Alkollü içki satışı ve tanıtımına yönelik yeni düzenleme Meclis gündemine geliyor. Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Çeltik Kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik öngören torba teklif kapsamında, alkollü içki markalarının görünürlüğünü sınırlayan hükümler de yer alıyor. TBMM gündemine taşınan düzenlemenin Genel Kurul’da görüşülmesi bekleniyor.
Teklif yasalaşırsa alkollü içkilerin veya bu ürünleri üreten, ithal eden ve pazarlayan firmaların isim, marka, logo, amblem ya da alametlerini çağrıştıracak ifadeler iş yerlerinin içinde, dışında, vitrinlerinde, satış ünitelerinde ve etkinlik alanlarında bulundurulamayacak.
Alkollü içki markalarının görünürlüğüne sınırlama
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken bölümlerinden biri, alkollü içki markalarının görünürlüğüne ilişkin. Teklifte yalnızca doğrudan reklam değil, marka ve logoları çağrıştırabilecek unsurlar da sınırlama kapsamına alınıyor.
Bu kapsamda iş yerlerinde, vitrinlerde ve satış noktalarında alkollü içki markalarını öne çıkaran yazı, görsel, işaret ya da benzeri tanıtım unsurlarının kullanılması yasaklanabilecek. Düzenleme, özellikle tekel bayileri, marketler, satış noktaları ve etkinlik alanları açısından yeni bir uygulama süreci doğurabilir.
AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, teklifin TBMM Başkanlığı’na sunulduğunu açıklarken alkollü içki üreticilerinin isim, marka, amblem veya logolarını kullanarak etkinliklere destek vermesine ya da gizli reklam yapmasına izin verilmeyeceğini söyledi.
Festival ve etkinlik sponsorluğu da kapsamda
Düzenleme yalnızca satış noktalarıyla sınırlı kalmıyor. Teklifte alkollü içki markalarının etkinlik alanlarındaki görünürlüğüne de sınırlama getiriliyor.
Bu madde yasalaşırsa alkollü içki markalarının konser, festival, kültür-sanat etkinliği ya da benzeri organizasyonlarda marka, logo veya amblem üzerinden görünür olması engellenebilecek. Böylece firmaların doğrudan reklam dışında sponsorluk ve dolaylı tanıtım yollarıyla görünürlük sağlamasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Gece satış yasağında denetim değişiyor
Türkiye’de alkollü içki satışında 22.00 ile 06.00 saatleri arasındaki perakende satış yasağı halihazırda uygulanıyor. Yeni teklifte bu yasağın saatleriyle ilgili yeni bir genişleme değil, denetim ve yaptırım sürecine ilişkin değişiklik öne çıkıyor.
Teklife göre 22.00-06.00 saatleri arasındaki alkol satış yasağı ihlallerinde ceza yetkisi mülki amirlere devredilecek. Bu da denetim ve yaptırım sürecinde valilik ve kaymakamlıkların daha etkin rol alması anlamına geliyor.
Düşük ve yüksek alkollü ürün markaları için yeni kural
Teklifte marka kullanımına ilişkin bir başka düzenleme daha yer alıyor. Buna göre fermente alkollü içki markalarının distile alkollü içki markası olarak, distile alkollü içki markalarının ise fermente alkollü içki markası olarak kullanılması yasaklanabilecek.
Bu maddeyle, düşük alkollü ürünlerde bilinirlik kazanan markaların yüksek alkollü ürünlerde kullanılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor. Düzenleme, alkollü içki sektöründe marka stratejileri ve ürün tanıtımları açısından yeni bir dönem başlatabilir.
Teklif yasalaşırsa kimler etkilenecek?
Düzenleme yasalaşırsa alkollü içki üreticileri, ithalatçıları, pazarlama şirketleri, perakende satıcılar, tekel bayileri, marketler, açık alkollü içki satışı yapan işletmeler ve etkinlik organizatörleri doğrudan etkilenecek.
Satış noktalarının vitrin düzeni, raf görselleri, tabela kullanımı, marka görünürlüğü ve sponsorluk anlaşmaları yeni kurallara göre yeniden değerlendirilecek. Özellikle küçük işletmeler açısından uygulamanın nasıl denetleneceği ve hangi görsellerin “çağrışım” kapsamında kabul edileceği merak konusu olacak.
Düzenleme ne zaman yürürlüğe girecek?
Teklif henüz yasalaşma sürecinde olduğu için düzenlemenin yürürlüğe girmesi Meclis’teki görüşmelerin ardından netleşecek. Bu nedenle haberin yayınında “yasak geldi” yerine “yasak geliyor”, “teklif Meclis gündeminde” veya “yasalaşması halinde uygulanacak” ifadelerinin kullanılması daha doğru olacaktır.
