Sağlık Harcamalarında Artış, Vatandaşın Yükü Büyüyor
Türk Eczacıları Birliği’nin 70. kuruluş yılı dolayısıyla düzenlenen basın toplantısında konuşan Birlik Başkanı Mehmet İrfan Demirci, sağlık harcamalarındaki artışa rağmen vatandaşın cebinden yaptığı ödemenin dikkat çekici boyutlara ulaştığını belirtti.
Demirci, TÜİK verilerine göre 2024 yılında toplam sağlık harcamasının bir önceki yıla kıyasla yüzde 89,6 artarak 2,3 trilyon TL’ye yükseldiğini; vatandaşın cepten yaptığı harcamanın ise 442,3 milyar TL’ye çıkarak toplam harcamaların yaklaşık yüzde 19’una ulaştığını ifade etti.
“Türkiye, OECD Ortalamasının Gerisinde”
Türkiye’de sağlık harcamalarının GSYH içindeki payının yüzde 5,3 seviyesinde kaldığını söyleyen Demirci, OECD ortalamasının yüzde 9,3 olduğunu ve birçok gelişmiş ülkede bu oranın yüzde 10’un üzerinde bulunduğunu hatırlattı. Kişi başı ilaç harcamasının OECD ülkelerinde ortalama 570 dolar iken Türkiye’de yaklaşık 131 dolar seviyesinde kaldığını vurguladı.
Yenilikçi ilaçlara erişim konusunda da Türkiye’nin Avrupa’nın gerisinde olduğunu belirten Demirci, Avrupa’da yenilikçi ilaçlara erişim oranının yüzde 46 iken Türkiye’de yüzde 3’e kadar düştüğünü; kanser ilaçlarında ise bu oranın yüzde 4 düzeyinde kaldığını dile getirdi.
İlaç Yoklukları, Fiyatlandırma ve Eczacıların Rolü
“İlaç Yokluğu Eczacının Tercihi Değil”
Demirci, eczanelerde yaşanan ilaç yokluklarının eczacıların iradesiyle ilgili olmadığını, temel sorunun mevcut fiyatlandırma modelinin ekonomik gerçeklerle uyumsuzluğu olduğunu söyledi. 2024 verilerine göre eczanelerde yaklaşık 504 milyon reçete işlem gördüğünü belirterek, eczacıların vatandaş için en yakın sağlık danışmanı konumunda olduğunu ifade etti.
Kalıcı çözümün, üretimden hastaya kadar ilacın sürdürülebilir biçimde sunulmasını sağlayacak yeni bir fiyatlandırma ve geri ödeme modeli olduğunu vurguladı.
Kronik Hastalık Yükü Artıyor
Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı verilerine göre her 5 kişiden 3’ünün kronik hastalık riski taşıdığını aktaran Demirci, son bir yılda 30 milyon kişiye yapılan taramada 7 milyon yeni tanı konduğunu belirtti. Bu tanıların büyük bölümünü obezite, kardiyovasküler risk, hipertansiyon ve diyabetin oluşturduğunu söyledi.
Eczacılıkta Kontenjan ve İstihdam Sorunu
Türkiye’de yaklaşık 31 bin serbest eczane bulunmasına karşın eczacılık fakültelerinde 25 bini aşkın öğrencinin eğitim gördüğünü belirten Demirci, mezuniyet sonrası istihdam sorununun büyüdüğüne dikkat çekti. Kontenjan planlamasının uzun vadeli ve dengeli şekilde yapılması gerektiğini ifade etti.
