CHP İstanbul Milletvekili Gamze Akkuş İlgezdi, cezaevlerindeki çocukların durumu hakkında kapsamlı açıklamalarda bulundu. Bu çocukların, annelerinin işlediği suçlar nedeniyle cezaeviyle tanışmasının, toplumun karşılaştığı en acı verici sorunlardan biri olduğunu ifade etti.
Çocuklar Sürekli Cezaevi Ortamında Büyüyor
Cezaevlerinde doğan veya kısa bir süre sonra anneleriyle birlikte hapiste kalan çocuklar, söz konusu durumun mağduru konumunda. Doğdukları andan itibaren annelerinin infaz sürecine dolaylı bir biçimde katılmak zorunda kalan bu çocuklar, sağlıklı bir çocukluk yaşamaktan mahrum kalıyor. Türkiye'de anneleri tutuklu ya da hükümlü olan 0-6 yaş arasındaki çocuklar, üç seçenekle karşı karşıyalar: Ya dışarıda kendilerine bakacak bir yakınları varsa, yanlarında kalıyorlar; değilse hapiste anneleriyle birlikte tutuluyorlar veya anneleri kabul etmediğinde devlet korumasına alınarak çocuk yuvalarına yerleştiriliyorlar. Ancak çoğu annesi, dışarıda bakacak kimseleri olsa bile, çocuklarını yanlarında tutmayı tercih ediyorlar. Bu durum, çocukların gelişimi açısından ciddi sorunlar ortaya çıkarabiliyor.
Cezaevi Koşullarında Çocukların Zorlukları
Adalet Bakanlığı'nın verilerine göre, 2017 Nisan itibarıyla ceza infaz kurumlarında çocuklarıyla birlikte kalan mahpus sayısı 516 olarak kaydedilmiştir. Bu mahpusların çoğu, çocuklarının yaşam kalitesinin son derece düştüğünü belirtiyor. 560 çocuğun anneleriyle hapiste kalması, onların özgürce büyümelerini ve gelişmelerini büyük ölçüde engelliyor. Annesiyle birlikte cezaevinde yaşayan çocuklar, aynı zamanda dışarıdaki çocuklarla karşılaştırıldığında çok daha ciddi beslenme ve sağlık sorunlarıyla mücadele etmek zorunda kalıyorlar. Çocukların ihtiyaç duyduğu hijyen ve sağlık koşulları, cezaevi ortamında sağlanamıyor. Bu durum, çocukların sıklıkla hastalanmasına ve gelişim bozukluklarına yol açabiliyor.
Cezaevlerinde Eğitim Almakta Zorlanıyorlar
Cezaevlerinde analık görevini yerine getiren kadınlar, fiziksel ve psikolojik olarak baskı altında kalıyor. Çocukları, cezaevlerinde uygun eğitim ve oyun olanaklarından mahrum oldukları için, sosyal beceriler geliştirmekte zorluk yaşıyorlar. Çocuk seslerine tahammül edemeyen diğer mahpuslar, çocuklu annelerle aynı koğuşta kalmak istemiyorlar. Bu durum, çocukları sürekli olarak susturulmaya, köşeye itilmeye zorlayarak, onların psikolojik sağlığını da olumsuz etkilemektedir. Konuşma becerilerini geliştiremeyen çocuklar, işaret dili gibi alternatif iletişim yollarına yönelmek zorunda kalıyorlar. Cezaevlerinde yaşanan bu olgular, çocukların ruhsal gelişimini olumsuz etkilerken, sosyal ortamlarda uyum sorunları yaşamalarına da neden oluyor.
Beslenme ve Oyuncak İhtiyaçları Yetersiz
Cezaevlerinde beslenme, hem anneler hem de çocuklar için en önemli sorunlardan biri. Özellikle çocuklar için özel yemek menüsü hazırlanması ve onların sağlıklı beslenebilmesi beklenirken, böyle bir uygulamanın yapılmadığı görülüyor. Çocuklu anneler, kendilerine tahsis edilen günlük ekmekle kendi karınlarını doyurmanın yanı sıra, çocuklarını da beslemek zorunda bırakılıyor. Hatta çocuklar için özel besin maddeleri ya da oyuncaklar cezaevlerine sokulması yasaklanıyor. Bu da çocukların büyüme ve gelişimlerini olumsuz etkileyen bir diğer faktör olarak ortaya çıkıyor. Çocuklar, uygun oyuncak ve aktivitelerden yoksun bir ortamda büyümek zorunda kalıyorlar ve bu durum onların duyusal gelişimlerini olumsuz etkiliyor.
Cezaevi Koşullarında Çocukların Hakları İnkar Ediliyor
Cezaevlerinde çocukların en temel hakları dahi hiçe sayılıyor. Zihinsel ve fiziksel gelişimleri için gerekli olan sosyalleşme fırsatları, oyuncak edinme olanakları ve uygun oyun alanları sağlanmamaktadır. Cezaevinde büyüyen çocuklar, hem psikolojik hem de sosyolojik sorunlar yaşamaktadır. Özellikle erkek çocuklar, kadın mahkumlarla birlikte kalmanın getirdiği zorluklarla karşılaşıyor. Cinsel kimlik bunalımları yaşayabiliyorlar ve bunun sonucu olarak toplumdan kopuk, uyum sorunları olan bireyler haline geliyorlar. Eğitim, oyun ve sosyal gelişim hakkı gibi en temel ihtiyaçları, cezaevi koşullarında sağlanamadığı için büyük bir mağduriyet söz konusudur.
Çözüm Önerileri
Çocukların cezaevlerinde işkence gibi bir ortamda büyüdükleri gerçeği göz önüne alındığında, devletin bu durumu düzeltmek adına acil adımlar atması gerekiyor. Çocukların ihtiyaçlarını karşılamak için yeni kreşler oluşturulmalı ve bu kreşler hapishane dışında olmalıdır. Annenin çocuğuyla sağlıklı bir ilişki geliştirmesi ve çocuğun gelişimi için gerekli ortam sağlanmalıdır. Çocuklu kadınlar için ayrı bir cezaevi dizayn edilmesi önerilmektedir. Bu cezaevleri, annelerin çocuklarına uygun bir çevre sunmalı ve onlara sosyal uyum açısından yardımcı olmalıdır. Böylelikle cezaevi ortamında büyüyen çocukların geleceği daha sağlıklı ve umut dolu hale getirilecektir.
