CHP Zonguldak Milletvekili Ünal Demirtaş, Türkiye'deki meslek hastalıklarına dair endişelerini dile getirerek, bu hastalıklara yakalananların yalnızca %1-1,5’inin resmi kayıtlara girdiğini ifade etti. Meslek hastalıklarıyla ilgili verilerin, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) aracılığıyla eksik bir şekilde tanımlandığına ve bu nedenle istatistiklerin gerçek durumu yansıtmadığına dikkat çeken Demirtaş, iş gücündeki artışa rağmen meslek hastalığı rakamlarının azaldığını vurguladı.
Meslek Hastalığından Ölümler ve İstatistiklerin Sorunları
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) verilerine göre, meslek hastalıklarından kaynaklanan ölüm oranlarının, iş kazalarındaki ölümlerin 5-6 katı daha fazla olduğu açıklandı. 2016 yılında yaşanan iş kazaları sonucu ölümlerin sayısı 1970 olarak belirlenirken, bu yılın aynı döneminde en az 10 bin kişinin meslek hastalığından dolayı yaşamını yitirdiği tahmin ediliyor. Ancak, SGK kaynakları doğrultusunda, meslek hastalıklarından kaynaklanan ölümlere dair veriler yok denecek kadar düşük kalmaktadır. Bu durum, meslek hastalıklarının Türkiye'deki görünürlüğünü etkileyen ciddi bir sorun teşkil etmektedir.
TBMM Gündemine Taşınan Sorunlar
CHP'nin sağlık ve sosyal hizmetler alanındaki çalışmaları kapsamında, Ünal Demirtaş, meslek hastalıklarının Türkiye'deki çalışma hayatının en büyük sorunlarından biri olduğunu belirterek, konuyu TBMM gündemine taşıdı. Demirtaş, aynı zamanda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı’na bu konu hakkında yanıtlanması talep edilen bir soru önergesi sundu ve meslek hastalıkları hakkında bir meclis araştırma önergesi hazırladı. Bu halk sağlığı sorununa dikkat çekmek amacıyla başlatılan bu inisiyatif, kamuoyunda daha fazla bilinirlik sağlamayı hedefliyor.
Öngörülebilir ve Önlenebilir Meslek Hastalıkları
Demirtaş, meslek hastalıklarının kontrol yöntemleri doğru uygulandığında ve risk yönetimi çalışmalarıyla önceden belirlenip önlenebileceğini ifade etti. İşletmelerin, hastalıkların ortaya çıkmasından önce, olası riskleri belirleyip ortadan kaldıramadığında ciddi sağlık sorunları yaşanabileceğini vurguladı. Ayrıca, mevcut 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu çerçevesinde meslek hastalıkları tanımının yetersizliğini ve Türkiye genelinde yalnızca üç meslek hastalıkları hastanesinin varlığını belirtmesi de dikkat çekici bir nokta.
İstatistiklerin Yanıltıcılığı ve Gerçeklik
Türkiye'deki iş sağlığı ve güvenliği alanındaki büyük sorunlardan birisi, gerçek durumu yansıtmayan istatistiklerdir. Demirtaş, meslek hastalıklarının tespitinde yaşanan eksikliklerin, mevcuttaki durumu net bir şekilde ortaya koyamadığını ifade etti. ILO’nun raporuna göre, her yıl dünya genelinde 2,3 milyon insanın iş kazaları ve hastalıklar sonucu hayatını kaybettiği belirtilse de bu verilerin, iş kazaları ve meslek hastalıklarının ekonomik ve sosyal etkilerini yansıtmakta yetersiz kaldığı ifade ediliyor.
Meslek Hastalıklarının Kayıt Dışı Kalışı
Ülkemizdeki mevcut meslek hastalıkları tanı sistemi eksiklikleri nedeniyle, işyeri hekimliği uygulamalarında işverenlerin hastalıkları bildirmeme eğiliminde olması, meslek hastalıkları sayısının kayıt dışı kalmasına yol açmaktadır. Kayıt dışı istihdamın yanı sıra, merdiven altı iş yerleri ve taşeron sisteminin yaygınlığı da durumu daha da kötüleştirmektedir. Ayrıca, sendikalaşmanın düşük seviyelerde kalması ve yeterli denetimlerin yapılmaması, bu hastalıkların tespitini son derece zorlaştırmaktadır.
Devletin Rolü ve Yasal İhtiyaçlar
Demirtaş, devletin işçilerin yaşam hakkını ve sağlığını koruma sorumluluğunu hatırlatarak, TBMM'ye yönettiği soru önergesinde, meslek hastalıklarına dair çeşitli verilerin paylaşılmasını istemektedir. 2002 yılından bu yana meslek hastalığı şikâyeti ve teşhisi konulmuş işçilerin sayısı, tanı koyma süreçleri, ve yıllara göre meslek hastalığı nedeniyle yaşamlarını yitiren işçilerin istatistikleri konusunda detaylı bilgiler talep etmektedir. Bu tür bilgilerin Bakanlık tarafından sağlanması, meslek hastalıklarıyla ilgili gerçeklerin ortaya konmasına katkı sunacaktır.
