CHP Parti Sözcüsü ve İstanbul Milletvekili Zeynel Emre, çocuk işçiliği ile Mesleki Eğitim Merkezleri kapsamında çocukların çalışma koşullarına ilişkin gündeme gelen iddiaları Meclis’e taşıdı. Emre, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından yanıtlanması istemiyle iki ayrı yazılı soru önergesi verdi.
Önergelerde özellikle 15-17 yaş aralığındaki öğrencilerin eğitim adı altında üretim süreçlerinde tam gün çalıştırıldığı, düşük ücretlerle çalıştığı ve iş kazalarına maruz kaldığı yönündeki iddialar öne çıkarıldı. Emre, bu iddiaların kamuoyu açısından ciddi soru işaretleri doğurduğunu vurguladı.
MESEM öğrencilerinin çalışma koşullarıyla ilgili hangi sorular soruldu?
Zeynel Emre’nin gündeme taşıdığı başlıklarda, MESEM öğrencilerinin hangi koşullarda çalıştırıldığına ilişkin ayrıntılı sorular yer aldı. Buna göre 2025 yılında MESEM öğrencisi çalıştıran kaç işyerinin denetlendiği, bu denetimlerin il ve sektör bazındaki dağılımının ne olduğu soruldu.
Ayrıca çalışma süresi, ücret, sigorta ve iş güvenliği açısından kaç ihlal tespit edildiği de önergelere taşındı. Emre, bu ihlaller nedeniyle kaç işverene idari işlem uygulandığını ve kaç para cezası verildiğini de Bakanlığa yönelttiği sorular arasına ekledi.
MESEM öğrencilerine ilişkin yapılan şikâyetlerin sayısı, bu başvuruların kaçının sonuçlandırıldığı ve 18 yaş altındaki öğrencilerin karıştığı iş kazalarının sayısı ile sonuçları da açıklanması istenen başlıklar arasında yer aldı.
İş kazaları ve düşük ücret iddiaları dikkat çekti
Önergelerde en dikkat çeken noktalardan biri, çocukların eğitim sürecinin bir parçası olarak değil, üretim süreçlerinde tam zamanlı iş gücü gibi kullanıldığı yönündeki iddialar oldu. Zeynel Emre, 15-17 yaş grubundaki öğrencilerin düşük ücretlerle çalıştırıldığına ve iş kazalarına maruz kaldığına dair iddiaların açıklığa kavuşturulması gerektiğini belirtti.
Bu çerçevede, çocukların güvenli çalışma koşullarına sahip olup olmadığı, iş sağlığı ve güvenliği açısından nasıl korunduğu ve yaşanan kazalara ilişkin resmi verilerin ne olduğu soruları öne çıktı. Emre, çocukların eğitim hakkının zarar görmeden korunmasının temel öncelik olması gerektiğini ifade etti.
Çocuk işçiliğiyle mücadelede veri eksikliği vurgusu
CHP’li Emre, yalnızca MESEM uygulamalarını değil, genel olarak çocuk işçiliğiyle mücadele politikalarını da gündeme taşıdı. Bakanlığın 2025 Yılı Faaliyet Raporu’nda çocuk işçiliğiyle mücadeleye ilişkin veri eksiklikleri ve belirsiz ifadelere yer verildiğini belirten Emre, bu durumun kamu denetimi açısından sorun yarattığını vurguladı.
Bu kapsamda 2017-2023 Ulusal Program sona ermesine rağmen neden yeni bir program hazırlanmadığı da soruldu. Kayıt dışı çalıştığı tespit edilen çocuk sayısının yıllara göre kaç olduğu, “ulaşılan çocuk sayısı” olarak belirtilen 45 bin 854 çocuğun kaçının çalışma hayatından çekildiği ve bu çocukların ne kadarının eğitime yönlendirildiği de yanıt bekleyen sorular arasında yer aldı.
Tarım, teftiş ve denetim mekanizmaları da önergelere girdi
Zeynel Emre’nin önergelerinde mevsimlik tarım işçisi çocukların nasıl denetlendiği sorusu da dikkat çekti. Bunun yanında 2025 yılında yapılan teftişlerde kaç çocuk işçi tespit edildiği ve bu çocukların hangi sektörlerde yoğunlaştığı da soruldu.
Çocuk işçi çalıştırdığı belirlenen işverenlere hangi yaptırımların uygulandığı, tespit edilen çocukların kaçının eğitime yönlendirildiği ve sonrasında izleme yapılıp yapılmadığı da önerge kapsamındaki önemli başlıklardan biri oldu. Emre ayrıca çocuk işçiliğiyle mücadele kapsamında hangi somut tedbirlerin alındığını ve bakanlıklar arasında ortak bir denetim mekanizmasının bulunup bulunmadığını da gündeme getirdi.
“Yeni düzenleme planlanıyor mu?” sorusu öne çıktı
Önergelerde dikkat çeken bir diğer başlık ise çocukların ucuz iş gücü olarak kullanılmasını önlemeye dönük yeni bir düzenleme planlanıp planlanmadığı oldu. Emre, özellikle çocuk emeğinin eğitim başlığı altında istismar edilmesine yönelik iddiaların net biçimde açıklığa kavuşturulması gerektiğini savundu.
Bu doğrultuda hem mevcut uygulamaların hem de çocuk işçiliğiyle mücadelede izlenen politikaların şeffaflık içinde değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Emre, denetim sonuçlarının ve resmi verilerin kamuoyuyla açık biçimde paylaşılmasının önemine işaret etti.
Çocukların korunması vurgusu
CHP’li Zeynel Emre, çocukların eğitim hakkının korunmasının, emek sömürüsünün önlenmesinin ve güvenli çalışma koşullarının sağlanmasının devletin temel sorumlulukları arasında bulunduğunu vurguladı. Bu nedenle hem MESEM uygulamalarının hem de çocuk işçiliğiyle mücadele politikalarının etkin ve şeffaf biçimde denetlenmesi gerektiğini belirtti.
Meclis gündemine taşınan bu sorular, çocuk işçiliği ve çocukların çalışma yaşamındaki koşullarına ilişkin tartışmaları yeniden öne çıkardı. Bakanlıktan gelecek yanıtların, hem MESEM uygulamaları hem de çocuk işçiliğiyle mücadelede atılacak adımlar açısından yakından izlenmesi bekleniyor.
