İstanbul Milletvekili Oya Ersoy, Myanmar’daki askeri darbe ile ilgili oldukça çarpıcı açıklamalarda bulundu. 1 Şubat 2021 tarihinde gerçekleşen darbe sonrası, seçilmiş yöneticilerin hapiste tutulduğunu ve 3370 kişinin gözaltına alındığını, ayrıca 587 kişinin de protestolar sırasında yaşamını yitirdiğini belirtti. Bu durumun uluslararası alanda yankı bulduğunu dile getiren Ersoy, yaşanan bu insan hakları ihlallerinin Türkiye’nin de dâhil olduğu bir bağlamda değerlendirildiğini ifade etti.
Uluslararası Rapor ve Türkiye'nin Rolü
Ersoy, Uluslararası Af Örgütü’ne bağlı Crisis Response Evidence Lab tarafından hazırlanan bir raporu referans göstererek, Türkiye’nin Myanmar’daki gelişmelerdeki rolünün sorgulandığını vurguladı. Raporun öne çıkardığı detaylar arasında, Myanmar’daki protesto gösterilerinde kullanılan silahların kaynakları ile ilgili analizlerin bulunduğunu belirtti. Özellikle, polis güçlerinin İtalyan ve Fransız ortaklığı olan Cheddite şirketine ait kurşunlar kullandığına dair elliden fazla videonun incelendiğini ifade etti. Bu noktada, İtalya Savunma Bakanlığı'nın veri tabanında Cheddite'nin Myanmar’a doğrudan silah satışı gerçekleştirdiğine dair bir kayıt olmadığına dikkat çekti.
Ambargo ve Silah Satışı İddiaları
Ersoy, Avrupa Birliği’nin 1991 yılında Myanmar’a yönelik uyguladığı ambargonun, 2000 ve 2018 yıllarında ek düzenlemelerle daha da sıkılaştırıldığını hatırlattı. İtalya'nın bu ambargo kararına imza atmış olmasına rağmen, Myanmar'daki çatışmalara dâhil olan silahların bu ülkeye gitmesinin yalnızca Türkiye üzerinden mümkün olabileceğine inandığını vurguladı. Bunun yanı sıra, İtalya’nın çatışmalara silah tedarikini yasaklayan 185/90 sayılı bir kanununun da bulunduğunu hatırlatan Ersoy, bu durumun Türkiye’nin rolünü daha da önemli bir hale getirdiğini ifade etti.
Balıkesir Zsr Patlayıcı Sanayi ve Cheddite Bağlantısı
Ersoy, silah ticareti konusunda uzman olan Giorgio Beretta’nın 2014 yılında İtalya'nın Livorno kentinden Türkiye’ye sportif amaçla mermi satışı yapıldığına dair açıklamalara yer verdi. Bu satışın Cheddite şirketi aracılığıyla gerçekleşmiş olabileceği ihtimalini gündeme getiren Ersoy, Livorno'da Cheddite'nin bir şubesinin bulunmasının bu bağlantıyı güçlendirdiğini belirtti. Bunun yanı sıra, Uluslararası Af Örgütü’nün de Balıkesir Zsr Patlayıcı Sanayi AŞ’ye ait Yavaşçalar YAF markasının ürettiği mermilerin Cheddite'den temin edilen parçalarla üretildiği yönünde iddialarda bulunduğunu aktardı.
2014 Yılına Dair Ticaret Kayıtları
Ersoy, Birleşmiş Milletler’in silah ticareti verilerine göre, Türkiye’nin Myanmar’a 2014 yılında çok sayıda silah ve mermi satışı gerçekleştirdiğini açıkladı. Bu ticaretin toplam hacminin 1,8 milyon dolar olduğunu söyleyen Ersoy, 7177 adet av tüfeği, 2250 adet parça ve 46 bin adet kurşun satışının kayıtlara geçtiğini belirtmiştir. Bu satışların detayları, Türkiye'nin Myanmar’daki askeri hükümetle olan ilişkilerini daha da karmaşık hale getiriyor.
Dışişleri Bakanlığı'na Yöneltilen Sorular
Bütün bu gelişmeler ışığında Ersoy, Dışişleri Bakanlığı’na çeşitli sorular yöneltti. Bunlar arasında Türkiye ile Myanmar arasında herhangi bir silah ticareti yapılıp yapılmadığı, en son hangi yılda böyle bir satışın gerçekleştiği, Chedditte ile Balıkesir Zsr Patlayıcı Sanayi AŞ arasında bir ticaret ilişkisi olup olmadığı ve bu ilişkilerin Myanmar’a silah satışını öngörüp öngörmediği gibi hususlar yer aldı. Ayrıca, ZSR şirketinin Myanmar’a silah ticareti yapmak için bir izne sahip olup olmadığını da sorguladı. Son olarak, Türkiye'nin sıkça eleştirdiği Avrupa Birliği ambargosunu delme konusunda bir katkıda bulunup bulunmadığı ve Dışişleri Bakanlığı'nın iddialara yönelik herhangi bir soruşturma yürütüp yürütmediği gibi konular da gündeme getirildi.
