Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Eylül 2026 dönemine ilişkin İktisadi Yönelim İstatistikleri ve Reel Kesim Güven Endeksi verilerini açıkladı. Mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi, eylül ayında bir önceki aya göre 0,1 puan yükselerek 102,5 seviyesinde gerçekleşti.
Endeks, ağustos ayında 102,4 seviyesinde bulunuyordu. Eylül verisiyle birlikte reel sektör temsilcilerinin ekonomik faaliyetlere ilişkin güveninde sınırlı bir artış kaydedildi. Endeksin 100 puanın üzerinde bulunması, ankete katılan imalat sanayisi temsilcilerinin ekonomik faaliyetlere ilişkin değerlendirmelerinde iyimser görünümün korunduğuna işaret etti.
Mevsimsellikten arındırılmamış Reel Kesim Güven Endeksi’nde ise farklı bir görünüm ortaya çıktı. Arındırılmamış endeks, eylül ayında bir önceki aya göre 0,8 puan azalarak 102 seviyesine geriledi. Söz konusu endeks ağustos döneminde 102,8 olarak açıklanmıştı. Böylece mevsimsel etkilerden arındırılmış gösterge sınırlı yükselirken, arındırılmamış endekste düşüş görüldü.
Sipariş ve istihdam beklentileri endeksi destekledi
Reel Kesim Güven Endeksi’ni oluşturan anket sorularına ait yayılma endeksleri incelendiğinde, bazı alt kalemlerin güven göstergesini yukarı yönlü etkilediği görüldü. Genel gidişata, mevcut toplam sipariş miktarına, gelecek üç aydaki toplam istihdama ve son üç aydaki toplam sipariş miktarına ilişkin değerlendirmeler endeksin yükselmesine katkı sağladı.
Buna karşılık gelecek üç aydaki ihracat sipariş miktarı, mevcut mamul mal stoku, sabit sermaye yatırım harcaması ve gelecek üç aydaki üretim hacmine ilişkin değerlendirmeler endeksi aşağı yönlü etkiledi. Açıklanan alt kalemler, firmaların mevcut sipariş koşullarına ilişkin değerlendirmelerinde toparlanma olduğunu ancak ihracat, üretim ve yatırım beklentilerinde temkinli görünümün sürdüğünü ortaya koydu.
Özellikle gelecek üç aylık döneme ilişkin istihdam değerlendirmelerinin endeksi olumlu etkilemesi dikkat çekti. Buna karşın aynı dönemin üretim hacmi ve ihracat siparişlerine yönelik beklentileri, güven endeksindeki yükselişi sınırlayan başlıklar arasında yer aldı.
Reel Kesim Güven Endeksi neyi gösteriyor?
Reel Kesim Güven Endeksi, imalat sanayisinde faaliyet gösteren iş yerlerinin üst düzey yöneticilerinin mevcut ekonomik koşullara, yakın geçmişteki gelişmelere ve gelecek döneme ilişkin beklentilerine dayanıyor. Anket sonuçları ağırlıklandırılarak toplulaştırılıyor ve imalat sanayisinin kısa dönemli eğilimlerini gösteren bir veri oluşturuluyor.
Endeksin 100 puanın üzerinde olması reel sektör temsilcilerinin ekonomik faaliyetlere ilişkin iyimser bir görünüm sergilediğini, 100 puanın altında kalması ise kötümser değerlendirmenin öne çıktığını ifade ediyor. Endeksin 100 seviyesinde bulunması, iyimser ve kötümser değerlendirmeler arasında dengeli bir görünüme işaret ediyor.
Kapasite kullanım oranında artış
Reel Kesim Güven Endeksi ile aynı dönemde açıklanan imalat sanayisi kapasite kullanım verilerinde yükseliş görüldü. Mevsimsel etkilerden arındırılmış kapasite kullanım oranı, eylül ayında bir önceki aya göre 0,6 puan artarak yüzde 74,1’e çıktı.
Mevsimsel etkilerden arındırılmamış kapasite kullanım oranı ise aylık bazda 0,7 puanlık artışla yüzde 74,2 seviyesinde gerçekleşti. Ağustos ayında arındırılmamış kapasite kullanım oranı yüzde 73,5 olarak kaydedilmişti.
Eylül verileri genel olarak değerlendirildiğinde, mevsimsellikten arındırılmış reel kesim güveninde sınırlı bir artış yaşanırken kapasite kullanım oranlarında daha belirgin bir yükseliş gerçekleşti. Önümüzdeki dönemde üretim, ihracat siparişleri, istihdam ve yatırım eğilimlerinin seyri, reel sektör güveninin yönü açısından yakından takip edilecek.
