38 yıl önce Maraş’ta yaşanan trajik olaylar, hala unutulmadı. Maraş sokakları, Alevi yurttaşlara yönelik gerçekleştirilen ve yüzlerce kişinin hayatını kaybetmesine sebep olan bir katliama tanıklık etti. Olaylar, 19 ile 26 Aralık 1978 tarihleri arasında meydana geldi ve bu süreçte Alevi toplumuna yönelik büyük bir saldırı gerçekleşti. Yaşanan bu olayların üzerinden geçen zaman, hâlâ adaletin yerini bulmadığını gösteriyor.
Katliamın Gölgesinde Geçen Yıllar
Maraş katliamı, tarihimizde karanlık bir leke olarak kalmaya devam ediyor. 1978'de gerçekleşen ve yüzlerce insanın yaşamını yitirdiği bu olay sonrasında, Alevi yurttaşların büyük bir kısmı gurbete gitmek zorunda kaldı. Alevilere yönelik bu saldırı, yalnızca insan hayatını değil, aynı zamanda sosyal dokuyu da derinlemesine sarstı. Maraş, bu olayların ardından adeta sessizliğe gömüldü. Artan güvenlik önlemleri, katliamın bir daha yaşanmaması için alınsa da, hala bu konuda tatmin edici bir sonuç elde edilemedi. Her yıl anma etkinlikleri düzenlense de, anılanların hâlâ yeterince tanınmadığı ve anılmasının yasaklandığı bir ortamda yaşamak oldukça zor. Bu durum, geçmişle yüzleşemediğimizin açık bir göstergesi olarak öne çıkıyor.
Adaletin Yerini Bulmaması
Maraş katliamı, sadece bir dizi olaylar dizisi olarak değil, aynı zamanda derin bir adalet açığıyla da ilişkilendiriliyor. Katliam sonrası yargılamalar, çeşitli nedenlerle sonuçsuz kalmış ve çoğu zaman suçlular cezasızlıkla karşılaşmıştır. Olayların üzerinden geçen yıllar, yeni yargılamaların başlamasına yol açtığı gibi, yaşananların ceza yasaları tarafından koruma altına alınmasını da beraberinde getirmiştir. Mahkeme süreçlerinde verilen cezaların geri alınması, adalet arayışını daha da karmaşık hale getiriyor. Hâlâ katliamın failleri, devletten aldıkları güçle özgür bir şekilde yaşamaktadırlar. Bu cezasızlık durumu, diğer benzer olaylara karşı bir davetiye çıkarmış durumdadır.
İfade Özgürlüğü ve Bilgi Erişimi Engel Tanımıyor
Dönemin İçişleri Bakanı tarafından oluşturulan özel ekip, Maraş katliamının aydınlatılması için önemli bilgiler elde etmiştir; ancak bu bilgiler 'devlet sırrı' olarak gizlenmiştir. Devletin, geçmişte yaşananları açıklamaktan kaçınması, toplumda derin bir tatminsizlik ve güvensizlik yaratmıştır. Katliamların yaşandığı dönemde nelerin olduğu hakkında kamuoyunun bilgilendirilmemesi, insanların bu travmanın üstesinden gelmesine engel olmaktadır. Maraş katliamı gibi insanlık suçlarında zaman aşımının olmaması gerektiği, bu olayların asla unutulmaması gerektiğini ortaya koymaktadır. Toplumun bu travmayı atlatabilmesi için, yaşananların aydınlatılması ve mağdurların sesinin duyulması kritik önem taşımaktadır.
Bugün ve Gelecek İçin Çağrı
Maraş katliamında bırakılan izler, hâlâ birçok insanın günlük yaşamında hissedilmektedir. Kapılardaki çarpı işaretleri ve "Alevilere ölüm" yazıları, toplumsal kutuplaşmanın ve ayrımcılığın devam ettiğini gösteriyor. Gelecekte benzer olayların yaşanmaması için, geçmişe dair adımlar atılması ve sosyal adaletteki boşlukların kapatılması şarttır. Hükümete, bu kritik durum karşısında bir an önce harekete geçmesi için çağrıda bulunuluyor. Maraş halkının geçmişten gelen korkularını aşabilmesi ve travmayı atlatabilmesi
Gamze Akkuş İlgezdi
CHP İstanbul Milletvekili
İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Üyesi
