15 Temmuz 2016'daki darbe girişiminin ardından uygulamaya alınan Olağanüstü Hal (OHAL) süreci devam ederken, 'FETÖ' ile bağlantılı olduğu iddia edilen birçok şirket, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na (TMSF) devredilmeye devam ediyor. Son olarak Kaynak Holding'in de devriyle birlikte, TMSF bünyesindeki şirket sayısı hızla 700'e yaklaşıyor. Bu şirketlerin toplam değeri yaklaşık 60 milyar lira olarak belirlenirken, çalışan sayısı 40 bine yaklaşmış durumda. Ancak, bu şirketlerin hangilerinin faaliyetlerine devam edeceği veya tasfiye edileceği konusu, piyasalarda büyük bir belirsizlik ve kaygı yaratıyor.
Devredilen Şirketlerin Artışı
Cumhuriyet gazetesinden Ayfer Arslan'ın haberine göre, şu ana kadar TMSF'ye devredilen şirketler arasında önemli isimler yer alıyor. Boydak Holding, Koza İpek Holding, Naksan Holding ve birçok inşaat grubu, bu kapsamda TMSF'nin denetimine giren 691 şirketten sadece birkaçı. Özellikle Naksan Grubu, faaliyette olan çok sayıda şirkete sahip olması bakımından dikkat çekiyor. TMSF'ye devredilen şirketlerin yalnızca bir kısmının açıkça faal olduğu ve büyük çoğunluğunun finansal sıkıntı içerisinde bulunduğu bildiriliyor.
Şirketlerin Geleceği Hakkında İki Seçenek
TMSF Başkanı Şakir Ercan Gül, devredilen şirketler hakkında iki olasılığın söz konusu olduğunu belirtti. Faaliyet gösteren şirketler, satış süreçlerine girecekken, iflas eden veya kötü bilanço durumunda olan şirketler tasfiye edilmeye maruz kalacak. Gül, şirketlerin değerleme işlemlerinin ardından bir ihale sürecine girileceklerini ve bu süreçte, 255 şirket için yönetim kayyımı atandığını ifade etti. Ancak, bu şirketlerin ne kadarının faaliyetlerine devam edeceği henüz belirsizliğini koruyor.
Sanayi Devlerinin Durumu
TMSF'ye devredilen ilk şirketlerden biri olan Boydak Holding, 6 milyar liralık ciro ve 13 bin çalışan ile kayda değer bir konumda. Holding, mobilya, tekstil, kimya ve enerji gibi sektörde 34 farklı şirketi bünyesinde barındırıyor. Diğer önemli bir grup olan Naksan ise en fazla şirkete sahip olan grup haline gelmiş durumda. Bunun yanı sıra Koza İpek Holding’in değeri 10 milyar doları buluyor. Bu şirketlerin bir çoğu geçmişte devlet destekleriyle faaliyet göstermiş olup satışlarının kolay olmayacağı tahmin ediliyor.
Piyasalarda Belirsizlikler
TMSF'ye devredilen şirketlerin durumu, piyasadaki tedarikçiler ve iş ortakları arasında büyük bir belirsizlik yarattı. Ana sorun, bu şirketlerin faaliyetlerine nasıl devam edeceği ve kredi alan bankaların riskleri olarak kendini gösteriyor. Bankacılar, devredilen şirketlerin geçmişteki ekonomik bağlarının ve saldırılara neden olup olmayacakları konusundaki belirsizliğin, finansal durumları üzerinde büyük bir etki yarattığını dile getiriyor. Bu belirsizlik, yalnızca bankaları değil, aynı zamanda çalışanları ve tedarikçileri de olumsuz etkiliyor.
Satış Sürecinde Karşılaşılan Zorluklar
Ekonomist Uğur Civelek, TMSF yönetimindeki şirketlerin satışını zora sokan birçok hukuki sorun olduğunun altını çiziyor. Kayyım atanması sonrası mevcut yönetim yapısının ne kadar korunacağı belirsizliğini korurken, özelleştirme sürecinin sorunsuz ilerleyip ilerlemeyeceği şüpheli görünüyor. Bu süreçte iş kayıplarının da artacağı, bu durumun özellikle işsizlik oranlarını daha da yukarıya çekeceği tahmin ediliyor. Çoğu şirket, geçmişte devletten aldığı desteklerle pazarda varlık gösterdi, dolayısıyla, elden çıkarılmaları bir hayli zor olacak gibi görünüyor.
TMSF'nin Danışmanlık Süreci
TMSF, 674 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında alınan kararlarla birlikte kayyım atandı. Geçtiğimiz hafta, bu varlıkların satışı için bakım yapılan süreçte, bazı yatırım danışmanlık şirketleri ile anlaşma sağlandı. Türkiye Sınai Kalkınma Bankası gibi önemli kuruluşların yanı sıra, diğer çeşitli danışmanlık firmaları da süreçte yer alacak. Boydak Grubu’nun dahil edildiği 211 şirket, Garanti Yatırım’ın sorumluluğuna verildi. Ancak bu süreçteki belirsizlikler, şirketlerin geleceği üzerinde büyük etkiler yaratabilir.
Konut Satın Alanların Mağduriyeti
Dumankaya ve Fi Yapı gibi inşaat firmaları da bu durumdan etkilenen şirketler arasında. İki şirketin de TMSF'ye devredilmesi, konut satın alan müşteriler açısından çeşitli sorunlar yarattı. Ödenmiş olan peşinatların ve taksitlerin, henüz teslim edilmemiş konutlar için durumlarının nasıl yönetileceği belirsizliğini koruyor. İnşaatların durması, bu konuda mağduriyet yaşayan birçok vatandaşın karşısına farklı zorluklar çıkarıyor ve projelerin durumu hakkında kesin bir bilgi bulunmuyor.
