CHP Isparta Milletvekili Hikmet Yalım Halıcı, tarım sektöründe derinleşen ekonomik sıkıntılarla ilgili Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne yazılı soru önergesi sundu. Halıcı, artan borç yükü, krediye erişim sorunları ve yetersiz destekler nedeniyle çiftçilerin üretimden çekilme noktasına geldiğini ifade etti.
“Sübvansiyonlu krediler fiilen durduruldu”
Halıcı, 2025 yılının zirai don, kuraklık, sulama altyapısındaki eksiklikler ve yükselen girdi maliyetleri nedeniyle üreticiler için son derece zor geçtiğini belirtti. 1 Ocak 2026 itibarıyla vergi ve SGK borcu bulunan çiftçilere sübvansiyonlu tarım kredilerinin fiilen verilmediğini dile getiren Halıcı, yeni uygulamayla “vergi ve SGK borcu yoktur” belgesinin zorunlu hale getirildiğini hatırlattı.
Bu belgeyi alamayan çiftçilerin Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri aracılığıyla kredi kullanamadığını söyleyen Halıcı, özellikle küçük ve orta ölçekli üreticilerin üretimden tamamen kopma riskiyle karşı karşıya olduğunu vurguladı.
“Çiftçi sosyal güvence dışında kalıyor”
Ziraat Odalarının verilerine işaret eden Halıcı, 2021–2022 döneminde 172 bin 747 çiftçinin Tarım Bağ-Kur prim borçlarını ödeyemediği için sistem dışına çıktığını hatırlattı. Tarım Bağ-Kur primlerinin 2025’te 9.036 TL’den 2026 itibarıyla 11.725 TL’ye yükseltilmesinin çiftçiler açısından sosyal güvenceye erişimi daha da zorlaştırdığını söyledi.
İcra satışlarında artış
Tarım sektöründeki krizin icra satışlarına da yansıdığını belirten Halıcı, 15 Ocak 2026 itibarıyla icra yoluyla satışa çıkarılan 588 tarla, bağ, bahçe ve zeytinlik ile 41 traktör ve 28 ev, ahır ve samanlığın tabloyu gözler önüne serdiğini ifade etti. Çiftçi borçlarının 2025 sonunda 1 trilyon 200 milyar lirayı aştığını, takibe düşen borçların ise bir yılda dört kat artarak 12 milyar liraya çıktığını kaydetti.
Üretimde düşüş, gıda fiyatlarında risk
Halıcı, tarımsal üretimdeki gerilemenin de dikkat çekici boyutlara ulaştığını belirtti. Yulaf üretiminin yüzde 26, arpanın yüzde 25, çavdarın yüzde 20, buğdayın yüzde 14 azaldığını aktaran Halıcı, şeftali ve nektarinde yüzde 45’lik düşüş yaşandığını, kiraz ihracatının ise yüzde 85 gerilediğini ifade etti.
“Destekler kanuna uygun değil” iddiası
2026 bütçesinde tarımsal destekler için ayrılan 168 milyar liralık kaynağın, Tarım Kanunu’nun “milli gelirin en az yüzde 1’i oranında destek” hükmüne aykırı olduğunu savunan Halıcı, bu tutarın yaklaşık 772 milyar lira olması gerektiğini öne sürdü.
Bakanlığa yöneltilen sorular
Halıcı, önergesinde sübvansiyonlu kredilerde borcu yoktur şartının hukuki dayanağından krediye erişemeyen çiftçi sayısına, prim artışlarının gerekçesinden icra satışlarına karşı alınacak önlemlere kadar çok sayıda soru yöneltti. Ayrıca 2025’te yaşanan doğal afetler ve maliyet artışları nedeniyle zarar gören çiftçiler için özel bir destek programı başlatılıp başlatılmayacağını da sordu.
Üretimdeki düşüşlerin 2026 yılı gıda fiyatlarına olası etkilerinin de Bakanlık tarafından öngörülüp öngörülmediğini gündeme taşıyan Halıcı, çiftçilerin acil destek beklediğini belirtti.
