Mart 2021'de, koronavirüs (COVID-19) salgınının ekonomik etkilerini azaltmak amacıyla yürürlüğe konan işten çıkarma yasağı, iş dünyasında farklı bir mağduriyet kapısını araladı. CHP Gaziantep Milletvekili İrfan Kaplan, yasaktaki istisna olan ve "ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller" olarak bilinen Kod 29'un patronlar tarafından kötüye kullanıldığını belirterek Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na sert eleştirilerde bulundu.
Konuyu Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşıyan ve dönemin Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk’un yanıtlaması istemiyle bir soru önergesi veren İrfan Kaplan, on binlerce işçinin haksız yere işinden edildiğine dikkat çekti.
"Emekçilerin Alın Teri Gasp Ediliyor"
Pandemi koşullarında yaşam mücadelesi veren işçilerin Kod 29 zulmüyle baş başa bırakıldığını belirten Kaplan'ın açıklamalarında öne çıkan temel başlıklar şunlar oldu:
Tazminat ve İşsizlik Maaşı Hakkı Yok Ediliyor: Kod 29 ile işten çıkarılan bir emekçi; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve işsizlik ödeneğinden yararlanamıyor. Kaplan, işverenlerin sadece tazminat ödememek adına masum çalışanlara iftira attığını ve emekçinin yıllarca döktüğü alın terinin gasp edildiğini ifade etti.
Sicil Lekesi ve Yeni İş Bulma İmkansızlığı: Kod 29’un içeriği gereği "ahlaksızlık ve kötü niyet" gibi ağır ithamlar barındırdığını vurgulayan Kaplan, "İşverenler, haksız yere çalışanların sicilini lekeliyor. Bu kod ile işten atılan bir vatandaşın siciline bu durum işlendiği için başka bir iş yerinde çalışması, yeni bir iş bulması neredeyse imkansız hale geliyor" diyerek durumun ciddiyetini özetledi.
Bakanlığa "Göz Yumma" Tepkisi: İktidarın ve ilgili Bakanlığın bu suistimale sessiz kaldığını belirten CHP'li vekil, patronların beyanının esas alındığı bu sistemde mağdur olan işçinin derdini anlatacak, itiraz edecek muhatap bulamadığını savundu.
2021 yılının Mart ayında basına ve kamuoyuna yansıyan bu tepki, pandemi döneminde giderek artan "Kod 29 mağduriyeti" tartışmalarının siyasi arenadaki en güçlü seslerinden biri oldu. İşçi sendikalarının ve sivil toplum kuruluşlarının da yoğun destek verdiği bu çağrılar, sosyal güvenlik sistemindeki denetim eksikliklerini ve çalışan haklarının ne kadar kırılgan bir zeminde durduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.
