Mart ayına ilişkin dış ticaret endeksi verileri, ihracat ve ithalat tarafında farklı eğilimlerin öne çıktığını gösterdi. Açıklanan verilere göre ihracat birim değer endeksi, mart ayında bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 12,3 oranında arttı.
İhracat birim değer endeksindeki yükseliş, alt kalemlerde de dikkat çekti. Gıda, içecek ve tütün grubunda endeks yıllık bazda yüzde 11,7 artış gösterdi. Ham maddelerde, yakıt hariç tutulduğunda, artış yüzde 15,4 olarak kaydedildi. Yakıtlar grubunda ise ihracat birim değer endeksi yüzde 33,3 ile daha güçlü bir yükseliş sergiledi.
İmalat sanayinde de artış devam etti. Gıda, içecek ve tütün hariç imalat sanayi ihracat birim değer endeksi, mart ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 10,2 yükseldi. Böylece ihracatta birim değer tarafında yıllık bazda genel bir artış yaşandığı görüldü.
İhracat miktar endeksinde düşüş yaşandı
İhracat birim değer endeksindeki artışa karşın, ihracat miktar endeksi mart ayında geriledi. Verilere göre ihracat miktar endeksi, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 16,7 azaldı.
Alt gruplara bakıldığında düşüşün birçok kalemde etkili olduğu görüldü. Gıda, içecek ve tütün grubunda ihracat miktar endeksi yıllık bazda yüzde 15,7 azaldı. Ham maddelerde, yakıt hariç, düşüş yüzde 7,4 oldu. Yakıtlar grubunda ihracat miktar endeksi yüzde 23,5 gerilerken, gıda, içecek ve tütün hariç imalat sanayinde düşüş yüzde 14,8 olarak gerçekleşti.
Bu tablo, mart ayında ihracat değerinde birim bazlı artış yaşanmasına rağmen, miktar tarafında belirgin bir daralma olduğunu ortaya koydu.
İthalat birim değer endeksi yüzde 6,3 yükseldi
Mart ayında ithalat birim değer endeksi de yıllık bazda artış gösterdi. Buna göre ithalat birim değer endeksi, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 6,3 oranında yükseldi.
İthalatın alt kalemlerinde farklı hareketler izlendi. Yakıtlar grubunda ithalat birim değer endeksi yüzde 2,7 azaldı. Buna karşılık gıda, içecek ve tütün grubunda yüzde 0,6, ham maddelerde yüzde 1, imalat sanayinde ise yüzde 4,9 artış kaydedildi.
İmalat sanayi verileri, gıda, içecek ve tütün hariç hesaplandığında ithalat birim değerinde yıllık artışın sürdüğünü gösterdi. Yakıtlardaki düşüşe rağmen genel ithalat birim değer endeksinin yükselmesi dikkat çekti.
İthalat miktar endeksi yıllık bazda arttı
İthalat miktar endeksi mart ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 1,8 arttı. Alt kalemlerde özellikle gıda, içecek ve tütün grubundaki yükseliş öne çıktı. Bu grupta ithalat miktar endeksi yıllık bazda yüzde 20,7 artış gösterdi.
Ham maddelerde, yakıt hariç tutulduğunda, ithalat miktar endeksi yüzde 8,7 yükseldi. Gıda, içecek ve tütün hariç imalat sanayinde ise artış yüzde 5,4 olarak kaydedildi. Yakıtlar grubunda ise ithalat miktar endeksi yüzde 0,5 azaldı.
Arındırılmış verilerde ihracat azaldı, ithalat arttı
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre ihracat miktar endeksi şubat ayında 138,2 seviyesindeyken, mart ayında yüzde 4,7 azalarak 131,7’ye geriledi.
Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise ihracat miktar endeksi, 2025 yılı Mart ayında 170,8 iken, 2026 yılı Mart ayında yüzde 18,3 düşüşle 139,5 oldu.
İthalat tarafında ise mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ithalat miktar endeksi şubat ayında 128,1 seviyesindeydi. Mart ayında yüzde 2,5 artan endeks 131,3’e yükseldi. Takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre ithalat miktar endeksi, geçen yılın mart ayındaki 136,2 seviyesinden yüzde 0,3 artışla 136,6’ya çıktı.
Dış ticaret haddi 92,5 oldu
İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanan dış ticaret haddi, mart ayında yükseldi. 2025 yılı Mart ayında 87,6 olan dış ticaret haddi, 2026 yılı Mart ayında 4,9 puan artarak 92,5 seviyesine çıktı.
Mart ayı verileri, ihracatta birim değerin arttığını ancak miktar tarafında düşüş yaşandığını gösterirken, ithalatta hem birim değer hem de miktar endeksinde artış olduğunu ortaya koydu.
