CHP Parti Sözcüsü ve İstanbul Milletvekili Zeynel Emre, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na bağlı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü’nün (MAPEG) 317. ihale grubu kapsamında Türkiye genelinde 485 maden sahasını ihaleye çıkarmasına ilişkin olarak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın yazılı olarak yanıtlaması istemiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na soru önergesi verdi.
Toplam büyüklüğü 548 bin 696 hektara ulaşan ve yaklaşık İstanbul’un yüzölçümüne denk gelen maden sahalarının 166 bin 319 hektarlık bölümünün; orman, tarım arazisi, mera ve su havzası niteliği taşıdığı ve Tarım ve Orman Bakanlığı’nın iznine tabi alanlar olduğu kamuoyuna yansıdı.
CHP'li Zeynel Emre, önergesinde özellikle tarım alanlarının daraldığı, iklim krizi ve su stresi koşullarında gıda arz güvenliğinin kritik önem taşıdığı bir dönemde, madencilik faaliyetlerinin yer seçimi ve izin süreçlerinin kamuoyuna açık ve denetlenebilir biçimde yürütülmesi gerektiğini vurguladı.
Önergede şu sorular yöneltildi:
- İhaleye çıkarılan sahalardan kaçının orman alanı, tarım arazisi, mera, su havzası veya koruma kuşağı niteliğinde olduğu; bu sahaların il ve ilçe bazındaki dağılımı,
- Tarım arazisi ve mera niteliğindeki alanlar için ihaleye çıkılmadan önce tarımsal üretim, hayvancılık ve su kaynakları üzerindeki etkileri ortaya koyan bir tarımsal etki değerlendirmesi yapılıp yapılmadığı,
- Bu kapsamda Tarım ve Orman Bakanlığı’nın görüşünün alınıp alınmadığı ve üniversiteler ile uzman kurumlardan bilimsel rapor talep edilip edilmediği,
- Yerleşim yerlerine yakınlık kriterlerinin hangi somut mesafe eşiklerine göre belirlendiği ve bu kapsamda kaç köy ve mahallenin etkileneceği,
- İhale aşamasında çevre ve insan sağlığını korumaya yönelik (toz, gürültü, su kirliliği, atık yönetimi ve rehabilitasyon) hangi bağlayıcı şartların öngörüldüğü ve denetimin hangi kurumlar tarafından yürütüleceği.
Emre, kamuya düzenli gelir sağlayan ve doğal varlıkları doğrudan etkileyebilecek bu ölçekteki maden ihalelerinde şeffaflık, bilimsel değerlendirme ve kamu yararı ilkesinin esas alınması gerektiğini belirtti.
