" Hedefi
Söz konusu dev anlaşma yalnızca petrol tedarikini değil, bölgenin lojistik haritasını da yeniden çiziyor. Anlaşmanın öne çıkan kritik teknik başlıkları şu şekilde:
Günlük 1 Milyon Varil Kapasite: Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi, ülkesinin Türkiye’ye günlük 1 milyon varile kadar petrol sağlayabileceğini duyurdu. Bu hamle TPAO’nun küresel üretim hedefleriyle birebir örtüşüyor.
Basra’dan Avrupa’ya Lojistik Koridor: Yeni ortaklık, Basra Körfezi’ndeki Fav Limanı’nı Irak ve Türkiye toprakları üzerinden doğrudan Avrupa pazarlarına bağlayacak olan "Kalkınma Yolu" altyapı projesine büyük ivme kazandıracak.
Yeni Boru Hattı ve Altyapı: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın işaret ettiği 1973 tarihli boru hattı anlaşmasının ardından, BOTAŞ’ın geçiş düzenlemeleriyle birlikte mevcut boru hatlarının Basra’ya kadar uzatılması ve doğal gaz altyapısının da bu modele entegre edilmesi planlanıyor.
