İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB), deprem riski taşıyan binaların tespitine yönelik 2019 yılında başlattığı bina tespiti projesi kapsamında önemli bilgilere yer verdi. İBB Genel Sekreter Yardımcısı Dr. Buğra Gökçe, İston’un Yapı Laboratuvarı’nda düzenlediği basın toplantısında, bu projeyle binaların deprem dayanıklılığını hızlı bir şekilde değerlendirdiklerini açıkladı. 2019'dan bu yana Hızlı Tarama Metodu çerçevesinde Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018'e uygun olarak deprem performans analizleri yürütülüyor. İstanbul halkı, bu tespit sürecine resmi web sitesi üzerinden veya İBB hizmet binalarına dilekçe vererek başvurabiliyor.
Projede Hızlı Tarama Yöntemi ve Başvuru Süreçleri
Hızlı tarama projesinin detaylarını paylaşan Gökçe, 2019 yılından bu yana İstanbul Teknik Üniversitesi’yle ortak bilimsel çalışmalara imza attıklarını belirtti. "PERA" adlı proje ile, ülkemizdeki riskli yapıların belirlenmesine yönelik ön analizlerin yapıldığını ifade eden Gökçe, başvuru süreçleri hakkında da bilgi verdi. 6306 sayılı yasa çerçevesinde, vatandaşların riskli yapı tespiti için 90 gün içinde gerekli eylemleri gerçekleştirmeleri gerektiğini belirtti. Ancak, riskli yapı kodlaması yapılmadan gerçekleşen hızlı tarama süreci, vatandaşlar için bir fikir ve rehberlik sunduğundan, başvuruların bu aşamada daha fazla ilgi gördüğünü aktardı.
İBB’nin Bina Tespit Çalışmalarının Kapsamı
İBB, 2019'dan beri İstanbul genelinde 107.077 binayı ziyaret ederek, 2000 yılı öncesi yapılar üzerinde önceliklendirme yaptığını kaydeden Gökçe, bu binalardan 29.700'ünün tespit edildiğini dile getirdi. Yüzde 70'ten fazla binanın, hızlı tarama sürecine izin vermediğini belirten Gökçe, yapılan analizlerin sonucunda, 318 binanın mevcut durumu itibarıyla çökmeye eğilimli olduğunu söyledi. Ayrıca, 1.525 binanın yüksek risk içeren binalar olarak sınıflandırıldığını, bu riskli yapıların boşaltılması için kira yardımını içeren bir eylem planı oluşturduklarını açıkladı.
Kiracılara Yönelik Yardım ve Projenin Kapsamı
Gökçe, depreme dayanıklılık tespiti sürecinin sadece ev sahipleri için değil, kiracılar için de geçerli olduğunu vurguladı. Kiracıların, bulundukları binalarda yaşadıkları endişeleri dile getirerek, deprem dayanıklılık analizi talep edebileceklerine dikkat çekti. İBB, kiracılara yönelik olarak, yıkılması gereken riskli binalar konusunda da destek vermeyi planladıklarını ifade etti. Verilecek kira yardımı miktarının 4.500 lira olacağını ve öncelikle en riskli yapılarla başlayarak süreci yürüteceklerini ekledi.
İBB Bina Tespit Projesinin Detayları
Hızlı tarama çalışmaları, 2000 yılı öncesinde inşa edilen binalarda gerçekleştirilen ikinci kademe değerlendirme yöntemleriyle, deprem risk durumunu mümkün olan en hızlı biçimde tespit ediyor. İlk olarak Avcılar ve Silivri’de başlayan bu süreç, İstanbul’daki diğer 37 ilçeye de yayılmış durumda. İBB, bu tespit sürecinde detaylı incelemeler yaparak, elde edilen verilerle binaların deprem güvenlik oranlarını analiz ediyor. Çalışma kapsamında çeşitli fiziksel binaların incelemeleri gerçekleştirilirken, yapının kolon, kiriş ölçümleri ve donatı özellikleri gibi çok sayıda veri toplanıyor.
Riskli Yapı Tespiti Süreci ve Yasal Mevzuat
Halk arasında kentsel dönüşüm çalışmaları olarak adlandırılan riskli yapı tespit süreci, 6306 sayılı yasa çerçevesinde yürütülmektedir. İncelemeler sırasında, binaların taşıyıcı sistemlerine yönelik kapsamlı analizler yapılmakta ve gerekli durumlarda güçlendirme veya yıkım süreçleri başlatılmaktadır. Bu süreç, binaların yeniden yapılandırılabilmesi için maliklere çeşitli destek imkanları sunmaktadır. Tüm bu incelemeler, güvenliğin tesisi için büyük önem taşırken, aynı zamanda vatandaşların deprem risklerine karşı daha bilinçli olmalarına da katkı sağlamaktadır.
İstanbul Yenileniyor İnisiyatifi ve Başvurular
İstanbul Yenileniyor projesi, dayanıksız binaların yenilenmesini teşvik eden bir platform olarak öne çıkıyor. Bu platform aracılığıyla başvuruların olumlu değerlendirilmesi için belirli kriterler aranmakta. Özel mülkiyete ait, 1999 yılı öncesinde inşa edilmiş binalar, dönüşüm için uygun görülen yapılar arasında yer almakta. Şu ana kadar İstanbul Yenileniyor platformuna 8.402 adet başvuru yapıldığını ve bunların büyük bir kısmının mevcut konut ve ticari alanları kapsadığını belirten Gökçe, uzlaşma sürecinin başladığını ve toplu başvuruların da değerlendirildiğini açıkladı.
